Samenwerken

HELP! We moeten in groepjes werken!

Veel leerlingen kunnen er tegenop zien om in groepjes te moeten samenwerken. Als ze worden ingedeeld door de docent zijn ze bang voor de samenstelling van die groep, als ze zelf mogen kiezen zijn ze bang verkeerd te kiezen of om buitengesloten te worden.
Tijdens het uitvoeren van een opdracht of taak in groepsverband zijn er weer andere angsten. ‘Straks moet ik alles alleen doen. ‘Straks gaat hij weer de baas spelen’. ‘Straks gaat zij weer de hele tijd grappig zitten doen.’ Straks krijgen we allemaal een slecht punt.’ ‘Straks…’.

Doel

  • Samenwerkingsvaardigheden bevorderen
  • Bewust worden van eigen reserves wanneer het gaat om groepswerk
  • Bevorderen positief groepsgevoel
  • Bewust worden van de invloed die je kunt uitoefenen
  • Reflecteren op het eigen functioneren in een groep

Voor wie

  • Bovenbouw basisschool (PO)
  • Voortgezet onderwijs (VO)
  • MBO

Werkwijze

  • Print het sjabloon uit liefst op A-3 formaat.
  • Verdeel de klas in groepjes van vier.
  • Geef ieder groepje een A-3 vel met in het midden een rechthoek. Vanuit de hoeken van de rechthoek lopen lijnen naar de hoeken van het vel. Voor een sjabloon klik hier.
  • Instructie leerlingen:
    • Iedereen vult één vak met een lijstje waarop staat waar ze tegen opzien wanneer ze in groepjes moeten werken. Individueel en in stilte. Vraag daarbij jezelf af:
      • Waar ben je bang voor als je in een groep moet werken?
      • Waar zie je tegenop als je in een groep moet werken?
      • Wat maakt het moeilijk bij groepswerk?
    • Laat het rechthoekige vak in het midden nog leeg!
    • Als iedereen klaar is ga je om de beurt je lijstje voorlezen aan de rest van je groepje.
    • Tijdens dit voorlezen geeft niemand hierop commentaar!
    • Wanneer iedereen geweest is maak je een top 3 van de meest belangrijke of meest gedeelde zorgen.
    • Deze top 3 schrijf je in het middelste rechthoekige vak.
  • Klassikaal nabespreken en de top 3 van elk groepje kort op het bord zetten.
  • Afsluitend hierbij de vraag stellen: Wat/wie is eigenlijk het/de enige waarop je daadwerkelijk invloed kunt hebben?
  • Het antwoord hierop moet zijn: jezelf en je eigen gedrag.

Survey

Hierna kun je nog een survey houden bv met behulp van het digibord (bv socrative).De leerlingen vullen hun mate van ‘bezorgdheid’ of ‘stress’ tijdens het samenwerken in de volgende situaties:

  • Ik mag mijn partners zelf kiezen voor een kortdurend project
  • Ik mag mijn partners zelf kiezen voor een langdurend project
  • Ik mag mijn partners niet zelf kiezen voor een kortdurend project
  • Ik mag mijn partners niet zelf kiezen voor een langdurend project
  • De docent maakt groepjes
  • Het toeval bepaalt groepjes

De uitkomsten hiervan met de klas bespreken. Leerlingen ook meegeven dat wanneer ze stress ervaren dit ook een positieve kant heeft: het betekent dat ze het in elk geval iets kan schelen.

Werkvormen om de saamhorigheid in een groep te versterken:

Na de kerstvakantie ‘rommelt’ het vaak weer in de groep. Het lijkt of de sfeer helemaal verstoord is. Leerlingen hebben elkaar vrij lang niet gezien en in de vakantie is er van alles gebeurd dat de groepsdynamiek op scherp stelt. Wanneer het in groepjes samenwerken steeds gedoe oplevert is het belangrijk om opnieuw te investeren in groepsbindende activiteiten: kennismakingsspellen, werkvormen die een positieve sfeer in de groep bestendigen. Een mooie manier daarvoor is werken met ‘complimentenmemory’.