Terug van stage

De stageperiode is een belangrijk stadium in de opleiding. Het opdoen van werkervaring, het zien hoe het nu écht is in de praktijk zorgt vaak voor extra motivatie. Studenten ontdekken of ze nu werkelijk de juiste keuze hebben gemaakt en of het toekomstige beroep bij hen past. Dit kan studie-uitval verminderen en zorgt voor bewustere loopbaankeuzes.
Ook helpt een stage studenten bij het vormen van een realistisch beroepsbeeld. De stage zorgt voor de brug tussen school en de latere baan. Studenten realiseren zich ook welke (beroeps)vaardigheden ze straks nodig gaan hebben. Belangrijk dus om goed met studenten na te praten over de stage. Deze werkvorm is een van die manieren

Doel

  • Op een prettige manier terugkijken op stage
  • Reflecteren op de eigen stage ervaring
  • Leren van elkaars ervaringen
  • Versterken groepsgevoel
  • Koppelen van theorie en praktijk
  • Bijstellen leerdoelen
  • Oriënteren op de loopbaan

Voor wie

VO
Mbo
Hbo

Werkwijze

  • Verdeel de groep in tweetallen of kleine groepjes
  • Print voor alle leerlingen/studenten het werkblad uit: KLIK HIER
  • Print voor elk groepje de kletskaartjes uit: KLIK HIER
  • Laat leerlingen/studenten de kaartjes uitknippen.
  • Sommige kaartjes passen misschien niet bij jouw opleiding. Laat studenten deze kaartjes opzij leggen.
  • Leerlingen/studenten kiezen een of twee kaartjes uit en vullen daarmee het werkblad in
  • Leerlingen/studenten gaan vervolgens elkaar bevragen en in gesprek over die kaartjes
  • Bespreek klassikaal de opbrengsten na.
  • Laat studenten het werkblad inleveren: het vormt misschien een hulpmiddel voor een LOB- of begeleidingsgesprek

Bron:

Curio Team verpleegkunde BOL. Met dank aan Jose van Hoek en Linda van Son.

Verder lezen

Goede stage vergroot de kans op een sterke start: https://www.ingrado.nl/actueel/items/onderzoek-goede-stage-vergroot-kans-op-sterke-start-na-het-mbo
Top tien aan actiepunten: https://www.expertisepuntlob.nl/bestanden/Nieuwsbrieven/Vakblad_Profiel_09_2023_p26_30.pdf
Succesfactoren voor werkplekleren https://www.onderwijskennis.nl/kennisbank/succesfactoren-voor-werkplekleren-in-het-mb
Moet ik stage lopen als ik een mbo-opleiding volg? https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/middelbaar-beroepsonderwijs/vraag-en-antwoord/moet-ik-stage-lopen-als-ik-een-mbo-opleiding-volg
Stage en beroepspraktijkvorming
https://www.mboraad.nl/themas/stage-bpv


KlassenKlets
:

Door het hele jaar heen is het van belang om de dynamiek in een groep positief te beïnvloeden. Om de sfeer positief te beïnvloeden, om de onderlinge band te versterken en een gevoel van saamhorigheid te creëren zijn kennismakingsactiviteiten nuttig en nodig.

KlassenKlets bestaat uit kaartjes met vragen die je op verschillende manieren in de klas kunt gebruiken. Het is ook in te zetten als een bordspel. Hoe dat werkt en meer info zie:

KlassenKlets

Werken aan pestpreventie?

Met het stellingen-pakket ‘GroepsGedoe’ leren leerlingen/studenten elkaar beter kennen en leren ze vooral hoe ze zelf invoed kunnen hebben op de dynamiek in de groep.

GroepsGedoe 2.0

Werkvormen om aan de sociale veiligheid in groepen werken:

Het blijft belangrijk om te investeren in groepsbindende activiteiten: kennismakingsspellen, werkvormen die een positieve sfeer in de groep bestendigen. Een mooie manier daarvoor is werken met ‘complimentenmemory’. De kaarten met positieve eigenschappen en vaardigheden kunnen gekoppeld worden aan de verschillende groepsrollen.
Leerlingen/studenten kunnen dan eerst een aantal kaartjes uit het spel kiezen waarvan ze denken dat het bij hen past en daarna kijken in hoeverre dat strookt met de groepsrol die ze zichzelf hebben toebedeeld. Ook hierover kun je als mentor later in gesprek.

Complimentenmemory

Sociale veiligheid op school? Volg met je team een workshop

Workshop sociale veiligheid

Pesten en sociale veiligheid

Pesten moet je preventief aanpakken. Besteed heel veel aandacht aan positieve groepsvorming. Dat kan door het inzetten van werkvormen en spelletjesmaar het moet vooral verweven zitten in hoe jij met de klas omgaat. Sta bij voorbeeld bij de deur wanneer leerlingen binnenkomen: je ziet zoveel in die eerste minuten van de les.

Vaak is het goed om je intuïtie te volgen. Soms kom je een klas binnen en zit er een groepje te lachen en is dat prima. Dan denk je ‘leuk dat ze lol hebben samen’. En soms kom je een klas binnen in een soortgelijke situatie waarin een groepje zit te lachen en heb je meteen het gevoel dat er iets niet klopt. Ga in dat geval op je onderbuik gevoel af en probeer te achterhalen of er iets aan de hand is.

Hoe je pesten in een groep moet oplossen kun je het beste in een team, met collega’s die je klas ook goed kennen, bespreken. Een groep waarin gepest wordt is voor leerlingen onveilig maar ook voor jou als docent. Je kunt dan alle steun en feedback van je collega’s gebruiken.

Een van de pestpreventieve maatregelen die je kunt nemen is deze werkvorm uitvoeren met je klas. Of een gedeelte ervan want deze werk en het werkblad bevat meerdere onderdelen. Je zou er ook voor kunnen kiezen om hier twee lessen van te maken.

Doel

  • Informatie overbrengen
  • Stilstaan bij de begrippen ‘sociale veiligheid’ en ‘pesten’
  • Herkennen van situaties die op pesten duiden
  • Laagdrempelig bespreken van de veiligheid in de groep
  • Bewustwording (groeps)gedrag.
  • Verschillen (h)erkennen in elkaars visie
  • Leren van elkaars inzichten
  • Aanscherpen afspraken in de klas
  • Bevorderen positief groepsgevoel

Werkwijze

  • Open de PowerPointpresentatie KLIK HIER
  • Print voor alle leerlingen het werkblad ‘sociale veiligheid en pesten’ uit KLIK HIER
  • Bespreek de begrippen ‘Sociale veiligheid’ en ‘Pesten’
  • Laat leerlingen woorden invullen in het woord-web op het werkblad.
  • Bespreek klassikaal aan de hand van de woorden die werden ingevuld:
    • Hebben meerdere leerlingen dezelfde woorden gebruikt?
    • Welke woorden vallen het meest op?
    • Wie wil er naar aanleiding hiervan iets delen met de klas?
  • Laat leerlingen de tabel met situaties invullen.
  • Verdeel de klas in groepjes die vervolgens de antwoorden gaan bespreken.
  • Óf gebruik de PowerPoint en bespreek de situaties klassikaal.
  • Laat leerlingen vervolgens de post-its op het werkblad invullen.
  • Klassikaal nabespreken:
    • Laat een aantal leerlingen vertellen wat ze hebben opgeschreven op het gele blaadje.
    • Laat een aantal leerlingen vertellen wat ze hebben opgeschreven op het blauwe blaadje.
    • Bespreek of de eerder dit jaar gemaakte afspraken misschien naar aanleiding hiervan moeten worden aangepast.

Verder lezen en Bronnen

  • Durlak, J. A., et al. (2011). The impact of enhancing students’ social and emotional learning: A meta-analysis. Child Development.
  • Meter, D. J., & Card, N. A. (2015). Effects of bystander intervention on bullying and victimization. Journal of Youth and Adolescence.
  • Rotenberg, K. J. (2010). Interpersonal trust during childhood and adolescence. Cambridge University Press.
  • Steinberg, L., & Monahan, K. C. (2007). Age differences in resistance to peer influence. Developmental Psychology.
  • Inspectie van het Onderwijs. (2024). De Staat van het Onderwijs 2024https://www.onderwijsinspectie.nl
  • Nederlands Jeugdinstituut. (2022). Groepsdruk en jongerenhttps://www.nji.nl
  • Stichting School & Veiligheid. (2023). Monitor sociale veiligheid in en rond scholenhttps://www.schoolenveiligheid.nl

KlassenKlets:

Door het hele jaar heen is het van belang om de dynamiek in een groep positief te beïnvloeden. Om de sfeer positief te beïnvloeden, om de onderlinge band te versterken en een gevoel van saamhorigheid te creëren zijn kennismakingsactiviteiten nuttig en nodig.

KlassenKlets bestaat uit kaartjes met vragen die je op verschillende manieren in de klas kunt gebruiken. Het is ook in te zetten als een bordspel. Hoe dat werkt en meer info zie:

KlassenKlets

Werken aan pestpreventie?

Met het stellingen-pakket ‘GroepsGedoe’ leren leerlingen/studenten elkaar beter kennen en leren ze vooral hoe ze zelf invoed kunnen hebben op de dynamiek in de groep.

GroepsGedoe 2.0

Werkvormen om aan de sociale veiligheid in groepen werken:

Het blijft belangrijk om te investeren in groepsbindende activiteiten: kennismakingsspellen, werkvormen die een positieve sfeer in de groep bestendigen. Een mooie manier daarvoor is werken met ‘complimentenmemory’. De kaarten met positieve eigenschappen en vaardigheden kunnen gekoppeld worden aan de verschillende groepsrollen.
Leerlingen/studenten kunnen dan eerst een aantal kaartjes uit het spel kiezen waarvan ze denken dat het bij hen past en daarna kijken in hoeverre dat strookt met de groepsrol die ze zichzelf hebben toebedeeld. Ook hierover kun je als mentor later in gesprek.

Complimentenmemory

Sociale veiligheid op school? Volg met je team een workshop

Workshop sociale veiligheid

Werkplan Bronzen Weken

De laatste ‘Bronzen Weken’ van het schooljaar kunnen soms pittig zijn zowel voor docenten als
leerlingen/studenten. Soms heb je als mentor het hele jaar een fijne klas gehad waar je fijn mee kon werken. En dan ineens slaat het om. Er zijn kleine akkefietjes, meidenvennijn, ruzies om niets en wanneer je het ene brandje geblust hebt begint er ergens anders weer een verstoring van de orde en de sfeer.
Het einde van het schooljaar nadert en leerlingen/studenten beseffen dat ook. Het kan zijn dat ze de moed hebben opgegeven, ze gaan, zo denken ze, dit jaar tóch niet over dus gaan ze ook geen moeite meer doen, zitten niet lekker in hun vel zijn gedemotiveerd en slepen daar anderen daarin mee.

Groepsdynamisch gezien zijn de deze laatste weken de ‘Adjourning’-fase, de fase van afscheid nemen. Na de meivakantie is het misschien wel extra belangrijk om de groepsdynamiek in de gaten te houden. De zogenaamde ‘Bronzen’ weken zijn aangebroken.

Als docent heb je veel invloed op de groepsdynamiek. Met de juiste werkvormen en interventies op het juiste moment kun je inspelen op verloop van het proces van groepsvorming v an de eerste weken tot aan het eind van het schooljaar. Die laatste weken kunnen misschien wel pittig zijn maar het is een misvatting te denken dat je geen invloed meer kunt uitoefenen op de dynamiek in de groep. Begeleid en stuur het groepsproces en geef richting.

Een programma voor de mentorlessen van laatste weken van het schooljaar is handig. Het ‘Werkplan Bronzen Weken’ is een prettig houvast. Het geeft een overzicht van de fasen waarin groepsvorming verloopt, bevat tips voor mentoren en vakdocenten en welke werkvormen en spellen in welke periode geschikt zijn om in te zetten. Bespreek het werkplan samen met je collega’s of bijvoorbeeld met alle mentoren van een jaarlaag en vul het in. Om het werkplan te downloaden KLIK HIER

Er is ook een werkplan voor de Gouden Weken (bij de start van het schooljaar): KLIK HIER en een voor de zilveren weken (voor de eerste weken na de kerstvakantie): KLIK HIER

Gebruikte literatuur en bronnen

Bakker, M., & Mijland, I. (2009). Handboek positievbe groepsvorming. Oirschot: Quirijn.
Engelen R, v. (2022). De groepscode. Huizen: Pica.
Overveld, K. (2015). Groepsplan gedrag in het voortgezet onderwijs. Huizen: Pica.
Reijnen.L (2018) Groepsvorming en sociale veiligheid
Remmerswaal, J. (1995). Handboek groepsdynamica Nelissen. Barneveld.

Met dank aan Bregje van Goethem en Bart de Wijs

Werken aan pestpreventie?

Met het stellingen-pakket ‘GroepsGedoe’ leren leerlingen/studenten elkaar beter kennen en leren ze vooral hoe ze zelf invoed kunnen hebben op de dynamiek in de groep.

GroepsGedoe 2.0

Werkvormen om aan de sociale veiligheid in groepen werken:

Het blijft belangrijk om te investeren in groepsbindende activiteiten: kennismakingsspellen, werkvormen die een positieve sfeer in de groep bestendigen. Een mooie manier daarvoor is werken met ‘complimentenmemory’. De kaarten met positieve eigenschappen en vaardigheden kunnen gekoppeld worden aan de verschillende groepsrollen.
Leerlingen/studenten kunnen dan eerst een aantal kaartjes uit het spel kiezen waarvan ze denken dat het bij hen past en daarna kijken in hoeverre dat strookt met de groepsrol die ze zichzelf hebben toebedeeld. Ook hierover kun je als mentor later in gesprek.

Complimentenmemory

Kennismakingsspel: KlassenKlets

Door het hele jaar heen is het van belang om de dynamiek in een groep positief te beïnvloeden. Om de sfeer positief te beïnvloeden, om de onderlinge band te versterken en een gevoel van saamhorigheid te creëren zijn kennismakingsactiviteiten nuttig en nodig. Juist na de kerstvakantie is het belangrijk om te investeren in groepsdynamiek.
KlassenKlets bestaat uit kaartjes met vragen die je op verschillende manieren in de klas kunt gebruiken. Het is ook in te zetten als een bordspel. Hoe dat werkt en meer info zie: KlassenKlets

Sociale veiligheid op school? Volg met je team een workshop

Workshop sociale veiligheid

workshop groepsdynamiek
workshop groepsdynamiek

Snitchen

“Hé mevrouw: snitchen is stitchen”.
“Ik ga echt niks meer zeggen. Als ik het vertel weet ik zeker dat iedereen mij een snitcher vindt”.
“Ik wil geen verraders als vrienden. Snitchen is gewoon laf”.

Op school speelt vertrouwen een grote rol in hoe jongeren met elkaar omgaan. Er gelden vaak duidelijke, maar ongeschreven regels: wat een klasgenoot je in vertrouwen vertelt, houd je voor jezelf. Tegelijkertijd zorgt die vertrouwensband voor een impliciete verwachting: je praat niet met docenten of andere volwassenen over wat binnen de groep gebeurt. Wie dat wel doet, riskeert reputatieschade. Het label “klikspaan” kan grote sociale gevolgen hebben en zelfs leiden tot buitensluiting.

School is nu eenmaal niet alleen een plek om te leren, maar ook een sociale arena waarin status, acceptatie en identiteit worden gevormd. Uit onderzoek blijkt dat groepsdruk een sterke invloed heeft op gedrag van leerlingen (Nederlands Jeugdinstituut, 2022).

In een vriendengroep is zwijgen soms een vorm van loyaliteit. Leerlingen beschermen elkaar door informatie niet te delen met docenten. Dit kan ervoor zorgen dat problemen onder de radar blijven. Het melden van onveilige situaties of vervelend gedrag wordt snel gezien als klikken. Maar er is een belangrijk verschil tussen snitchen uit eigenbelang en het delen van zorgen uit verantwoordelijkheid.

Deze werkvorm zet leerlingen/studenten aan het denken over wanneer je wel en wanneer je niet een situatie moet melden aan een volwassene.

Doel

  • Bespreekbaar maken van het begrip ‘snitchen’
  • Grenzen verkennen van onderlinge loyaliteit
  • Bewust worden van gevolgen van het niet melden van onveilige situaties
  • Informatie overbrengen
  • Bewustwording van eigen aannames
  • Elkaar beter leren kennen
  • Bewustwording (groeps)gedrag
  • Leren van elkaars inzichten
  • Verschillen (h)erkennen in elkaars visie

Voor wie

Bovenbouw PO
VO
MBO

Werkwijze 1:

  • Print voor iedere leerling/student een werkblad uit KLIK HIER
  • Leerlingen/studenten lezen de info door en vullen het werkblad in
  • Verdeel de klas in kleine groepjes van drie of vier leerlingen/studenten.
  • Leerlingen/studenten bespreken de antwoorden die ze gegeven hebben in hun groepje.
  • Bespreek klassikaal na.
    • Wat valt op?
    • Zijn er grote verschillen tussen de groepen?
    • Waar zijn de groepsleden het over eens?
    • Selecteer de vijf situaties waar de meeste bij ontstond.
    • Wie is er, na anderen gehoord te hebben, van gedachten veranderd?
  • Laat leerlingen/studenten het werkblad inleveren: het kan een thema vormen tijdens een individueel (mentor)gesprek. 

Werkwijze 2:

  • Download de PowerPointpresentatie met de info en de stellingen KLIK HIER
  • Kies de situaties die je wil bespreken
  • Geef alle leerlingen/studenten een wit, een rood en een groen kaartje.
  • De begeleider leest de situaties een voor een voor en de leerlingen/studenten geven aan of ze het ermee eens zijn (door het opsteken van een groen kaartje) of dat ze het er niet mee eens zijn (rood kaartje). Wanneer ze twijfelen gebruiken ze het witte kaartje.
  • Na iedere situatie kunnen een aantal argumenten gegeven worden waarom het wel of geen snitchen is wanneer dit gemeld wordt.
  • De begeleider leidt de discussie.

Verder lezen en Bronnen

  • Durlak, J. A., et al. (2011). The impact of enhancing students’ social and emotional learning: A meta-analysis. Child Development.
  • Meter, D. J., & Card, N. A. (2015). Effects of bystander intervention on bullying and victimization. Journal of Youth and Adolescence.
  • Rotenberg, K. J. (2010). Interpersonal trust during childhood and adolescence. Cambridge University Press.
  • Steinberg, L., & Monahan, K. C. (2007). Age differences in resistance to peer influence. Developmental Psychology.
  • Inspectie van het Onderwijs. (2024). De Staat van het Onderwijs 2024. https://www.onderwijsinspectie.nl
  • Nederlands Jeugdinstituut. (2022). Groepsdruk en jongeren. https://www.nji.nl
  • Stichting School & Veiligheid. (2023). Monitor sociale veiligheid in en rond scholen. https://www.schoolenveiligheid.nl

KlassenKlets:

Door het hele jaar heen is het van belang om de dynamiek in een groep positief te beïnvloeden. Om de sfeer positief te beïnvloeden, om de onderlinge band te versterken en een gevoel van saamhorigheid te creëren zijn kennismakingsactiviteiten nuttig en nodig.

KlassenKlets bestaat uit kaartjes met vragen die je op verschillende manieren in de klas kunt gebruiken. Het is ook in te zetten als een bordspel. Hoe dat werkt en meer info zie:

KlassenKlets

Werken aan pestpreventie?

Met het stellingen-pakket ‘GroepsGedoe’ leren leerlingen/studenten elkaar beter kennen en leren ze vooral hoe ze zelf invoed kunnen hebben op de dynamiek in de groep.

GroepsGedoe 2.0

Werkvormen om aan de sociale veiligheid in groepen werken:

Het blijft belangrijk om te investeren in groepsbindende activiteiten: kennismakingsspellen, werkvormen die een positieve sfeer in de groep bestendigen. Een mooie manier daarvoor is werken met ‘complimentenmemory’. De kaarten met positieve eigenschappen en vaardigheden kunnen gekoppeld worden aan de verschillende groepsrollen.
Leerlingen/studenten kunnen dan eerst een aantal kaartjes uit het spel kiezen waarvan ze denken dat het bij hen past en daarna kijken in hoeverre dat strookt met de groepsrol die ze zichzelf hebben toebedeeld. Ook hierover kun je als mentor later in gesprek.

Complimentenmemory

Sociale veiligheid op school? Volg met je team een workshop

Workshop sociale veiligheid

Doelen stellen en bereiken

Executieve functies vormen de cognitieve basis voor zelfregulatie. Het zijn de vaardigheden die leerlingen nodig hebben om succesvol te leren. Ze helpen bij het plannen van taken, het vasthouden van aandacht, het beheersen van impulsen en het omgaan met nieuwe of lastige situaties.
Het is een set van samenwerkende mentale processen die leerlingen in staat stellen hun gedrag doelgericht te sturen, te evalueren en waar nodig aan te passen.

Doelgericht en stapsgewijs doelen realiseren is voor veel jongeren niet gemakkelijk. Deze werkvorm helpt daarbij.

Doel

  • Bewust worden en verkennen van eigen doelen
  • Motivatie positief beïnvloeden
  • Bewust worden het verschil in urgentie belang van eigen doelen
  • Leren stapsgewijs doelen bereiken
  • In gesprek gaan met anderen over doelbepalingen

Voor wie

  • Bovenbouw PO
  • VO
  • Mbo

Werkwijze

  • Print voor alle leerlingen het werkblad ‘Doelen stellen en bereiken’ uit KLIK HIER
  • Laat leerlingen eerst een lijst maken van de doelen die ze willen bereiken
  • Daarna geven ze de doelen een plaatsje op het ‘Klaverblad’. Leg indien nodig uit wat het verschil is tussen ‘urgent’ en ‘belangrijk’
  • Leg uit waar elk klaverblad voor staat betrek daarbij leerlingen

    Belangrijk en urgent: Doe het meteen!
    Dit zijn de doelen of taken die vandaag of snel moeten gebeuren.
    Bijvoorbeeld: je huiswerk dat morgen ingeleverd moet worden of oefenen voor een toets die morgen is.
    Belangrijk maar niet urgent : Plan het
    Dit zijn doelen die belangrijk zijn voor later, maar niet vandaag hoeven.
    Bijvoorbeeld: oefenen voor een toets over twee weken, werken aan een werkstuk of een leerdoel voor een project.
    Urgent maar niet belangrijk: Vraag hulp of doe het snel.
    Dit zijn dingen die snel moeten gebeuren, maar niet echt belangrijk voor je eigen doelen.
    Bijvoorbeeld: een korte vraag van iemand op je telefoon of een taak die iemand anders ook kan doen.
    Niet urgent en niet belangrijk: Laat het liggen.
    Dingen die niet belangrijk zijn en ook niet hoeven.
    Bijvoorbeeld: Op sociale media scrollen als je eigenlijk een doel wilt halen of dingen doen die niets met je doelen te maken hebben.
  • Laat leerlingen een lijst maken van verschillende doelen die ze hebben
  • Geef alle leerlingen een werkblad
  • Uit de lijst kiezen leerlingen welke doelen in welk ‘klaverblad’ moeten staan.
  • Laat leerlingen in tweetallen of kleine groepjes bespreken wat ze hebben opgeschreven en eventueel bijstellen
  • Nu kiezen leerlingen het belangrijkste doel en volgen de flowchart op het werkblad.
  • Laat leerlingen het werkblad inleveren: Het vormt mogelijk een mooi aanknopingspunt voor een (mentor)begeleidingsgesprek.

Verder lezen:

Covey, S. R. (1989). The 7 Habits of Highly Effective People.
Stichting Leerplanontwikkeling. (z.d.). Executieve functies. Geraadpleegd op 22 maart 2026, van https://www.slo.nl/thema/meer/jonge-kind/executieve-functies/
Wij-leren.nl. (z.d.). Executieve functies: uitleg en overzicht. Geraadpleegd op 22 maart 2026, van https://wij-leren.nl/executieve-functies.php

Werkvormen om aan de sociale veiligheid in groepen werken:
Complimentenmemory

Het blijft belangrijk om te investeren in groepsbindende activiteiten: kennismakingsspellen, werkvormen die een positieve sfeer in de groep bestendigen. Een mooie manier daarvoor is werken met ‘complimentenmemory’. De kaarten met positieve eigenschappen en vaardigheden kunnen gekoppeld worden aan de verschillende groepsrollen.
Leerlingen/studenten kunnen dan eerst een aantal kaartjes uit het spel kiezen waarvan ze denken dat het bij hen past en daarna kijken in hoeverre dat strookt met de groepsrol die ze zichzelf hebben toebedeeld. Ook hierover kun je als mentor later in gesprek.

Complimentenmemory

Werken aan pestpreventie?

Met het stellingen-pakket ‘GroepsGedoe’ leren leerlingen/studenten elkaar beter kennen en leren ze vooral hoe ze zelf invoed kunnen hebben op de dynamiek in de groep.

GroepsGedoe 2.0

KlassenKlets

Door het hele jaar heen is het van belang om de dynamiek in een groep positief te beïnvloeden. Om de sfeer positief te beïnvloeden, om de onderlinge band te versterken en een gevoel van saamhorigheid te creëren zijn kennismakingsactiviteiten nuttig en nodig. KlassenKlets bestaat uit kaartjes met vragen die je op verschillende manieren in de klas kunt gebruiken. Het is ook in te zetten als een bordspel. Hoe dat werkt en meer info zie:

KlassenKlets

Happertje Nieuwjaar Collega’s

happertje
happertje
happertje

Veel kennismakingsspelletjes doen helpt om ervoor te zorgen dat leerlingen/studenten zich opnieuw prettig voelen in de groep. In een klein groepje een ‘happertje’ maken is een leuke activiteit waarbij ze elkaar helpen bij het vouwen en daarna met het happertje met elkaar in gesprek gaan. Over wat ze willen, hopen en verwachten bij voorbeeld.

Dat geldt natuurlijk ook voor collega’s. Met een happertje kun je op een laagdrempelige manier je verwachtingen en je hoop voor de rest van het schooljaar delen. Ook collega’s kunnen elkaar beter leren kennen met een happertje. Die versie vind je HIER.

Vouw er een paar en leg ze in de personeelskamer. Er ontstaan vast goede gesprekken.

De vragen/zinnen die aangevuld moeten worden, die op het Happertje staan, zijn:

  • Komende tijd ga ik vooral meer…
  • Komende tijd ga ik vooral minder…
  • De leukste schooldag tot nu toe was…
  • Voor mijn leerlingen/studenten hoop ik dat…
  • Ik ben tevreden wanneer…
  • Mijn favoriete moment in de klas is…
  • De rest van het jaar let ik vooral op…
  • Het eerste doel met deze klas is…

Doel

  • (opnieuw) kennismaken
  • Delen van verwachtingen
  • Delen van persoonlijke zaken
  • Op een positieve vooruitkijken naar het nieuwe schooljaar

Voor wie

  • Docenten PO
  • Docenten VO
  • Docenten Mbo
  • Docenten Hbo

Werkwijze

  • Verdeel de groep in tweetallen of kleine groepjes
  • Print een aantal werkbladen uit: KLIK HIER
  • Knip het happertje uit en vouw het
  • Ga elkaar bevragen en in ga gesprek over die vragen

BRON
Het ‘Happertje’ kende ik uit mijn jeugd. Deze werkvorm heb ik hierop gebaseerd en vorm gegeven zodat het paste bij mijn praktijksituatie. Ik heb naar de oorspronkelijke bron gezocht maar niet gevonden.

De tweede helft van het schooljaar positief beginnen met leerlingen?

Complimentenmemory

Goed aan de slag tijdens de Zilveren Weken na de vakantie?

GroepsGedoe 2.0

Nieuw: KlassenKlets

Door het hele jaar heen is het van belang om de dynamiek in een groep positief te beïnvloeden. Om de sfeer positief te beïnvloeden, om de onderlinge band te versterken en een gevoel van saamhorigheid te creëren zijn kennismakingsactiviteiten nuttig en nodig. KlassenKlets bestaat uit kaartjes met vragen die je op verschillende manieren in de klas kunt gebruiken. Het is ook in te zetten als een bordspel. Hoe dat werkt en meer info zie:

KlassenKlets

Alvast nadenken over volgend schooljaar en hoe dan op te starten?

Meer weten over groepsdynamiek en de eerste weken van het schooljaar? Ga met je team aan de slag tijdens een actieve, praktijkgerichte workshop:

Workshop Gouden weken

Happertje Nieuwjaar

happertje
happertje
happertje

Na de kerstvakantie kan het soms ‘rommelen’ in de groep. Het lijkt alsof leerlingen/studenten alle regels en afspraken vergeten zijn. De strijd op de apenrots wordt opnieuw uitgevochten. Niet voor niets worden deze weken de ‘Zilveren Weken’ genoemd. 

Veel kennismakingsspelletjes doen helpt om ervoor te zorgen dat leerlingen/studenten zich opnieuw prettig voelen in de groep. In een klein groepje een ‘happertje’ maken is een leuke activiteit waarbij ze elkaar helpen bij het vouwen en daarna met het happertje met elkaar in gesprek gaan. Over wat ze willen, hopen en verwachten in het nieuwe jaar bij voorbeeld.
Mijn ervaring is dat leerlingen/studenten in de pauze vaak doorgaan met het anderen bevragen met behulp van het Happertje.

De vragen/zinnen die aangevuld moeten worden, die op het Happertje staan, zijn:

  • Komende tijd ga ik vooral meer…
  • Komende tijd ga ik vooral minder…
  • De leukste schooldag tot nu toe was…
  • Voor het eind van het jaar hoop ik dat…
  • Ik kijk vooral uit naar…
  • Ik ben tevreden over mezelf wanneer…
  • Mijn favoriete moment in de klas is…
  • De rest van het jaar let ik vooral op…

Doel

  • Creëren van een veilige gezellige sfeer
  • Bevorderen positief groepsgevoel
  • (opnieuw) kennismaken
  • Delen van verwachtingen
  • Delen van persoonlijke zaken
  • Op een positieve vooruitkijken naar de rest van het schooljaar

Voor wie

  • Bovenbouw PO
  • VO
  • Mbo
  • Hbo

Werkwijze

  • Verdeel de groep in tweetallen of kleine groepjes
  • Print voor alle leerlingen/studenten het werkblad uit: KLIK HIER
  • Laat leerlingen/studenten het Happertje uitknippen en vouwen.
  • Sommige leerlingen/studenten kennen dit al en kunnen anderen helpen
  • Leerlingen/studenten gaan vervolgens elkaar bevragen en in gesprek over die vragen
  • Bespreek klassikaal de opbrengsten na.

BRON
Het ‘Happertje’ kende ik uit mijn jeugd. Deze werkvorm heb ik hierop gebaseerd en vorm gegeven zodat het paste bij mijn praktijksituatie. Ik heb naar de oorspronkelijke bron gezocht maar niet gevonden.

De tweede helft van het schooljaar positief beginnen met leerlingen?

Complimentenmemory

Goed aan de slag tijdens de Zilveren Weken na de vakantie?

GroepsGedoe 2.0

Nieuw: KlassenKlets

Door het hele jaar heen is het van belang om de dynamiek in een groep positief te beïnvloeden. Om de sfeer positief te beïnvloeden, om de onderlinge band te versterken en een gevoel van saamhorigheid te creëren zijn kennismakingsactiviteiten nuttig en nodig. KlassenKlets bestaat uit kaartjes met vragen die je op verschillende manieren in de klas kunt gebruiken. Het is ook in te zetten als een bordspel. Hoe dat werkt en meer info zie:

KlassenKlets

Alvast nadenken over volgend schooljaar en hoe dan op te starten?

Meer weten over groepsdynamiek en de eerste weken van het schooljaar? Ga met je team aan de slag tijdens een actieve, praktijkgerichte workshop:

Workshop Gouden weken

Werkplan Zilveren Weken

Iedere docent weet hoe belangrijk groepsvorming is. In de periode direct na de kerstvakantie, de ‘Zilveren Weken’ kan het soms lijken alsof de hele groepsdynamiek veranderd is. Werk aan de winkel om de sfeer in de groep te verbeteren en de (sociale) veiligheid te waarborgen.
In een positieve groep zullen leerlingen/studenten beter leren, elkaar steunen en helpen én respectvol met elkaar en met jou als docent omgaan. Een groep moet daarin begeleid worden en de regie daarin ligt bij de docent. Naast duidelijke afspraken regels en deze opnieuw met elkaar bekrachtigen, is het belangrijk om werkvormen in te zetten die de focus leggen op positiviteit. Juist in die periode na de kerstvakantie tijdens de ‘Zilveren Weken’.

Het is fijn wanneer je met collega’s een houvast hebt. Bespreek het ‘Werkplan Zilveren Weken’ samen met je collega’s of met alle mentoren van een jaarlaag en vul het in.
Om het werkplan te downloaden KLIK HIER

Gebruikte literatuur en bronnen

Bakker, M., & Mijland, I. (2009). Handboek positievbe groepsvorming. Oirschot: Quirijn.
Engelen R, v. (2022). De groepscode. Huizen: Pica.
Overveld, K. (2015). Groepsplan gedrag in het voortgezet onderwijs. Huizen: Pica.
Reijnen.L (2018) Groepsvorming en sociale veiligheid
Remmerswaal, J. (1995). Handboek groepsdynamica Nelissen. Barneveld.

Met dank aan Bregje van Goethem en Bart de Wijs

Kennismakingsspel: KlassenKlets

Door het hele jaar heen is het van belang om de dynamiek in een groep positief te beïnvloeden. Om de sfeer positief te beïnvloeden, om de onderlinge band te versterken en een gevoel van saamhorigheid te creëren zijn kennismakingsactiviteiten nuttig en nodig. Juist na de kerstvakantie is het belangrijk om te investeren in groepsdynamiek.
KlassenKlets bestaat uit kaartjes met vragen die je op verschillende manieren in de klas kunt gebruiken. Het is ook in te zetten als een bordspel. Hoe dat werkt en meer info zie: KlassenKlets

Werken aan pestpreventie?

Met het stellingen-pakket ‘GroepsGedoe’ leren leerlingen/studenten elkaar beter kennen en leren ze vooral hoe ze zelf invoed kunnen hebben op de dynamiek in de groep.

GroepsGedoe 2.0

Werkvormen om aan de sociale veiligheid in groepen werken:

Het blijft belangrijk om te investeren in groepsbindende activiteiten: kennismakingsspellen, werkvormen die een positieve sfeer in de groep bestendigen. Een mooie manier daarvoor is werken met ‘complimentenmemory’. De kaarten met positieve eigenschappen en vaardigheden kunnen gekoppeld worden aan de verschillende groepsrollen.
Leerlingen/studenten kunnen dan eerst een aantal kaartjes uit het spel kiezen waarvan ze denken dat het bij hen past en daarna kijken in hoeverre dat strookt met de groepsrol die ze zichzelf hebben toebedeeld. Ook hierover kun je als mentor later in gesprek.

Complimentenmemory

Sociale veiligheid op school? Volg met je team een workshop

Workshop sociale veiligheid

KlassenKlets

“Ik zou de catering gratis maken. Gratis! Iedere dag iedereen gratis een frikandelbroodje.” is de eerste reactie van Tommy op de vraag wat de school zou moeten doen met een miljoen. “Nee, met z’n allen een week naar Disneyland Parijs” zegt Margje. “Nou”, zegt Janneke, “Ik heb opgeschreven: Iedereen een gratis elektrische fiets geven, daar heb je wat aan.”
“Of” zegt Tommy weer, “een verdieping óp de school maken en dan een hele grote aula maken”
Het blijft even stil in het groepje. “En dan een stuk van die aula met allemaal computers dat je daar kunt gamen.”
Saïd heeft nog niets gezegd maar zegt dan: “We kunnen het ook verdelen dan kan iedereen het zelf weten”. “Dat doen ze nooit,” zegt Janneke “Maar wat schrijven we nu op in het midden?”
In het groepje achter hen zijn ze het heel snel met elkaar eens. Ze hebben de vraag gekregen: ‘Wat zou je het meest missen wanneer de lessen door robots gegeven zouden worden?’ Ze willen géén robot voor de klas. Zeker niet.
“Eng” griezelt Jacqueline, “dan weet je niet wat ie gaat doen.”
“Ik kom niet meer naar school als er robots komen” bluft Farah, “Dan is online nog beter” Maar daar is niemand het mee eens.
“Een robot kan ook straf geven” denkt Teun “Maar ik heb liever gewoon een echt mens voor de klas”
“Zal ik die opschrijven?” vraagt José. “Ja,” zegt Teun “Een robot heeft geen gevoel”.

KlassenKlets is een kenninsmakingsspel maar ook zeker een werkvorm die je het hele jaar door kunt uitvoeren met een klas. Niet alleen leren leerlingen elkaar beter kennen, ook jij als docent krijgt een beter beeld van je studenten.

Voor deze werkvorm zijn veel verschillende kaartjes nodig met daarop verschillende onderwijs gerelateerde ‘KletsKaarten’. Het is fijn wanneer er veel kaartjes zijn: leerlingen/studenten hebben dan wat te kiezen. Je kunt deze kaartjes zelf maken maar je zou ook ‘KlassenKlets’ kunnen aanschaffen waarin zo’n 200 stevige kaartjes zitten die je ook zou kunnen gebruiken in de vorm van een bordspel. Voor bestellen KLIK HIER.

Wanneer je de kaartjes zelf maakt zorg er dan voor dat de vragen afgestemd zijn op jouw doelgroep. Kaartjes als “Wat is het eerste dat je zou veranderen wanneer jij de directeur was” of “Wat kunnen klasgenoten doen om je blij te maken” of “Wat zou je doen hier op school wanneer je een dag onzichtbaar zou zijn” kunnen eigenlijk op iedere school. Van het PO tot en met het mbo.

Doel

  • Elkaar beter leren kennen
  • Bevorderen positief groepsgevoel
  • Ontspannen nadenken over mogelijkheden
  • Uitwisselen ideeën
  • Versterken onderlinge band

Voor wie

  • Bovenbouw PO
  • VO
  • Mbo

Werkwijze

Ieder groepje krijgt een vraag op een kaartje en een A-3 vel met in het midden een rechthoek. Vanuit de hoeken van de rechthoek lopen lijnen naar de hoeken van het vel. Voor een sjabloon klik hier.

Leerlingen/studenten wordt gevraagd om ieder een vak in te vullen met een lijstje met de antwoorden die ze zouden geven op de vraag die op het kaartje staat. Ze doen dit individueel en in stilte. Het rechthoekige vak in het midden blijft vooralsnog leeg.

Daarna gaan ze om de beurt in het groepje hun lijst voorlezen. Wanneer iedereen geweest is maken ze in het groepje een top 3 van de meest belangrijke, interessant of meest grappige antwoorden. Deze top 3 schrijven ze in het middelste rechthoekige vak.

In de klas nabespreken en de top 3 van elk groepje kort op het bord zetten. Daarna klasgenoten hierop laten reageren en aanvullen.

Kennismakingsspel: KlassenKlets

Door het hele jaar heen is het van belang om de dynamiek in een groep positief te beïnvloeden. Om de sfeer positief te beïnvloeden, om de onderlinge band te versterken en een gevoel van saamhorigheid te creëren zijn kennismakingsactiviteiten nuttig en nodig. KlassenKlets bestaat uit kaartjes met vragen die je op verschillende manieren in de klas kunt gebruiken. Het is ook in te zetten als een bordspel. Hoe dat werkt en meer info zie:

Werken aan pestpreventie?

Met het stellingen-pakket ‘GroepsGedoe’ leren leerlingen/studenten elkaar beter kennen en leren ze vooral hoe ze zelf invoed kunnen hebben op de dynamiek in de groep.

Werkvormen om aan de sociale veiligheid in groepen werken:

Het blijft belangrijk om te investeren in groepsbindende activiteiten: kennismakingsspellen, werkvormen die een positieve sfeer in de groep bestendigen. Een mooie manier daarvoor is werken met ‘complimentenmemory’. De kaarten met positieve eigenschappen en vaardigheden kunnen gekoppeld worden aan de verschillende groepsrollen.
Leerlingen/studenten kunnen dan eerst een aantal kaartjes uit het spel kiezen waarvan ze denken dat het bij hen past en daarna kijken in hoeverre dat strookt met de groepsrol die ze zichzelf hebben toebedeeld. Ook hierover kun je als mentor later in gesprek.

Sociale veiligheid op school? Volg met je team een workshop

Gouden Weken

De eerste periode van het nieuwe schooljaar zijn ‘goud’ waard. Tijdens die eerste 6 tot 8 schoolweken wordt het fundament gelegd voor een gezonde groepsdynamiek. Studenten/leerlingen verkennen elkaar, de docent en de regels. Ze willen vooral ‘erbij’ horen en zoeken naar hun plaats in de groep. In deze periode worden de normen en waarden van een klas bepaald. De docent speelt in deze fase een belangrijke rol, heeft de regie en geeft richting aan het proces van groepsvorming. Met de juiste werkvormen op het juiste moment ingezet wordt het groepsproces op een positieve manier ondersteund.

De tijd en energie die je als leerkracht de eerste weken besteedt aan kennismaken, die tijd verdien je in de loop van het jaar dubbel en dwars terug. Gebruik tijdens die ‘Gouden weken’ spelletjes en werkvormen die ervoor zorgen dat leerlingen elkaar beter leren kennen en die positieve groepsvorming bevorderen. Met actieve en activerende werkvormen werk je aan de sociale veiligheid in de groep.

Een groep die niet goed functioneert zal niet, of moeilijker, tot leren komen. Wanneer je later in het jaar regelmatig een les stil moet leggen omdat er gedoe is in de groep kost dat niet alleen tijd maar vooral veel negatieve energie. Gedurende het hele jaar zul je als leerkracht de regie moeten houden op de dynamiek in de klas en veel kennismakings- en samenwerkingswerkvormen in moeten zetten

Samen met collega’s die b.v. dezelfde jaarlaag lesgeven kun je een doelgericht plan maken met daarin wat je wanneer het beste kunt inzetten. Het ‘Werkplan Gouden weken’ is hiervoor heel geschikt.

De werkvormen die met name geschikt zijn om de eerste weken in te zetten staan hieronder bij elkaar. Kijk bij elke werkvorm goed welke het meest geschikt is voor jouw doelgroep en wat bij jouw manier van werken past. Tegelijk is het goed om eens een werkvorm te gebruiken of uit te proberen die misschien nét buiten je comfort-zone ligt.

De werkvormen zijn allemaal uitgetest in de praktijk bij verschillende doelgroepen zowel in het mbo als in het vo en in de bovenbouw van het po.

Heb je vragen of opmerkingen: stel ze gerust. Stuur een mailtje naar: info@kieresoe.nl

Er is ook een nieuwsbrief die ongeveer 1x per maand verschijnt met daarin ook uitgewerkte lessen en werkvormen die juist voor die maand geschikt zijn om in de klas te gebruiken.


Klik en download: Werkplan Gouden weken

meer voeten over de streep werkvorm

Een inmiddels klassieker is de werkvorm ‘Over de Streep’. Veel mensen zien deze werkvorm als een zware activiteit waarbij tranen vloeien en studenten/leerlingen overstuur kunnen raken. Dat hoeft echter helemaal niet! Je kunt het ook op een heel speelse. laagdrempelige manier inzetten zonder veel drama. Het ligt er helemaal aan welke vragen je stelt. Hoe je dat kunt aanpakken zie : ‘Over de streep light’
Klik en download: Over de streep light

Doe verder veel kennismakings en samenwerkingswerkvormen zoals ‘Vliegende Start’ waarbij de klas lekker aan het vouwen slaat en met elkaar in gesprek raakt.
Klik en download: Vliegende Start

happertje

De werkvorm ‘Happertjes’ heeft het zelfde effect en dient hetzelfde doel. Deze happertjes zijn er ook in het Engels en in het Frans. Bovendien is er ook een voor collega’s om in de personeelskamer te leggen.
Klik en download: Happertjes

vragen start schooljaar

Je wil ook graag doelgericht aan de slag met je klas. Laat Studenten/leerlingen nadenken over wat ze dit jaar willen bereiken. Waarop ze willen focussen. Wat zijn hun persoonlijke doelen en waarom zijn die belangrijk voor ze? Het ingevulde werkblad geeft ook een mooi houvast voor een (mentor)gesprek.
Klik en download:Persoonlijke doelen

foto leerlingen in de kring

Zeggen dat je ergens goed in bent getuigt in de ogen van studenten/leerlingen van eigendunk en als je iets niet mag hebben is het ‘eigendunk’. Een mooie gelegenheid om het te hebben over eigendunk en het verschil met zelfwaardering en terecht trots mogen zijn op iets waarin je goed bent.
Klik en download: Eigendunk

formulier omgaan met complimenten

Het geven van positieve feedback en complimenten door leerlingen/studenten aan elkaar versterkt relaties en kan zorgen voor een goede sfeer in de klas. Het bevordert de onderlinge betrokkenheid.
Klik en download: Omgaan met complimenten

afbeelding formulier wat past bij wie

Wie kent de klasgenoten goed? Met deze werkvorm gaan studenten/leerlingen bedenken welke uitspraken bij welke klasgenoten passen.
Klik en download: Wat past bij wie

Goed voorbereiden op de Gouden Weken na de vakantie?

Meer weten over groepsdynamiek en de eerste weken van het schooljaar? Ga met je team aan de slag tijdens een actieve, praktijkgerichte workshop:

Het schooljaar positief beginnen met leerlingen?

KlassenKlets

Werken aan een sociaal veilige groep ?

Dat kan met GroepsGedoe 2.0. Een pakket met 74 verschillende stevige kaarten op A5-formaat met daarop stellingen die jongeren aan het denken zetten over hoe ze met elkaar pestgedrag kunnen voorkomen.