Vaak zijn we geneigd om met de klas ‘iets’ te doen wanneer er iets aan de hand, naar aanleiding van een incident bij voorbeeld. Beter is het om preventief te werken aan sociale veiligheid.
Een laagdrempelige werkvorm die bijdraagt aan een positieve groep is het samen maken van een kwartetspel. Het laat jongeren nadenken over sociale veiligheid en manieren waarop je kunt omgaan met (pest)gedrag in de groep. Het is een creatieve en ontspannen manier om op een constructieve manier aan de slag te gaan om tot een gezamenlijk product te komen.
Let op: meestal zijn er twee lesuren nodig voor deze werkvorm.
Doel
- Bevorderen positief groepsgevoel
- Samenwerkingsvaardigheden bevorderen
- Leren gebruik maken van elkaars talenten
- Nadenken over wat goed gaat in de groep
- Het gesprek aangaan op ontspannen laagdrempelige manier
- bewust worden van eigen (voor)oordelen
- Creatief vertalen in een gezamenlijk product
Voor wie
Bovenbouw PO
Onderbouw VO
Werkwijze
- Open de PowerPointpresentatie KLIK HIER
- Uitprinten werkblad voor iedere leerling: let op pas uitdelen aan het eind van de tweede les. KLIK HIER
- Uitprinten sjablonen KLIK HIER
- Verdeel de klas in groepjes van maximaal 4 leerlingen.
Je kunt ze zelf laten kiezen maar dan loop je het risico dat er gedoe ontstaat of dat iemand alleen overblijft. Door te puzzelen met in stukken geknipte categoriekaartjes kun je dat voorkomen. Download de kaartjes: KLIK HIER
Knip de kaarten uit en knip ze in stukken. Zorg ervoor dat ieder stukje een beetje tekst bevat, dat is gemakkelijker. Er moeten nét zoveel stukken zijn als er leerlingen zijn. Bij binnenkomst in de klas mag iedereen een stukje pakken. Wanneer ze met hun stukje de rest van de kaart gevonden hebben en de ‘puzzel’ gelegd is heb je verschillende groepjes. - Geef elk groepje een uitgeprint sjabloon: elk groepje een andere categorie.
- Geef ieder groepje een leeg papier, liefst A3 formaat.
- Geef ieder groepje een stuk etalagekarton of stevig papier voor de achterkant van de kaartjes (geef elk groepje dezelfde kleur)
- Instructie leerlingen/studenten:
- Je gaat met je groepje zelf een kwartetspel maken dat over jullie klas gaat
- Daarvoor is het belangrijk dat je goed samenwerkt
- Voor je gaat beginnen schrijf je op het grote vel de namen van jullie groepje en de categorie die je hebt gekregen
- Maak een taakverdeling (wie zorgt ervoor dat iedereen aan het werk blijft, wie schrijft alle ideeën op, wie verzint de spreuken, wie knipt de kaartjes uit, wie maakt de tekeningen wie kleurt ze in en wie schrijft de spreuken op de kaartjes) en schrijf die ook op het grote vel
- Je hebt kaartjes gekregen met daarop een categorie
- Bedenk bij deze categorie vier plaatjes/tekeningen en vier teksten/uitspraken die bij de categorie passen
- Schrijf de teksten zonder de woordjes ‘niet’ of ‘nooit’ te gebruiken
- Markeer met een markeerstift op elk kaartje een uitspraak zoals dat bij een echt kwartetspel ook het geval is.
- Verdeel de taken goed en help elkaar
- Het A3-vel gebruik je wanneer er twee lesuren nodig zijn om de materialen in te leggen zodat alles netjes bij elkaar bewaard blijft tot de volgende les
- Het A3-vel bewaren: het geeft je informatie over de samenwerking in de groepjes
- Deel de werkbladen uit (als je twee lesuren nodig hebt aan het eind van de tweede les) en laat leerlingen dit invullen
- Laat ze de ingevulde werkbladen inleveren: het vormt een mooie ingang voor een begeleidingsgesprek.
- Bewaar dit spel en laat de groep er na een paar weken of maanden opnieuw naar kijken. Hierdoor wordt duidelijk of er iets veranderd is in de groep
- Evaluatie van de les. Vooruitblik volgende les
- Afsluiting les
Het is ook goed om het resultaat/product van deze les aan ouders te laten zien omdat het immers een tastbare opbrengst van pest-preventieve maatregelen in de klas.
Het is daarnaast een mooi voorbeeld om, tijdens een open dag bijvoorbeeld te laten zien, wat het anti-pest-beleid van de school op kan leveren.
Categorieën
Hier zijn al verschillende categorieën gemaakt waarbij jongeren op de kaartjes bijpassende tekeningen en teksten maken.
- Het wordt gezellig in de groep als…
- Wij zijn een fijne groep omdat…
- Wij werken goed samen door…
- Iedereen hoort erbij want…
- Wij komen voor elkaar op door…
- Onze groep is goed in…
- Wij helpen elkaar wanneer…
- Samen zijn we sterk want…
Verder lezen
www.vernieuwenderwijs.nl/game-didactiek-hoe-en-waarom-spellen-les/
Werkvormen om aan de sociale veiligheid in groepen werken:
Het blijft belangrijk om te investeren in groepsbindende activiteiten: kennismakingsspellen, werkvormen die een positieve sfeer in de groep bestendigen. Een mooie manier daarvoor is werken met ‘complimentenmemory’. De kaarten met positieve eigenschappen en vaardigheden kunnen gekoppeld worden aan de verschillende groepsrollen.
Leerlingen/studenten kunnen dan eerst een aantal kaartjes uit het spel kiezen waarvan ze denken dat het bij hen past en daarna kijken in hoeverre dat strookt met de groepsrol die ze zichzelf hebben toebedeeld. Ook hierover kun je als mentor later in gesprek.
Nieuw: KlassenKlets
Door het hele jaar heen is het van belang om de dynamiek in een groep positief te beïnvloeden. Om de sfeer positief te beïnvloeden, om de onderlinge band te versterken en een gevoel van saamhorigheid te creëren zijn kennismakingsactiviteiten nuttig en nodig. KlassenKlets bestaat uit kaartjes met vragen die je op verschillende manieren in de klas kunt gebruiken. Het is ook in te zetten als een bordspel. Hoe dat werkt en meer info zie:
Werken aan pestpreventie?
Met het stellingen-pakket ‘GroepsGedoe’ leren leerlingen/studenten elkaar beter kennen en leren ze vooral hoe ze zelf invoed kunnen hebben op de dynamiek in de groep.
