Voor of tegen en sociale media

kaartjes ophoog houden
kaartjes ophoog houden

Voor of tegen en sociale media? Een stelling dwingt mensen vaak in een hokje: je bent voor of je bent tegen. Voor je het weet, graven deelnemers zich in en luistert niemand meer naar elkaar. Want traditionele stellingen dwingen tot een keuze: je bent voor (groen) of tegen (rood). Dit wakkert het ‘wij-zij’-denken aan. De kunst is om de kaartjes niet te gebruiken om te stemmen, maar om de ruimte tussen de uitersten te verkennen.

Gelukkig kan het ook anders. Met het werken met simpele rode en groene kaartjes kun je ook de nuance terugbrengen en polarisatie voorkomen. De truc zit hem niet in de kaartjes zelf, maar in de manier waarop je ze gebruikt.

Door de rode en groene kaartjes te gebruiken als instrument voor verkenning in plaats van oordeel, transformeer je een hard debat in een constructieve dialoog. Voor of tegen en sociale media? Leerlingen ontdekken dat ze het misschien oneens zijn over de stelling, maar het wel vaak eens zijn over de onderliggende waarden zoals online veiligheid, verbinding en de behoefte aan rust. Zo blijven de standpunten soepel en de neuzen dezelfde kant op.

Doel

  • Bewust worden van telefoongebruik
  • Bewust worden van achterliggende waarden en normen
  • Verschillen (h)erkennen in elkaars visie
  • Leren van elkaars inzichten
  • Leren standpunten te nuanceren
  • Bewust worden van de invloed die je kunt uitoefenen

Werkwijze

  • Print de stellingenkaartjes uit en kies de stellingen waarmee je in deze klas wil werken.
  • Download de stellingen: KLIK HIER
  • De stellingen kun je ook terugvinden in een PowerPointpresentatie: KLIK HIER
  • Verder nodig: voor elke leerling een rood en een groen kaartje.
  • Geef leerlingen extra uitleg over hoe je kunt omgaan met botsende meningen:
    • Een boom heeft een zichtbaar deel: de stam, de takken en bladeren. Onder de grond zit een heel netwerk van onzichtbare wortels. Die wortels zorgen ervoor dat de boom voedsel krijgt en niet omwaait bij een storm.
    • Met meningen en stellingen werkt het precies zo. Jouw mening (‘eens’ of ‘oneens’) is de stam van de boom. Dat is wat iedereen meteen boven de grond ziet en hoort. De onderliggende waarde zijn de wortels onder de grond. Het is het onzichtbare principe dat ervoor zorgt dat jouw mening stevig staat. Het is wat jij het allerbelangrijkst vindt in de situatie.
    • Bij voorbeeld de stelling “Je mag een foto waar anderen op staan alléén delen als iedereen toestemming geeft.” Als je ermee eens bent en dus een groen kaartje opsteekt denk je misschien: ’Ik wil zelf bepalen wat er online van mij te zien is.’ De onderliggende waarde daarbij is respect en privacy.
      Als je niet met de stelling eens bent en een rood kaartje opsteekt dan kan je gedachte zijn: ‘Als ik overal toestemming voor moet vragen is de lol eraf. Het moet gezellig blijven.’ De onderliggende waarde daarbij is vrijheid en spontaniteit.
    • De een vindt privacy belangrijk en de ander vrijheid. Allebei heel goede achterliggende waarden. Wanneer je die achterliggende waarde begrijpt van elkaar dan is het gemakkelijker om samen afspraken te maken over bij voorbeeld het delen van foto’s.
  • Lees de stellingen voor of laat ze zien op het Digibord
  • Na iedere stelling kunnen een aantal argumenten voor of tegen de stelling worden uitgewisseld.
  • Na iedere stelling bespreken welke achterliggende waarden hierbij horen.
  • Kijk na het bespreken van de stelling of er leerlingen zijn die van gedachten zijn veranderd.

Variatie voor of tegen in groepjes:

  • Kies van tevoren de stellingen waarmee je in deze klas wil werken.
  • Extra nodig: voor elke groepje een rood, een groen en een wit vel papier.
  • Verdeel de klas in groepjes van drie of vier leerlingen ieder groepje krijgt een aantal stellingen en een rood, een groen en een wit vel papier.
  • Leerlingen lezen de stellingen door en beslissen welke afgewezen worden en op een rood vel terecht komen. De stellingen waar men het mee eens kan zijn komen op een groen vel en die waarover men twijfelt op een wit papier.
  • Leerlingen bespreken nogmaals de gemaakte keuzes en leggen de kaartjes op het rode, groene of witte vel.
  • Bespreek de gemaakte keuzes klassikaal.

Bronnen en literatuur

  • Balans. (2026). Omgaan met een eetstoornis in het onderwijs. Opgehaald van balansdigitaal.nl: https://balansdigitaal.nl/ondersteuning-bij/eetstoornissen/omgaan-met-een-eetstoornis-in-het-onderwijs-2
  • Expertisecentrum Digitalisering en Welzijn. (2026, juni 9). Sociale media, zelfbeeld en identiteit. Opgehaald van www.trimbos.nl: https://www.trimbos.nl/kennis/digitale-media-gokken/expertisecentrum-digitalisering-en-welzijn/sociale-media-en-welzijn/sociale-media-identiteit/
  • Jolles, J. (2016). Het tienerbrein. Over de adolescent tussen biologie en omgeving. Amsterdam: University Press.
  • NJI. (2026, juni 8). Sociale media en identiteitsontwikkeling. Opgehaald van www.nji.nl/: https://www.nji.nl/kennis/mediaopvoeding/sociale-media-en-identiteitsontwikkeling
  • Proud2bme. (2026). Voor iedereen met een eetstoornis. Opgehaald van proud2bme: https://www.proud2bme.nl/

Positief aan de slag met je klas?

Complimentenmemory

Werken aan pestpreventie?

GroepsGedoe 2.0

KlassenKlets

Door het hele jaar heen is het van belang om de dynamiek in een groep positief te beïnvloeden. Om de sfeer positief te beïnvloeden, om de onderlinge band te versterken en een gevoel van saamhorigheid te creëren zijn kennismakingsactiviteiten nuttig en nodig. KlassenKlets bestaat uit kaartjes met vragen die je op verschillende manieren in de klas kunt gebruiken. Het is ook in te zetten als een bordspel. Hoe dat werkt en meer info zie:

KlassenKlets

Happertje sociale media

Het vouwen van een ‘Happertje’ is een effectieve werkvorm om sociale media bespreekbaar te maken, omdat het leerlingen actief laat nadenken over hun eigen (online) ervaringen en gedrag. Door gebruik te maken van korte invulzinnen wordt de drempel om te reageren verlaagd, waardoor iedereen eenvoudig kan deelnemen.

De opzet stimuleert reflectie en uitwisseling van perspectieven. Doordat leerlingen hun eigen antwoorden geven en die van anderen horen, ontstaat inzicht in verschillen in gebruik, voorkeuren en beleving van sociale media en echt spel. Dit maakt het onderwerp concreet en herkenbaar.

Daarnaast helpt de spelvorm om bewustwording te vergroten. Leerlingen worden zich meer bewust van de rol van sociale media in hun dagelijks leven en de invloed ervan op hun keuzes en vrije tijd. Tegelijkertijd wordt het belang van echt, fysiek spel duidelijker.

Doel

  • Creëren van een veilige gezellige sfeer
  • Bewustwording eigen online en offline spelgedrag
  • Stimuleren reflectie
  • Uitwisselen ideeën en perspectieven
  • Verschillen (h)erkennen in elkaars visie
  • Leren van elkaars inzichten
  • Bewust worden van de invloed van sociale media

Werkwijze

  • Verdeel de groep in tweetallen of kleine groepjes
  • Print voor alle leerlingen het werkblad uit naar keuze op wit of gekleurd papier.
  • Voor het werkblad: KLIK HIER
  • Laat leerlingen het Happertje uitknippen en vouwen.
  • Sommige leerlingen kennen dit al en kunnen anderen helpen
  • Leerlingen gaan vervolgens elkaar bevragen en in gesprek over die vragen
  • Bespreek klassikaal de opbrengsten na.

BRON
Het ‘Happertje’ kende ik uit mijn jeugd. Deze werkvorm heb ik hierop gebaseerd en vorm gegeven zodat het paste bij mijn praktijksituatie. Ik heb naar de oorspronkelijke bron gezocht maar niet gevonden.

Positief aan de slag met je klas?

Complimentenmemory

Werken aan pestpreventie?

GroepsGedoe 2.0

KlassenKlets

Door het hele jaar heen is het van belang om de dynamiek in een groep positief te beïnvloeden. Om de sfeer positief te beïnvloeden, om de onderlinge band te versterken en een gevoel van saamhorigheid te creëren zijn kennismakingsactiviteiten nuttig en nodig. KlassenKlets bestaat uit kaartjes met vragen die je op verschillende manieren in de klas kunt gebruiken. Het is ook in te zetten als een bordspel. Hoe dat werkt en meer info zie:

KlassenKlets

Invloed van sociale media op uiterlijk

Jongeren leren de wereld kennen en moeten hun plaats daarin vinden. Ze zijn op zoek. Zowel naar wie ze zijn als naar hoe ze door anderen gezien willen worden. En ze ontdekken nieuwe aspecten over zichzelf. Ze ontwikkelen zelfkennis. Ze zijn op zoek naar een eigen identiteit. Erbij horen en zich geaccepteerd weten is voor jongeren erg belangrijk.

De groep, de klas kan een belangrijk houvast zijn in die zoektocht. Wanneer een leerling onzeker is en bij de groep geen weerklank vindt, niet het gevoel heeft erbij te horen dan zoekt de jongere ergens anders houvast. Internet kan dan een beste vriend lijken. Platforms zoals TikTok, Snapchat, Instagram en tegenwoordig ook ‘meidenhuizen’ op Whatsapp bieden afleiding, entertainment, voortdurend nieuwe prikkels en contactmogelijkheden. Ook zijn er adviezen te vinden over lifestyle, over make-up, over sporten en diëten. Influencers kunnen een schadelijke invloed hebben.

Er wordt een onrealistisch beeld geschetst. Het ‘perfecte’ leven van anderen komt steeds opnieuw voorbij. Grote risico’s zitten in het normaliseren van ongezond gedrag. Jongeren kunnen hierdoor een negatief zelfbeeld ontwikkelen.  Gevoelens van onzekerheid worden groter en het zelfvertrouwen daalt nog verder. In sommige gevallen kan deze voortdurende druk bijdragen aan het ontstaan van een verstoorde relatie met eten of zelfs een eetstoornis, met ingrijpende gevolgen voor de fysieke en mentale gezondheid.

Belangrijk is het creëren van bewustzijn. In gesprek gaan met elkaar en delen van elkaars gedachten juist hierover kan helpen.

Doel:

  • Het gesprek aangaan op ontspannen laagdrempelige manier
  • Argumenteren, luisteren naar anderen
  • Verschillen (h)erkennen in elkaars visie
  • Leren van elkaars inzichten
  • Kritisch denken
  • Bewustwording van de invloed van sociale media op zelfbeeld

Werkwijze

  • Print de kaartjes met stellingen en knip de kaartjes uit.
  • Bespreek klassikaal bovenstaande informatie eventueel met behulp van de PowerPointpresentatie: KLIK HIER
  • Verdeel de klas in viertallen.
  • Verder nodig: groot vel papier (A-3 formaat) voor elk groepje.
  • Teken in het midden van ieder vel een rechthoek en trek vanuit iedere hoek van het vel een lijn naar een hoek van de rechthoek.
  • Of download het sjabloon: A4-formaat KLIK HIER of (beter nog) A3-Formaat KLIK HIER
  • Geef ieder groepje een ‘placemat’ en een stelling of laat ze zelf een stelling kiezen.
  • Voor de kaartjes met de stellingen KLIK HIER
  • Leg de placemat in het midden vier aan elkaar geschoven tafeltjes waar de leerlingen rond zitten.
  • Alle leerlingen schrijven (in stilte) in hun eigen vak een reactie op de stelling met eigen standpunten en argumenten. Het rechthoekige vak in het midden blijft vooralsnog leeg.
  • Wanneer iedereen klaar is gaan ze om de beurt in het groepje voorlezen wat ze hebben opgeschreven zonder dat het groepje hierop commentaar geeft of hierover oordeelt.
  • Het is de bedoeling dat ze in het middelste vak een gezamenlijk standpunt opschrijven waar iedereen het mee eens kan zijn.
  • De ingevulde vellen ophalen en ophangen.
  • Klassikaal de opbrengsten bespreken

Bronnen en literatuur

  • Balans. (2026). Omgaan met een eetstoornis in het onderwijs. Opgehaald van balansdigitaal.nl: https://balansdigitaal.nl/ondersteuning-bij/eetstoornissen/omgaan-met-een-eetstoornis-in-het-onderwijs-2
  • Expertisecentrum Digitalisering en Welzijn. (2026, juni 9). Sociale media, zelfbeeld en identiteit. Opgehaald van www.trimbos.nl: https://www.trimbos.nl/kennis/digitale-media-gokken/expertisecentrum-digitalisering-en-welzijn/sociale-media-en-welzijn/sociale-media-identiteit/
  • Jolles, J. (2016). Het tienerbrein. Over de adolescent tussen biologie en omgeving. Amsterdam: University Press.
  • NJI. (2026, juni 8). Sociale media en identiteitsontwikkeling. Opgehaald van www.nji.nl/: https://www.nji.nl/kennis/mediaopvoeding/sociale-media-en-identiteitsontwikkeling
  • Proud2bme. (2026). Voor iedereen met een eetstoornis. Opgehaald van proud2bme: https://www.proud2bme.nl/


Werkvormen om aan de sociale veiligheid in groepen werken:

Het blijft belangrijk om te investeren in groepsbindende activiteiten: kennismakingsspellen, werkvormen die een positieve sfeer in de groep bestendigen. Een mooie manier daarvoor is werken met ‘complimentenmemory’. De kaarten met positieve eigenschappen en vaardigheden kunnen gekoppeld worden aan de verschillende groepsrollen.
Leerlingen/studenten kunnen dan eerst een aantal kaartjes uit het spel kiezen waarvan ze denken dat het bij hen past en daarna kijken in hoeverre dat strookt met de groepsrol die ze zichzelf hebben toebedeeld. Ook hierover kun je als mentor later in gesprek.

klas speelt complkimentenmemory
klas speelt complkimentenmemory

Complimentenmemory


KlassenKlets

Door het hele jaar heen is het van belang om de dynamiek in een groep positief te beïnvloeden. Om de sfeer positief te beïnvloeden, om de onderlinge band te versterken en een gevoel van saamhorigheid te creëren zijn kennismakingsactiviteiten nuttig en nodig. KlassenKlets bestaat uit kaartjes met vragen die je op verschillende manieren in de klas kunt gebruiken. Het is ook in te zetten als een bordspel. Hoe dat werkt en meer info zie:

KlassenKlets

Werken aan pestpreventie?

Met het stellingen-pakket ‘GroepsGedoe’ leren leerlingen/studenten elkaar beter kennen en leren ze vooral hoe ze zelf invoed kunnen hebben op de dynamiek in de groep.

GroepsGedoe 2.0

Sociale veiligheid op school? Volg met je team een workshop

Workshop sociale veiligheid

Kringgesprek Sociale media en school

Op veel scholen zijn telefoons verboden in de klas. Gelukkig maar want wat online gebeurt, heeft een directe invloed op de sfeer in de klas. In de bovenbouw spelen groepsapps en sociale media een steeds grotere rol in de groepsdynamiek. Wat daar gebeurt, nemen leerlingen mee naar de klas.

Achter elk scherm zit een leerling. Positieve interacties versterken onderlinge relaties, maar online druk, uitsluiting of opmerkingen over uiterlijk en gedrag beïnvloeden direct hoe veilig een kind zich voelt op school. Groepsapps en online platforms zijn de nieuwe, digitale schoolpleinen geworden. Omdat dit plein grotendeels onzichtbaar is voor volwassenen, kunnen onzekerheden en conflicten daar ongemerkt escaleren.

Door de effecten van sociale media met leerlingen bespreekbaar te maken, wordt een respectvolle digitale cultuur gecreëerd. Jongeren leren de impact van hun online gedrag inzien, met als doel een hechte groep waarin iedereen zich gezien, gerespecteerd en veilig voelt. Zowel offline als online.

Doel

  • Bespreekbaar maken van de effecten van sociale media
  • Nadenken over de gevolgen voor de sfeer in de klas
  • Kritisch nadenken over eigen mediagebruik
  • Verschillen (h)erkennen in elkaars visie
  • Leren van elkaars inzichten
  • Bewust worden van de invloed die je kunt uitoefenen

Werkwijze

  • Bespreek klassikaal bovenstaande informatie eventueel met behulp van de PowerPointpresentatie. KLIK HIER
  • Kies van tevoren de stellingen waarmee je in deze klas wil werken. Kaartjes met stellingen KLIK HIER
  • Print de stellingen kaartjes tenminste twee keer uit. Meer leerlingen kunnen zo hetzelfde kaartje kiezen.
  • Leg de kaartjes met stellingen open op een paar aan elkaar geschoven tafels en zet leerlingen er in een grote kring omheen.
  • Leerlingen kiezen allemaal een stelling.
  • In een kringgesprek vertelt elke leerling om de beurt waarom juist voor deze kaart is gekozen.
  • Is dit voor jou klas nog te moeilijk dan kun je ervoor kiezen om eerst in tweetallen leerlingen laten bespreken welke kaart ze hebben gekozen en waarom.
  • Het uitkiezen van de kaarten kun je leerlingen individueel in stilte laten doen of juist in overleg in een tweetal of in een klein groepje.

Werkvormen om aan de sociale veiligheid in groepen werken:

Het blijft belangrijk om te investeren in groepsbindende activiteiten: kennismakingsspellen, werkvormen die een positieve sfeer in de groep bestendigen. Een mooie manier daarvoor is werken met ‘complimentenmemory’. De kaarten met positieve eigenschappen en vaardigheden kunnen gekoppeld worden aan de verschillende groepsrollen.
Leerlingen/studenten kunnen dan eerst een aantal kaartjes uit het spel kiezen waarvan ze denken dat het bij hen past en daarna kijken in hoeverre dat strookt met de groepsrol die ze zichzelf hebben toebedeeld. Ook hierover kun je als mentor later in gesprek.

Complimentenmemory


KlassenKlets

Door het hele jaar heen is het van belang om de dynamiek in een groep positief te beïnvloeden. Om de sfeer positief te beïnvloeden, om de onderlinge band te versterken en een gevoel van saamhorigheid te creëren zijn kennismakingsactiviteiten nuttig en nodig. KlassenKlets bestaat uit kaartjes met vragen die je op verschillende manieren in de klas kunt gebruiken. Het is ook in te zetten als een bordspel. Hoe dat werkt en meer info zie:

KlassenKlets

Werken aan pestpreventie?

Met het stellingen-pakket ‘GroepsGedoe’ leren leerlingen/studenten elkaar beter kennen en leren ze vooral hoe ze zelf invoed kunnen hebben op de dynamiek in de groep.

Sociale media bespreken met Over de streep ‘light’

meer voeten over de streep werkvorm

‘Over de streep’ is een werkvorm die is overgewaaid uit de Verenigde Staten. Een heftige werkvorm daar waarbij middelbare scholieren tijdens ‘Challenge Day’ een anti-pestprogramma volgden. Intussen is het een veel gebruikte kennismakingswerkvorm. Tijdens deze ‘light-variant’ leren leerlingen elkaar beter kennen. Met de vragen die gesteld worden kan eindeloos gevarieerd worden.

Bij deze oefening is het erg belangrijk goed voor te bereiden. Er zijn vijftig vragen gemaakt die u zou kunnen gebruiken. Vijftig vragen is veel te veel. Een stuk of 15 vragen is voldoende. Wanneer de vragen erg persoonlijk worden kan het ‘zwaar’ worden. De oefening is luchtig te houden door erg afwisselend te zijn in de vraagstellingen, bouw makkelijke vragen in zodat er momenten zijn dat ze even niet hoeven nadenken. Vragen stellen over grappige of ongemakkelijke situaties kunnen ook voor ‘lucht’ zorgen.

Zorg voor vaart in de oefening en laat weinig ruimte voor twijfel. Daardoor is het ook niet zo erg wanneer een leerling per ongeluk aan de verkeerde kant gaat staan. Kort nabespreken na een vraag kan, maar maak het niet te lang.

Doel

  • Op een actieve manier letterlijk een kant kiezen
  • Elkaar beter/anders leren kennen
  • Bespreekbaar maken van thema’s rondom sociale media en uiterlijk
  • Verschillen (h)erkennen in elkaars visie
  • Accepteren dat anderen anders kunnen denken Bewustwording van de invloed van sociale media

Werkwijze

  • Kies van tevoren de vragen waarmee je in deze klas wil werken.
  • De lijst met vijftig vragen: KLIK HIER
  • Voor deze werkwijze is veel ruimte nodig want hierbij komen leerlingen letterlijk in beweging.
  • Bespreek klassikaal informatie over sociale media-gebruik, eventueel met behulp van de PowerPointpresentatie
  • Er worden steeds vragen voorgelezen. Groepsleden die het eens zijn met de stelling uit de vraag gaan naar de ene kant van het lokaal, degenen die het er niet eens zijn gaan naar de andere kant. Wijs de richting aan. In het midden gaan staan mag (nog) niet.
  • Dan gaan groepsleden proberen met argumenten leerlingen laten wisselen van kant.
  • Wanneer iemand een nuance aanbrengt mag iedereen die dit goed vindt een stap naar het midden zetten.
  • Hou vaart in het ‘spel’ en zorg ervoor dat iedereen een inbreng heeft.
  • Leg uit aan leerlingen dat de keuze voor of tegen een stelling uit de vraag vaak moeilijk kan zijn. Zeg dat het niet erg is om van gedachten te veranderen. Nadenken is in essentie van gedachten veranderen…

TIP:
Soms hebben jongeren de neiging om aan één kant te blijven staan. Laat leerlingen bij de eerste stelling kiezen voor links of rechts gaan staan. Wanneer de volgende stelling aan de beurt is moeten ze niet rechts of links gaan staan maar aan de voor- of achterzijde van de ruimte. Er zijn dan niet twee maar vier kanten waar leerlingen naar toe kunnen lopen. Ervaring leert dat wanneer leerlingen sowieso in beweging moeten komen ze ook eerder geneigd zijn écht te kiezen.

Variatie:
Bekijk het vanuit een ander perspectief

  • Werk op dezelfde manier als bij vorige werkwijze, alleen laat je nu leerlingen niet zelf voor of tegen een stelling kiezen maar je verdeelt ze in twee groepen. Een groep is vóór en de andere groep is tegen de stelling.
  • Laat leerlingen argumenten bedenken voor een stelling waar ze wellicht helemaal niet achter staan. Zo worden ze bewust van het feit dat je een stelling van twee kanten kunt bekijken.
  • Maak de groepen steeds anders van samenstelling en zorg voor inbreng van iedereen.
voeten over de streep werkvorm

Bron

Over de streep is een onderdeel van ‘Challenge Day’: een beproefde methode om respect en meeleven tussen de scholieren te stimuleren en vooroordelen tegen te gaan. Het stamt uit het Amerikaanse televisieprogramma ‘If You Really Knew Me‘.

Werkvormen om aan de sociale veiligheid in groepen werken:

Het blijft belangrijk om te investeren in groepsbindende activiteiten: kennismakingsspellen, werkvormen die een positieve sfeer in de groep bestendigen. Een mooie manier daarvoor is werken met ‘complimentenmemory’. De kaarten met positieve eigenschappen en vaardigheden kunnen gekoppeld worden aan de verschillende groepsrollen.
Leerlingen/studenten kunnen dan eerst een aantal kaartjes uit het spel kiezen waarvan ze denken dat het bij hen past en daarna kijken in hoeverre dat strookt met de groepsrol die ze zichzelf hebben toebedeeld. Ook hierover kun je als mentor later in gesprek.

klas speelt complkimentenmemory
klas speelt complkimentenmemory

Complimentenmemory


KlassenKlets

Door het hele jaar heen is het van belang om de dynamiek in een groep positief te beïnvloeden. Om de sfeer positief te beïnvloeden, om de onderlinge band te versterken en een gevoel van saamhorigheid te creëren zijn kennismakingsactiviteiten nuttig en nodig. KlassenKlets bestaat uit kaartjes met vragen die je op verschillende manieren in de klas kunt gebruiken. Het is ook in te zetten als een bordspel. Hoe dat werkt en meer info zie:

KlassenKlets

Werken aan pestpreventie?

Met het stellingen-pakket ‘GroepsGedoe’ leren leerlingen/studenten elkaar beter kennen en leren ze vooral hoe ze zelf invoed kunnen hebben op de dynamiek in de groep.

GroepsGedoe 2.0

Sociale veiligheid op school? Volg met je team een workshop

Creatief schrijven over sociale media

Achter elk scherm op sociale media schuilt een verhaal. Een bericht dat niet wordt beantwoord, een foto met honderden likes of een groep vrienden die samen iets leuks doet: zulke situaties kunnen allerlei gevoelens oproepen. Die gevoelens kunnen het begin vormen van een gedicht of een verhaal.

Bij creatief schrijven gaat het niet om goed of fout. Het gaat erom dat leerlingen hun fantasie gebruiken. Door over sociale media te schrijven, leren leerlingen hun gedachten en gevoelens onder woorden te brengen. Tegelijk denken ze na over de invloed die sociale media op hun leven hebben. Zo ontstaan verhalen die herkenbaar, persoonlijk en soms verrassend zijn.
Creatief schrijven laat zien dat sociale media meer zijn dan alleen een scherm. Ze kunnen het begin zijn van een bijzonder verhaal.
De stellingen bij deze werkvorm gaan vooral over de gevoelens met sociale media te maken hebben.

Doel

  • Leren verwoorden van gevoelens, gedachten en ervaringen
  • Ontwikkelen schrijfvaardigheid en creativiteit
  • Herkennen van gevoelens die sociale media kunnen oproepen
  • Leren benoemen van gevoelens bij zichzelf en anderen
  • Leerlingen ontwikkelen empathie door zich in te leven in andere
  • Kritisch nadenken over de invloed van sociale media
  • Leren op een bewuste manier omgaan met sociale media

Voor wie

  • Bovenbouw PO (basisschool)
  • VO (voortgezet onderwijs)
  • Mbo

Werkwijze

  • Misschien is het prettig om informatie over sociale media en de invloed er van te bespreken. Gebruik daar voor PowerPointpresentatie KLIK HIER
  • Print de stellingenkaartjes en knip ze uit KLIK HIER
  • Print voor alle leerlingen het werkblad uit KLIK HIER
  • Kies de stellingen waarmee je in deze klas wil werken en leg deze open op een tafel.
  • Leg uit wat de dichtvormen ‘Elfje’ en Haiku’ zijn.
  • Laat leerlingen in tweetallen of individueel een stelling kiezen om een gedichtje over te maken in de vorm van een ‘Elfje’ of een ‘Haiku’. De gedichtjes hoeven niet te ‘rijmen’.
  • Laat eventueel leerlingen kiezen voor een verhaalvorm
  • Geef leerlingen even de tijd om iets te maken en laat ze elkaar helpen.
  • Laat leerlingen (die dat willen) hun gedichtje of verhaaltje voorlezen.
  • Bespreek klassikaal na:
    • Wat maakt dit gedichtje mooi?
    • Wat maakt dit gedichtje krachtig?
    • Wat wordt er eigenlijk gezegd?
    • Is wat er gezegd wordt in het gedichtje herkenbaar?
  • Plak de gedichtjes op een groot vel en hang het in het lokaal.

Bronnen en literatuur

  • Balans. (2026). Omgaan met een eetstoornis in het onderwijs. Opgehaald van balansdigitaal.nl: https://balansdigitaal.nl/ondersteuning-bij/eetstoornissen/omgaan-met-een-eetstoornis-in-het-onderwijs-2
  • Expertisecentrum Digitalisering en Welzijn. (2026, juni 9). Sociale media, zelfbeeld en identiteit. Opgehaald van www.trimbos.nl: https://www.trimbos.nl/kennis/digitale-media-gokken/expertisecentrum-digitalisering-en-welzijn/sociale-media-en-welzijn/sociale-media-identiteit/
  • Jolles, J. (2016). Het tienerbrein. Over de adolescent tussen biologie en omgeving. Amsterdam: University Press.
  • NJI. (2026, juni 8). Sociale media en identiteitsontwikkeling. Opgehaald van www.nji.nl/: https://www.nji.nl/kennis/mediaopvoeding/sociale-media-en-identiteitsontwikkeling
  • Proud2bme. (2026). Voor iedereen met een eetstoornis. Opgehaald van proud2bme: https://www.proud2bme.nl/

Werkvormen om aan de sociale veiligheid in groepen werken:

Het blijft belangrijk om te investeren in groepsbindende activiteiten: kennismakingsspellen, werkvormen die een positieve sfeer in de groep bestendigen. Een mooie manier daarvoor is werken met ‘complimentenmemory’. De kaarten met positieve eigenschappen en vaardigheden kunnen gekoppeld worden aan de verschillende groepsrollen.
Leerlingen/studenten kunnen dan eerst een aantal kaartjes uit het spel kiezen waarvan ze denken dat het bij hen past en daarna kijken in hoeverre dat strookt met de groepsrol die ze zichzelf hebben toebedeeld. Ook hierover kun je als mentor later in gesprek.

klas speelt complkimentenmemory
klas speelt complkimentenmemory

Complimentenmemory


KlassenKlets

Door het hele jaar heen is het van belang om de dynamiek in een groep positief te beïnvloeden. Om de sfeer positief te beïnvloeden, om de onderlinge band te versterken en een gevoel van saamhorigheid te creëren zijn kennismakingsactiviteiten nuttig en nodig. KlassenKlets bestaat uit kaartjes met vragen die je op verschillende manieren in de klas kunt gebruiken. Het is ook in te zetten als een bordspel. Hoe dat werkt en meer info zie:

KlassenKlets

Werken aan pestpreventie?

Met het stellingen-pakket ‘GroepsGedoe’ leren leerlingen/studenten elkaar beter kennen en leren ze vooral hoe ze zelf invoed kunnen hebben op de dynamiek in de groep.

GroepsGedoe 2.0

Sociale veiligheid op school? Volg met je team een workshop

Workshop sociale veiligheid

Influencers en sociale media

Scrollen op de telefoon is voor veel jongeren een dagelijkse bezigheid. Influencers voelen vaak als virtuele vrienden en hebben daardoor veel invloed op hun leven.
Die invloed is niet alleen negatief. Influencers kaarten taboes aan en maken onderwerpen als mentale gezondheid, inclusiviteit en seksualiteit bespreekbaar en kunnen jongeren inspireren om te sporten, creatief bezig te zijn of nieuwe hobby’s te ontdekken.

Tegelijkertijd laten zij vaak alleen de mooiste kanten van hun leven zien. Jongeren vergelijken zichzelf hiermee, wat kan leiden tot onzekerheid en een lager zelfvertrouwen.
Ook beïnvloeden influencers het koopgedrag van jongeren. Door het promoten van producten en trends ontstaat er regelmatig sociale druk om mee te doen.
De invloed van influencers is niet weg te denken. Daarom is het belangrijk jongeren bewust te maken van deze invloed, zodat zij zich ontwikkelen van blinde volgers tot kritische kijkers.

Voor wie

  • Bovenbouw PO (basisschool)
  • VO (voortgezet onderwijs)
  • Mbo

Doel

  • Het gesprek aangaan op ontspannen laagdrempelige manier
  • Argumenteren, luisteren naar anderen
  • Verschillen (h)erkennen in elkaars visie
  • Leren van elkaars inzichten
  • Kritisch denken
  • Bewustwording van de invloed van influencers
  • Positieve groepsvorming

Werkwijze

  • Print de stellingen over influencers uit KLIK HIER
  • Print voor alle leerlingen het werkblad met het argumentatie schema uit KLIK HIER
  • Kies de stelling uit waarvan jij denkt dat ze het meest relevant is voor jouw klas of laat leerlingen zelf kiezen uit enkele stellingen
  • Bespreek met leerlingen de invloed die influencers kunnen hebben en wat dat voor gevolgen kan hebben, eventueel met behulp van de PowerPointpresentatie KLIK HIER
  • Deel de argumentatieschema’s uit
  • Leerlingen schrijven de stelling in het middelste vakje
  • Laat leerlingen vervolgens het schema invullen
  • Leg zo nodig uit wat ze precies moeten doen:
    • Schrijf in het middelste gele vakje de stelling over
    • In de rode vakken komen argumenten die tegen de stelling pleiten
    • In de groen vakken worden argumenten vóór ingevuld
    • Het is de bedoeling dat de argumenten voor en tegen ook elk weer beargumenteerd worden.
    • Volg de pijltjes in het schema.
  • Leerlingen vullen het schema individueel in stilte in
  • Maak groepjes van ongeveer 4 personen wanneer iedereen klaar is
  • In de groepjes worden de ingevulde schema’s vergeleken en besproken.
  • Eventueel mogen er wijzigingen worden aangebracht wanneer iemand van mening is veranderd of een nieuw argument hoort dat belangrijk gevonden wordt.
  • Bespreek klassikaal de opbrengsten.
  • Maak een lijstje van de meest genoemde argumenten voor en tegen.
  • Bespreek uitkomsten klassikaal.

Stellingen:

Influencers zijn leukere vrienden dan klasgenoten
Je móét online zijn om erbij te horen
Door challenges doe je gevaarlijke dingen
Influencers bepalen wat er in je broodtrommel zit
Influencers maken van alles een wedstrijd
Influencers praten alsof ze alles weten
Door challenges bedenk je zelf niks creatiefs meer
Door influencers leer je nieuwe hobby’s
Door likes help je een ander
Prank-video’s zijn gewoon gemeen
Bedelen om likes is irritant
Sponsors en merken bepalen wat de influencer zegt
Huilen voor de camera is vaak voor de kliks
Likes geven je het gevoel dat je erbij hoort
Sociale media bepalen wat jij cool vindt
Een duimpje voor een influencer is gratis reclame

Bronnen en literatuur

  • Balans. (2026). Omgaan met een eetstoornis in het onderwijs. Opgehaald van balansdigitaal.nl: https://balansdigitaal.nl/ondersteuning-bij/eetstoornissen/omgaan-met-een-eetstoornis-in-het-onderwijs-2
  • Expertisecentrum Digitalisering en Welzijn. (2026, juni 9). Sociale media, zelfbeeld en identiteit. Opgehaald van www.trimbos.nl: https://www.trimbos.nl/kennis/digitale-media-gokken/expertisecentrum-digitalisering-en-welzijn/sociale-media-en-welzijn/sociale-media-identiteit/
  • Jolles, J. (2016). Het tienerbrein. Over de adolescent tussen biologie en omgeving. Amsterdam: University Press.
  • NJI. (2026, juni 8). Sociale media en identiteitsontwikkeling. Opgehaald van www.nji.nl/: https://www.nji.nl/kennis/mediaopvoeding/sociale-media-en-identiteitsontwikkeling
  • Proud2bme. (2026). Voor iedereen met een eetstoornis. Opgehaald van proud2bme: https://www.proud2bme.nl/

Werkvormen om aan de sociale veiligheid in groepen werken:

Het blijft belangrijk om te investeren in groepsbindende activiteiten: kennismakingsspellen, werkvormen die een positieve sfeer in de groep bestendigen. Een mooie manier daarvoor is werken met ‘complimentenmemory’. De kaarten met positieve eigenschappen en vaardigheden kunnen gekoppeld worden aan de verschillende groepsrollen.
Leerlingen/studenten kunnen dan eerst een aantal kaartjes uit het spel kiezen waarvan ze denken dat het bij hen past en daarna kijken in hoeverre dat strookt met de groepsrol die ze zichzelf hebben toebedeeld. Ook hierover kun je als mentor later in gesprek.

klas speelt complkimentenmemory
klas speelt complkimentenmemory

Complimentenmemory


KlassenKlets

Door het hele jaar heen is het van belang om de dynamiek in een groep positief te beïnvloeden. Om de sfeer positief te beïnvloeden, om de onderlinge band te versterken en een gevoel van saamhorigheid te creëren zijn kennismakingsactiviteiten nuttig en nodig. KlassenKlets bestaat uit kaartjes met vragen die je op verschillende manieren in de klas kunt gebruiken. Het is ook in te zetten als een bordspel. Hoe dat werkt en meer info zie:

KlassenKlets

Werken aan pestpreventie?

Met het stellingen-pakket ‘GroepsGedoe’ leren leerlingen/studenten elkaar beter kennen en leren ze vooral hoe ze zelf invoed kunnen hebben op de dynamiek in de groep.

GroepsGedoe 2.0

Sociale veiligheid op school? Volg met je team een workshop

Workshop sociale veiligheid

Sociale media en uiterlijk

Jongeren leren de wereld kennen en moeten hun plaats daarin vinden. Ze zijn op zoek. Zowel naar wie ze zijn als naar hoe ze door anderen gezien willen worden. Ze ontdekken nieuwe aspecten over zichzelf en ontwikkelen zelfkennis. Ze zijn op zoek naar een eigen identiteit. Erbij horen en zich geaccepteerd weten is voor jongeren erg belangrijk.

De groep, de klas kan een belangrijk houvast zijn in die zoektocht. Wanneer een leerling onzeker is en bij de groep geen weerklank vindt, niet het gevoel heeft erbij te horen dan zoekt de jongere ergens anders houvast. Internet kan dan een beste vriend lijken. Platforms zoals TikTok, Snapchat, Instagram en tegenwoordig ook ‘meidenhuizen’ op Whatsapp bieden afleiding, entertainment, voortdurend nieuwe prikkels en contactmogelijkheden. Ook zijn er adviezen te vinden over lifestyle, over make-up, over sporten en diëten. Influencers kunnen een schadelijke invloed hebben.

Er wordt een onrealistisch beeld geschetst. Het ‘perfecte’ leven van anderen komt steeds opnieuw voorbij. Grote risico’s zitten in het normaliseren van ongezond gedrag. Jongeren kunnen hierdoor een negatief zelfbeeld ontwikkelen.  Gevoelens van onzekerheid worden groter en het zelfvertrouwen daalt nog verder. In sommige gevallen kan deze voortdurende druk bijdragen aan het ontstaan van een verstoorde relatie met eten of zelfs een eetstoornis, met ingrijpende gevolgen voor de fysieke en mentale gezondheid.

Belangrijk is het creëren van bewustzijn. In gesprek gaan met elkaar en delen van elkaars gedachten juist hierover kan helpen.
De stellingen gaan vooral over sociale media, influencers en uiterlijk.

Voor wie

  • Bovenbouw PO (basisschool)
  • VO (voortgezet onderwijs)
  • Mbo

Doel:

  • Het gesprek aangaan op ontspannen laagdrempelige manier
  • Argumenteren, luisteren naar anderen
  • Verschillen (h)erkennen in elkaars visie
  • Leren van elkaars inzichten
  • Kritisch denken
  • Bewustwording van de invloed van sociale media op zelfbeeld

Werkwijze

  • Print het format met de blauwe hartjes uit voor elk groepje
    Let op: er zijn twee formaten voor het formulier in A-3 formaat: KLIK HIER
    en voor het formulier in A-4 formaat: KLIK HIER
  • Bespreek klassikaal informatie met behulp van de PowerPointpresentatie KLIK HIER
  • Print de kaartjes met stellingen en knip de kaartjes uit KLIK HIER
  • Verdeel de klas in viertallen
  • Geef ieder groepje een blad met blauwe hartjes en een stelling of laat ze zelf een stelling kiezen.
  • Leg de placemat in het midden vier aan elkaar geschoven tafeltjes waar de leerlingen rond zitten.
  • Alle leerlingen schrijven (in stilte) in hun eigen hartje een reactie op de stelling met eigen standpunten en argumenten. Het ovale vak in het midden blijft vooralsnog leeg.
  • Wanneer iedereen klaar is gaan ze om de beurt in het groepje voorlezen wat ze hebben opgeschreven zonder dat het groepje hierop commentaar geeft of hierover oordeelt.
  • Het is de bedoeling dat ze in het middelste vak, de wolk, een gezamenlijk standpunt opschrijven waar iedereen het mee eens kan zijn.
  • De ingevulde vellen ophalen en ophangen.
  • Klassikaal de opbrengsten bespreken

Bronnen en literatuur

  • Balans. (2026). Omgaan met een eetstoornis in het onderwijs. Opgehaald van balansdigitaal.nl: https://balansdigitaal.nl/ondersteuning-bij/eetstoornissen/omgaan-met-een-eetstoornis-in-het-onderwijs-2
  • Expertisecentrum Digitalisering en Welzijn. (2026, juni 9). Sociale media, zelfbeeld en identiteit. Opgehaald van www.trimbos.nl: https://www.trimbos.nl/kennis/digitale-media-gokken/expertisecentrum-digitalisering-en-welzijn/sociale-media-en-welzijn/sociale-media-identiteit/
  • Jolles, J. (2016). Het tienerbrein. Over de adolescent tussen biologie en omgeving. Amsterdam: University Press.
  • NJI. (2026, juni 8). Sociale media en identiteitsontwikkeling. Opgehaald van www.nji.nl/: https://www.nji.nl/kennis/mediaopvoeding/sociale-media-en-identiteitsontwikkeling
  • Proud2bme. (2026). Voor iedereen met een eetstoornis. Opgehaald van proud2bme: https://www.proud2bme.nl/

Werkvormen om aan de sociale veiligheid in groepen werken:

Het blijft belangrijk om te investeren in groepsbindende activiteiten: kennismakingsspellen, werkvormen die een positieve sfeer in de groep bestendigen. Een mooie manier daarvoor is werken met ‘complimentenmemory’. De kaarten met positieve eigenschappen en vaardigheden kunnen gekoppeld worden aan de verschillende groepsrollen.
Leerlingen/studenten kunnen dan eerst een aantal kaartjes uit het spel kiezen waarvan ze denken dat het bij hen past en daarna kijken in hoeverre dat strookt met de groepsrol die ze zichzelf hebben toebedeeld. Ook hierover kun je als mentor later in gesprek.

klas speelt complkimentenmemory
klas speelt complkimentenmemory

Complimentenmemory


KlassenKlets

Door het hele jaar heen is het van belang om de dynamiek in een groep positief te beïnvloeden. Om de sfeer positief te beïnvloeden, om de onderlinge band te versterken en een gevoel van saamhorigheid te creëren zijn kennismakingsactiviteiten nuttig en nodig. KlassenKlets bestaat uit kaartjes met vragen die je op verschillende manieren in de klas kunt gebruiken. Het is ook in te zetten als een bordspel. Hoe dat werkt en meer info zie:

KlassenKlets

Werken aan pestpreventie?

Met het stellingen-pakket ‘GroepsGedoe’ leren leerlingen/studenten elkaar beter kennen en leren ze vooral hoe ze zelf invoed kunnen hebben op de dynamiek in de groep.

GroepsGedoe 2.0

Sociale veiligheid op school? Volg met je team een workshop

Rollenspel over sociale media

Voor leerlingen zijn sociale media, groepsapps en online contact steeds belangrijker. Ze komen situaties tegen waarin ze moeten kiezen wat ze doen, bijvoorbeeld als iemand wordt buitengesloten, een vervelende foto wordt gedeeld of er gemene berichten worden gestuurd. Rollenspel helpt leerlingen om hierover na te denken én ermee te oefenen. Het zorgt ervoor dat niet alleen over een situatie gepraat wordt, maar dat deze ook daadwerkelijk ervaren wordt.
Soms weten leerlingen niet goed wat ze moeten doen als er online iets vervelends gebeurt. In een rollenspel kunnen ze veilig oefenen met verschillende reacties. Ze ontdekken dat er meerdere manieren zijn om een situatie aan te pakken en welke keuzes het meest helpend zijn.

Door situaties na te spelen zien leerlingen dat een bericht, foto of reactie grote gevolgen kan hebben. Ze leren dat ook liken, delen of lachen om een bericht invloed heeft op anderen.
Door het uitvoeren van korte scenes gaan leerlingen zich verplaatsen in de gevoelens en gedachten van een ander. Hierdoor begrijpen ze beter hoe hun gedrag invloed heeft op anderen.
Het rollenspel kan een veilige manier zijn waarin leerlingen verschillende reacties kunnen uitproberen zonder echte gevolgen. Ze kunnen fouten maken en daarvan leren.

Vertel leerlingen dat in een theatervoorstelling eindeloos geoefend wordt. In de klas is daar geen tijd voor. Dus wanneer het resultaat minder geslaagd is dan leerlingen vooraf hoopten, ligt het vooral daaraan.

Voor wie liever niet met rollenspel werkt kan de situaties ook als casussen gebruiken

Voor wie

  • Bovenbouw PO (basisschool)
  • VO (voortgezet onderwijs)
  • Mbo

Doel

  • Bevorderen positief groepsgevoel
  • Bewust maken van de eigen manier van handelen
  • Ervaren hoe eigen reactie invloed heeft op het gedrag van de ander
  • Zichzelf durven te laten zien
  • Samenwerkingsvaardigheden bevorderen
  • Bewust worden van eigen reserves wanneer het gaat om een ander aan te spreken op gedrag
  • Bewust worden van de invloed die je kunt uitoefenen
  • Beseffen dat je op verschillende manieren kunt handelen
  • Bewust worden van de eigen rol in een groep

Werkwijze

  • Bespreek klassikaal bovenstaande informatie eventueel met behulp van de PowerPointpresentatie KLIK HIER
  • Print de casussen en knip de kaartjes uit en kies de casussen waarmee je wilt werken.
  • Verdeel de klas in groepjes van twee of drie leerlingen. Er zijn 8 casussen voor drie en 4 casussen voor twee leerlingen. KLIK HIER
  • Ieder groepje krijgt een casus die ze moeten uitspelen.
  • Vertel leerlingen dat in een theatervoorstelling eindeloos geoefend wordt. Dus als het resultaat minder geslaagd is dan leerlingen vooraf hoopten, ligt het vooral daaraan.
  • Geef leerlingen niet te lang de tijd om te bedenken en te repeteren: een minuut of tien is voldoende. Dit maakt de presentatie achteraf ‘veiliger’.
  • Instructie groepjes:
  • Lees de casus goed door.
  • Bedenk een manier waarop je kunt laten zien hoe dit gebeurt: maak er een scene van.
  • Verdeel de rollen.
  • Zorg ervoor dat jullie scene duidelijk begin, midden en een einde heeft.
  • Aan elkaar presenteren en nabespreken.

Vragen voor nabespreking:

  • Wat heeft deze scene ons willen zeggen?
  • Was wat er gebeurde herkenbaar?
  • Wat heeft het groepje leerlingen goed gedaan?
  • Zijn er naar aanleiding van deze casus afspraken die we met elkaar kunnen maken?

Variatie

Instructie groepjes:

  • Lees de casus goed door en beantwoordt de volgende vragen op het werkblad:
  • Is de situatie herkenbaar?
  • Wat zouden jullie doen in zo’n soort situatie?
  • Wat kunnen daarvan de gevolgen zijn?
  • Wat zijn andere manieren om hiermee om te gaan?
  • Welke manier is volgens jullie het beste?
  • Welke manier maakt de problemen groter?
  • Bespreek de opbrengsten van ieder groepje klassikaal.

Bronnen en literatuur

  • Balans. (2026). Omgaan met een eetstoornis in het onderwijs. Opgehaald van balansdigitaal.nl: https://balansdigitaal.nl/ondersteuning-bij/eetstoornissen/omgaan-met-een-eetstoornis-in-het-onderwijs-2
  • Expertisecentrum Digitalisering en Welzijn. (2026, juni 9). Sociale media, zelfbeeld en identiteit. Opgehaald van www.trimbos.nl: https://www.trimbos.nl/kennis/digitale-media-gokken/expertisecentrum-digitalisering-en-welzijn/sociale-media-en-welzijn/sociale-media-identiteit/
  • Jolles, J. (2016). Het tienerbrein. Over de adolescent tussen biologie en omgeving. Amsterdam: University Press.
  • NJI. (2026, juni 8). Sociale media en identiteitsontwikkeling. Opgehaald van www.nji.nl/: https://www.nji.nl/kennis/mediaopvoeding/sociale-media-en-identiteitsontwikkeling
  • Proud2bme. (2026). Voor iedereen met een eetstoornis. Opgehaald van proud2bme: https://www.proud2bme.nl/

Werkvormen om aan de sociale veiligheid in groepen werken:

Het blijft belangrijk om te investeren in groepsbindende activiteiten: kennismakingsspellen, werkvormen die een positieve sfeer in de groep bestendigen. Een mooie manier daarvoor is werken met ‘complimentenmemory’. De kaarten met positieve eigenschappen en vaardigheden kunnen gekoppeld worden aan de verschillende groepsrollen.
Leerlingen/studenten kunnen dan eerst een aantal kaartjes uit het spel kiezen waarvan ze denken dat het bij hen past en daarna kijken in hoeverre dat strookt met de groepsrol die ze zichzelf hebben toebedeeld. Ook hierover kun je als mentor later in gesprek.

klas speelt complkimentenmemory
klas speelt complkimentenmemory

Complimentenmemory


KlassenKlets

Door het hele jaar heen is het van belang om de dynamiek in een groep positief te beïnvloeden. Om de sfeer positief te beïnvloeden, om de onderlinge band te versterken en een gevoel van saamhorigheid te creëren zijn kennismakingsactiviteiten nuttig en nodig. KlassenKlets bestaat uit kaartjes met vragen die je op verschillende manieren in de klas kunt gebruiken. Het is ook in te zetten als een bordspel. Hoe dat werkt en meer info zie:

KlassenKlets

Werken aan pestpreventie?

Met het stellingen-pakket ‘GroepsGedoe’ leren leerlingen/studenten elkaar beter kennen en leren ze vooral hoe ze zelf invoed kunnen hebben op de dynamiek in de groep.

GroepsGedoe 2.0

Sociale veiligheid op school? Volg met je team een workshop

Workshop sociale veiligheid

Verslavende sociale media

Sociale media zijn ontworpen om gebruikers zo lang mogelijk actief te houden. Instagram, TikTok en Snapchat zijn erg populair onder jongeren. Meldingen, likes, reacties en nieuwe berichten zorgen voor voortdurende prikkels. Elke keer dat een jongere een positieve reactie ontvangt, komt er dopamine vrij in de hersenen. Deze neurotransmitter speelt een belangrijke rol bij gevoelens van beloning en plezier. Hierdoor kunnen jongeren steeds vaker naar hun telefoon grijpen. Scrollen is verslavend.

Overmatig gebruik van sociale media kan leiden tot concentratieproblemen, slechtere slaap en gevoelens van stress of onzekerheid. Jongeren vergelijken zichzelf vaak met anderen, wat een negatief effect kan hebben op hun zelfbeeld. Toch hebben sociale media ook voordelen. Ze maken het makkelijker om contact te houden met vrienden, informatie te vinden en creatief bezig te zijn. Deze werkvorm helpt om jongeren bewust te maken van hun online gedrag.

Voor wie

  • Bovenbouw PO (basisschool)
  • VO (voortgezet onderwijs)
  • Mbo

Doel

  • Het gesprek aangaan op ontspannen laagdrempelige manier
  • Bespreekbaar maken van de verslavende werking van sociale media
  • Kritisch nadenken over eigen mediagebruik
  • Verschillen (h)erkennen in elkaars visie
  • Leren van elkaars inzichten
  • Positieve groepsvorming

Werkwijze

  • Bespreek het thema eventueel met behulp van de PowerPointpresentatie KLIK HIER
  • Bekijk de verschillende hexagonen op het docenten-werkblad ‘Hexagoon Centrale Stellingen’ en print ze uit. KLIK HIER
  • Kies de zeshoeken die je in de klas wil gaan gebruiken en knip de hexagonen uit. Het aantal zeshoeken dat je kiest bepaalt het aantal groepjes dat je gaat maken.
  • Verdeel de klas in groepjes.
  • Print voor alle leerlingen het werkblad Hexagoon uit KLIK HIER
  • Geef ieder groepje een hexagoon met een tekst waarover ze moeten nadenken en een leeg vel papier
  • Laat leerlingen de zeshoekjes uitknippen. De centrale hexagoon wordt in het midden op het lege vel papier geplakt
  • Leerlingen gaan nu zelf op de lege zeshoekjes een tekst schrijven die bij de uitgedeelde stelling past. Als iedereen klaar is worden de zeshoekjes om de hexagon met de tekst gelegd.
  • Nu gaat iedereen opnieuw nadenken en op een leeg zeshoekje opschrijven wat bij de hexagon past maar ook bij de zeshoekjes die anderen uit het groepje hebben ingevuld.
  • Ze herhalen dit tot alle zeshoekjes gebruikt zijn.
  • Laat ieder groepje op het lege vel de zeshoeken zo plakken dat alle teksten mooi bij elkaar passen. Laat ze hun namen erboven schrijven.
  • Hang de werkstukken op in de klas, laat iedereen dit bekijken en voer vervolgens een klassengesprek. Vragen die je hierbij zou kunnen stellen zijn:
    • Welk hexagoon spreekt je het meeste aan en waarom?
    • Wat vinden we blijkbaar als groep belangrijk?
    • Welke conclusies kunnen we hieruit trekken?
    • Welke acties/ afspraken kunnen we hier aan koppelen?
    • Wie of wat kan daarbij helpen?

De stellingen:

  • Jongeren kunnen niet meer zonder hun telefoon
  • De telefoon bepaalt te veel van ons leven
  • Jongeren controleren hun telefoon te vaak
  • Sociale media zijn gemaakt om verslavend te zijn
  • Scrollen is verslavend
  • Sociale media leiden te veel af van huiswerk
  • Sociale media maken jongeren minder actief
  • Een dag per week zonder sociale media is een goed idee
  • Wie langer dan een uur per dag scrolt, is eigenlijk gewoon verslaafd
  • Als je ’s nachts moe bent door je telefoon, is dat je eigen schuld
  • Ouders die klagen over schermtijd, zitten er zelf ook te veel op
  • Als je telefoon leeg is, voel je je direct gefrustreerd
  • Wie zijn telefoon verliest, verliest zijn hele leven
  • Wie offline gaat, krijgt direct last van stress
  • We zijn allemaal verslaafd, maar niemand zegt het
  • Zonder sociale media zouden jongeren gelukkiger zijn
  • Sociale media zijn belangrijker geworden dan hobby’s
  • Sociale media houden je ’s avonds te lang wakker

Binnenkort verkrijgbaar: ScrollControl

ScrollControl is een kaarten set met 100 stellingen over sociale media. Het helpt jongeren kritisch na te denken. De stellingen gaan over uiterlijk, over de verslavende werking, over de invloed van influencers, over de effecten op school, in de klas en in de vrije tijd. De gebruikte werkvormen zijn laagdrempelig en ze zijn allemaal verschillend zodat een docent kan kiezen welke werkvorm het beste past bij de groep en de stijl van lesgeven. Het is belangrijk dat ook de docent zich comfortabel voelt. Wil je meer info of weten wanneer het uitkomt ga dan naar: https://www.kieresoe.nl/contact/

Bronnen en literatuur

  • Balans. (2026). Omgaan met een eetstoornis in het onderwijs. Opgehaald van balansdigitaal.nl: https://balansdigitaal.nl/ondersteuning-bij/eetstoornissen/omgaan-met-een-eetstoornis-in-het-onderwijs-2
  • Expertisecentrum Digitalisering en Welzijn. (2026, juni 9). Sociale media, zelfbeeld en identiteit. Opgehaald van www.trimbos.nl: https://www.trimbos.nl/kennis/digitale-media-gokken/expertisecentrum-digitalisering-en-welzijn/sociale-media-en-welzijn/sociale-media-identiteit/
  • Jolles, J. (2016). Het tienerbrein. Over de adolescent tussen biologie en omgeving. Amsterdam: University Press.
  • NJI. (2026, juni 8). Sociale media en identiteitsontwikkeling. Opgehaald van www.nji.nl/: https://www.nji.nl/kennis/mediaopvoeding/sociale-media-en-identiteitsontwikkeling
  • Proud2bme. (2026). Voor iedereen met een eetstoornis. Opgehaald van proud2bme: https://www.proud2bme.nl/


Werkvormen om aan de sociale veiligheid in groepen werken:

Het blijft belangrijk om te investeren in groepsbindende activiteiten: kennismakingsspellen, werkvormen die een positieve sfeer in de groep bestendigen. Een mooie manier daarvoor is werken met ‘complimentenmemory’. De kaarten met positieve eigenschappen en vaardigheden kunnen gekoppeld worden aan de verschillende groepsrollen.
Leerlingen/studenten kunnen dan eerst een aantal kaartjes uit het spel kiezen waarvan ze denken dat het bij hen past en daarna kijken in hoeverre dat strookt met de groepsrol die ze zichzelf hebben toebedeeld. Ook hierover kun je als mentor later in gesprek.

Complimentenmemory


KlassenKlets

Door het hele jaar heen is het van belang om de dynamiek in een groep positief te beïnvloeden. Om de sfeer positief te beïnvloeden, om de onderlinge band te versterken en een gevoel van saamhorigheid te creëren zijn kennismakingsactiviteiten nuttig en nodig. KlassenKlets bestaat uit kaartjes met vragen die je op verschillende manieren in de klas kunt gebruiken. Het is ook in te zetten als een bordspel. Hoe dat werkt en meer info zie:

KlassenKlets

Werken aan pestpreventie?

Met het stellingen-pakket ‘GroepsGedoe’ leren leerlingen/studenten elkaar beter kennen en leren ze vooral hoe ze zelf invoed kunnen hebben op de dynamiek in de groep.

GroepsGedoe 2.0

Sociale veiligheid op school? Volg met je team een workshop

Workshop sociale veiligheid