Executieve functies vormen de cognitieve basis voor zelfregulatie. Het zijn de vaardigheden die leerlingen nodig hebben om succesvol te leren. Ze helpen bij het plannen van taken, het vasthouden van aandacht, het beheersen van impulsen en het omgaan met nieuwe of lastige situaties.
Het is een set van samenwerkende mentale processen die leerlingen in staat stellen hun gedrag doelgericht te sturen, te evalueren en waar nodig aan te passen.
Doelgericht en stapsgewijs doelen realiseren is voor veel jongeren niet gemakkelijk. Deze werkvorm helpt daarbij.
Doel
- Bewust worden en verkennen van eigen doelen
- Motivatie positief beïnvloeden
- Bewust worden het verschil in urgentie belang van eigen doelen
- Leren stapsgewijs doelen bereiken
- In gesprek gaan met anderen over doelbepalingen
Voor wie
- Bovenbouw PO
- VO
- Mbo
Werkwijze
- Print voor alle leerlingen het werkblad ‘Doelen stellen en bereiken’ uit KLIK HIER
- Laat leerlingen eerst een lijst maken van de doelen die ze willen bereiken
- Daarna geven ze de doelen een plaatsje op het ‘Klaverblad’. Leg indien nodig uit wat het verschil is tussen ‘urgent’ en ‘belangrijk’
- Leg uit waar elk klaverblad voor staat betrek daarbij leerlingen
Belangrijk en urgent: Doe het meteen!
Dit zijn de doelen of taken die vandaag of snel moeten gebeuren.
Bijvoorbeeld: je huiswerk dat morgen ingeleverd moet worden of oefenen voor een toets die morgen is.
Belangrijk maar niet urgent : Plan het
Dit zijn doelen die belangrijk zijn voor later, maar niet vandaag hoeven.
Bijvoorbeeld: oefenen voor een toets over twee weken, werken aan een werkstuk of een leerdoel voor een project.
Urgent maar niet belangrijk: Vraag hulp of doe het snel.
Dit zijn dingen die snel moeten gebeuren, maar niet echt belangrijk voor je eigen doelen.
Bijvoorbeeld: een korte vraag van iemand op je telefoon of een taak die iemand anders ook kan doen.
Niet urgent en niet belangrijk: Laat het liggen.
Dingen die niet belangrijk zijn en ook niet hoeven.
Bijvoorbeeld: Op sociale media scrollen als je eigenlijk een doel wilt halen of dingen doen die niets met je doelen te maken hebben.
- Laat leerlingen een lijst maken van verschillende doelen die ze hebben
- Geef alle leerlingen een werkblad
- Uit de lijst kiezen leerlingen welke doelen in welk ‘klaverblad’ moeten staan.
- Laat leerlingen in tweetallen of kleine groepjes bespreken wat ze hebben opgeschreven en eventueel bijstellen
- Nu kiezen leerlingen het belangrijkste doel en volgen de flowchart op het werkblad.
- Laat leerlingen het werkblad inleveren: Het vormt mogelijk een mooi aanknopingspunt voor een (mentor)begeleidingsgesprek.
Verder lezen:
Covey, S. R. (1989). The 7 Habits of Highly Effective People.
Stichting Leerplanontwikkeling. (z.d.). Executieve functies. Geraadpleegd op 22 maart 2026, van https://www.slo.nl/thema/meer/jonge-kind/executieve-functies/
Wij-leren.nl. (z.d.). Executieve functies: uitleg en overzicht. Geraadpleegd op 22 maart 2026, van https://wij-leren.nl/executieve-functies.php
Werkvormen om aan de sociale veiligheid in groepen werken:
Complimentenmemory
Het blijft belangrijk om te investeren in groepsbindende activiteiten: kennismakingsspellen, werkvormen die een positieve sfeer in de groep bestendigen. Een mooie manier daarvoor is werken met ‘complimentenmemory’. De kaarten met positieve eigenschappen en vaardigheden kunnen gekoppeld worden aan de verschillende groepsrollen.
Leerlingen/studenten kunnen dan eerst een aantal kaartjes uit het spel kiezen waarvan ze denken dat het bij hen past en daarna kijken in hoeverre dat strookt met de groepsrol die ze zichzelf hebben toebedeeld. Ook hierover kun je als mentor later in gesprek.
Werken aan pestpreventie?
Met het stellingen-pakket ‘GroepsGedoe’ leren leerlingen/studenten elkaar beter kennen en leren ze vooral hoe ze zelf invoed kunnen hebben op de dynamiek in de groep.
KlassenKlets
Door het hele jaar heen is het van belang om de dynamiek in een groep positief te beïnvloeden. Om de sfeer positief te beïnvloeden, om de onderlinge band te versterken en een gevoel van saamhorigheid te creëren zijn kennismakingsactiviteiten nuttig en nodig. KlassenKlets bestaat uit kaartjes met vragen die je op verschillende manieren in de klas kunt gebruiken. Het is ook in te zetten als een bordspel. Hoe dat werkt en meer info zie: