Voor of tegen en sociale media? Een stelling dwingt mensen vaak in een hokje: je bent voor of je bent tegen. Voor je het weet, graven deelnemers zich in en luistert niemand meer naar elkaar. Want traditionele stellingen dwingen tot een keuze: je bent voor (groen) of tegen (rood). Dit wakkert het ‘wij-zij’-denken aan. De kunst is om de kaartjes niet te gebruiken om te stemmen, maar om de ruimte tussen de uitersten te verkennen.
Gelukkig kan het ook anders. Met het werken met simpele rode en groene kaartjes kun je ook de nuance terugbrengen en polarisatie voorkomen. De truc zit hem niet in de kaartjes zelf, maar in de manier waarop je ze gebruikt.
Door de rode en groene kaartjes te gebruiken als instrument voor verkenning in plaats van oordeel, transformeer je een hard debat in een constructieve dialoog. Voor of tegen en sociale media? Leerlingen ontdekken dat ze het misschien oneens zijn over de stelling, maar het wel vaak eens zijn over de onderliggende waarden zoals online veiligheid, verbinding en de behoefte aan rust. Zo blijven de standpunten soepel en de neuzen dezelfde kant op.
Doel
- Bewust worden van telefoongebruik
- Bewust worden van achterliggende waarden en normen
- Verschillen (h)erkennen in elkaars visie
- Leren van elkaars inzichten
- Leren standpunten te nuanceren
- Bewust worden van de invloed die je kunt uitoefenen
Werkwijze
- Print de stellingenkaartjes uit en kies de stellingen waarmee je in deze klas wil werken.
- Download de stellingen: KLIK HIER
- De stellingen kun je ook terugvinden in een PowerPointpresentatie: KLIK HIER
- Verder nodig: voor elke leerling een rood en een groen kaartje.
- Geef leerlingen extra uitleg over hoe je kunt omgaan met botsende meningen:
- Een boom heeft een zichtbaar deel: de stam, de takken en bladeren. Onder de grond zit een heel netwerk van onzichtbare wortels. Die wortels zorgen ervoor dat de boom voedsel krijgt en niet omwaait bij een storm.
- Met meningen en stellingen werkt het precies zo. Jouw mening (‘eens’ of ‘oneens’) is de stam van de boom. Dat is wat iedereen meteen boven de grond ziet en hoort. De onderliggende waarde zijn de wortels onder de grond. Het is het onzichtbare principe dat ervoor zorgt dat jouw mening stevig staat. Het is wat jij het allerbelangrijkst vindt in de situatie.
- Bij voorbeeld de stelling “Je mag een foto waar anderen op staan alléén delen als iedereen toestemming geeft.” Als je ermee eens bent en dus een groen kaartje opsteekt denk je misschien: ’Ik wil zelf bepalen wat er online van mij te zien is.’ De onderliggende waarde daarbij is respect en privacy.
Als je niet met de stelling eens bent en een rood kaartje opsteekt dan kan je gedachte zijn: ‘Als ik overal toestemming voor moet vragen is de lol eraf. Het moet gezellig blijven.’ De onderliggende waarde daarbij is vrijheid en spontaniteit.
- De een vindt privacy belangrijk en de ander vrijheid. Allebei heel goede achterliggende waarden. Wanneer je die achterliggende waarde begrijpt van elkaar dan is het gemakkelijker om samen afspraken te maken over bij voorbeeld het delen van foto’s.
- Lees de stellingen voor of laat ze zien op het Digibord
- Na iedere stelling kunnen een aantal argumenten voor of tegen de stelling worden uitgewisseld.
- Na iedere stelling bespreken welke achterliggende waarden hierbij horen.
- Kijk na het bespreken van de stelling of er leerlingen zijn die van gedachten zijn veranderd.
Variatie voor of tegen in groepjes:
- Kies van tevoren de stellingen waarmee je in deze klas wil werken.
- Extra nodig: voor elke groepje een rood, een groen en een wit vel papier.
- Verdeel de klas in groepjes van drie of vier leerlingen ieder groepje krijgt een aantal stellingen en een rood, een groen en een wit vel papier.
- Leerlingen lezen de stellingen door en beslissen welke afgewezen worden en op een rood vel terecht komen. De stellingen waar men het mee eens kan zijn komen op een groen vel en die waarover men twijfelt op een wit papier.
- Leerlingen bespreken nogmaals de gemaakte keuzes en leggen de kaartjes op het rode, groene of witte vel.
- Bespreek de gemaakte keuzes klassikaal.
Bronnen en literatuur
- Balans. (2026). Omgaan met een eetstoornis in het onderwijs. Opgehaald van balansdigitaal.nl: https://balansdigitaal.nl/ondersteuning-bij/eetstoornissen/omgaan-met-een-eetstoornis-in-het-onderwijs-2
- Expertisecentrum Digitalisering en Welzijn. (2026, juni 9). Sociale media, zelfbeeld en identiteit. Opgehaald van www.trimbos.nl: https://www.trimbos.nl/kennis/digitale-media-gokken/expertisecentrum-digitalisering-en-welzijn/sociale-media-en-welzijn/sociale-media-identiteit/
- Jolles, J. (2016). Het tienerbrein. Over de adolescent tussen biologie en omgeving. Amsterdam: University Press.
- NJI. (2026, juni 8). Sociale media en identiteitsontwikkeling. Opgehaald van www.nji.nl/: https://www.nji.nl/kennis/mediaopvoeding/sociale-media-en-identiteitsontwikkeling
- Proud2bme. (2026). Voor iedereen met een eetstoornis. Opgehaald van proud2bme: https://www.proud2bme.nl/
Positief aan de slag met je klas?
Werken aan pestpreventie?
KlassenKlets
Door het hele jaar heen is het van belang om de dynamiek in een groep positief te beïnvloeden. Om de sfeer positief te beïnvloeden, om de onderlinge band te versterken en een gevoel van saamhorigheid te creëren zijn kennismakingsactiviteiten nuttig en nodig. KlassenKlets bestaat uit kaartjes met vragen die je op verschillende manieren in de klas kunt gebruiken. Het is ook in te zetten als een bordspel. Hoe dat werkt en meer info zie: