Werkvormen

Groepsdruk

Bij een groep horen is belangrijk. Zeker voor jongeren. Door groepsdruk wordt duidelijk welke ‘sociale normen’ er in de groep heersen. Welk gedrag is gepast, welk gedrag moet je vertonen om erbij te horen. Wanneer binnen een groep risico’s nemen de norm is zal een jongere beïnvloed worden om dit ook te doen. Het kan ook positief uitpakken wanneer de groep juist positief gedrag stimuleert. Groepsdruk wordt niet altijd bewust uitgeoefend. Jongeren zijn zich vaak niet bewust van de druk die de groep heeft op hun gedrag. Deze werkvorm/les helpt daarbij.

Doel:

  • Positieve groepsvorming
  • Bespreekbaar maken van thema’s rondom groepsdruk en sociale (on)veiligheid
  • Bewustwording eigen (groeps)gedrag
  • Handvaten geven om eigen rol te durven pakken
  • Opkomen voor anderen

Voor wie

  • Bovenbouw PO
  • VO
  • MBO

Werkwijze

Voor deze werkwijze is een PowerPointpresentatie nodig. Download deze HIER
In de PowerPoint presentatie zijn meerdere YouTubefilmpjes opgenomen die allemaal gaan over groepsdruk.
Bespreek na ieder filmpje met de klas wat er is opgevallen, wat ze zelf zouden doen in een dergelijke situatie of hoe ze dit zouden oplossen en wat daarvoor nodig is.

Literatuur en bronnen

https://www.researchgate.net/publication/254826165_Een_studie_naar_het_concept_groepsdruk/link/00b49538374ab6e2fe000000/download

https://www.universiteitleiden.nl/nieuws/2017/01/als-je-vrienden-in-de-sloot-springen%E2%80%A6

https://wegwijzerjeugdenveiligheid.nl/documenten/een-studie-naar-het-concept-groepsdruk

Vaardigheden eigen maken

Voor downloaden KLIK HIER

Steeds vaker wordt het belang benadrukt dat leerlingen vaardigheden zoals de 21st century skills bezitten. Hierover is veel info te vinden bijvoorbeeld via de SLO  of Leraar24.
Maar vragen we weleens aan leerlingen zélf hoe dit soort vaardigheden geleerd kunnen worden? Deze werkvorm kan hierbij worden ingezet. Leerlingen gaan in groepjes bedenken hoe een vaardigheid geleerd kan worden, welke stapjes daarvoor gezet kunnen worden en wie of wat daarbij kan helpen.

Doel

  • (H)erkennen van vaardigheden
  • Bewust worden van de mogelijkheden en voordelen van vaardigheden
  • Inzicht krijgen in eigen en andermans vaardigheden
  • Leren van elkaars inzichten
  • Leerlingen bewust maken van hulpbronnen
  • Bevorderen positief groepsgevoel
  • Samenwerkingsvaardigheden bevorderen

Voor wie

  • Bovenbouw PO
  • VO
  • MBO

Werkwijze

Voor deze werkvorm zijn verschillende kaartjes nodig met daarop vaardigheden die leerlingen mogelijkerwijs bezitten of willen verwerven. Het is fijn wanneer er veel kaartjes zijn, er mogen ook dubbele kaartjes tussen zitten: Leerlingen hebben dan wat te kiezen en soms zal een kaartje geschikt zijn voor meer dan één leerling. Je kunt deze kaartjes zelf maken maar je zou ook ‘Complimentenmemory’ kunnen aanschaffen waarin zo’n 100 stevige kaarten zitten op A5-formaat die voor deze werkvorm heel geschikt zijn. Voor meer informatie KLIK HIER. Voor bestellen KLIK HIER
Wil je de kaartjes zelf maken denk dan aan vaardigheden zoals ‘samenwerken’, ‘luisteren’, ‘geconcentreerd kunnen werken’ enzovoort. Zie voor meer vaardigheden die passen bij 21st century skills de website van Leraar24
Voor een printbare versie van het stappenplan KLIK HIER

  • Print het stappenplan 12 keer uit op A4 formaat.
  • Maak kaartjes met vaardigheden of kies geschikte vaardigheden uit ‘Complimentenmemory’.
  • Verdeel de klas in 4 groepen en geef iedere groep 3 kaarten en 3 stappenplannen (voor iedere vaardigheid een).
  • Iedere groep gaat overleggen en de stappenplannen invullen per vaardigheid.
  • Bespreek klassikaal de opbrengsten.
    Nabespreking
  • Wat valt op?
  • Hebben de groepjes het verschillend aangepakt?
  • Hoe zouden leerlingen zelf zo’n stappenplan kunnen gebruiken?

Werkvormen Paarse Vrijdag

Paarse vrijdag is de dag waarop scholieren en studenten door het dragen van de kleur paars op school hun solidariteit kunnen tonen met LHBTI+’ers. Hier een aantal werkvormen om paarse vrijdag aan te grijpen om meer begrip te krijgen voor diversiteit. Bekijk de stellingen vooraf kritisch en kies kaarten die passen bij deze groep of die passend zijn bij het groepsproces op dit moment. Voor het downloaden van de stellingen KLIK HIER.
De PowerPoint bevat stellingen om seksuele- en genderdiversiteit bespreekbaar te maken.
Met stellingen zijn veel werkwijzen mogelijk.

Doel:

  • Bespreekbaar maken gender- en seksuele diversiteit
  • Solidair leren zijn met anderen
  • Bewust worden van diversiteit in de groep
  • Bewust worden van eigen en andermans (voor)oordelen
  • Respectvol om leren gaan met elkaar
  • Positieve groepsvorming

Voor wie

  • Bovenbouw PO
  • VO
  • MBO

Werkwijze 1:

Nodig: voor ieder groepje de blaadjes met stellingen en een rood, een groen en een wit vel papier (A3).
Verdeel de klas in kleine groepjes van drie of vier leerlingen. Elk groepje krijgt de stellingen en een rood, groen en wit vel papier.
Leerlingen knippen de kaartjes uit. Dan lezen ze de stellingen door en beslissen welke afgewezen worden en op een rood vel terecht komen. De stellingen waar men het mee eens kan zijn komen op een groen vel en die waarover men twijfelt op een wit papier.
Leerlingen bespreken nogmaals de gemaakte keuzes en plakken de kaartjes op het rode, groene of witte vel.

Nabespreking
Bespreek met de groep de opbrengsten. Leg (of hang) daarvoor eerst alle vellen met stellingen van de verschillende groepjes bij elkaar. Hierdoor ontstaat een beeld van wat de groep vindt.
Selecteer de vijf stellingen waar de meeste leerlingen blijkbaar achter staan. Kies vervolgens de vijf stellingen waarvoor het minst draagvlak is.

Mogelijke vragen:
– Zijn er grote verschillen tussen de groepen?
– Waar zijn de groepsleden het over eens?
– Wat valt op?
– Welke stellingen liggen op het witte vel? Wordt daar verschillend over gedacht?
– Wie is er na anderen gehoord te hebben van gedachten veranderd?
– Zijn er afspraken te maken met de opbrengsten van deze les?

Werkwijze 2:

Nodig: Een PowerPointpresentatie met de stellingen en net zoveel kleine rode en groene kaartjes als er leerlingen zijn. Voor het downloaden van de PowerPoint KLIK HIER
Alle leerlingen krijgen een rood en een groen kaartje. De begeleider leest de stellingen een voor een voor en de leerlingen geven aan of ze het ermee eens zijn (door het opsteken van een groen kaartje) of dat ze het er niet mee eens zijn (rood kaartje). Na iedere stelling kunnen een aantal argumenten voor of tegen de stelling worden uitgewisseld. De begeleider leidt de discussie.

Werkvorm: Omgaan met verschillen

Actieve en activerende werkvorm waarbij leerlingen in groepjes verdeeld moeten samenwerken om een opdracht uit te voeren. De verschillen tussen de groepjes zijn groot. Lukt het leerlingen toch om de opdracht tot een goed einde te brengen?

Doel

  • Vergroten samenwerkingsvaardigheden
  • Bewustwording van eigen en andermans communicatie
  • Effecten zien van groepsgedrag
  • Respectvol omgaan met verschillen
  • Positieve groepsvorming

Voor wie

  • Bovenbouw PO
  • VO
  • MBO
  • HBO

Werkwijze

Verdeel de klas in vijf groepen van 4 à 5 leerlingen.

Vier groepen spelen een ‘volk’ uit een heel ander niet bestaand land. Ieder volk heeft een eigen cultuur met hun eigen eigen-aardigheden. Iedere groep krijgt een envelop met daarin een beschrijving van de cultuur en een opdracht die ze moeten uitvoeren. Een groep bestaat uit observanten. De leerlingen krijgen de instructie niet met elkaar te praten. Voor het uitvoeren van de opdracht krijgen ze ongeveer 5 minuten de tijd.

De ‘volken’ zijn erg verschillend in hun manier van doen en hun manier van zijn. De opdrachten lijken tegenstrijdig maar zijn uitvoerbaar.

Download de uitgebreide uitleg via deze link. Kopieer de cultuur-omschrijvingen en opdrachten doe voor elke groep deze informatie  in  een envelop.

Werkvorm: Goed in…

Na een vakantie is het goed om weer even met de groepsvorming bezig te zijn. Laat leerlingen reflecteren en (opnieuw) met elkaar kennismaken op weer een heel andere manier zodat ze elkaar nog beter leren kennen. De werkvorm ‘Goed in…’ is hier erg geschikt voor.

Doel:

  • (opnieuw) kennismaken
  • Leren reflecteren
  • (H)erkennen van eigenschappen
  • Inzicht krijgen in eigen en andermans kwaliteiten
  • Leren delen van kwaliteiten met de groep
  • Anderen helpen kwaliteiten te (h)erkennen
  • Creëren van een veilige gezellige sfeer
  • Bevorderen positief groepsgevoel

Voor wie

  • Bovenbouw PO
  • VO
  • MBO

Werkwijze

Voor deze werkvorm zijn veel (ongeveer 50) verschillende kaartjes nodig met daarop eigenschappen en vaardigheden die leerlingen mogelijkerwijs bezitten of willen verwerven. Het is fijn wanneer er veel kaartjes zijn, er mogen ook dubbele kaartjes tussen zitten: Leerlingen hebben dan wat te kiezen en soms zal een kaartje geschikt zijn voor meer dan één leerling. Je kunt deze kaartjes zelf maken maar je zou ook ‘Complimentenmemory’ kunnen aanschaffen waarin zo’n 100 stevige kaarten zitten op A5-formaat die voor deze werkvorm heel geschikt zijn. Voor bestellen KLIK HIER

Leg de kaarten open op een paar aan elkaar geschoven tafels en zet leerlingen er in een grote kring omheen. Leerlingen kiezen allemaal 2 kaarten. Een kaart waarop een vaardigheid of eigenschap staat die ze bezitten en een met een vaardigheid of eigenschap waaraan ze willen werken.
In de nabespreking vertelt elke leerling om de beurt waarom juist voor deze kaarten is gekozen. Is dit voor jou klas nog te moeilijk dan kun je ervoor kiezen om eerst in tweetallen leerlingen laten bespreken welke kaart ze hebben gekozen en waarom.
Ook het uitkiezen van de kaarten kun je leerlingen individueel in stilte laten doen of juist in overleg in een tweetal of in een klein groepje. Dit kan als voordeel hebben dat leerlingen elkaar helpen positieve vaardigheden te vinden.

Tot slot kun je leerlingen op een werkblad laten opschrijven welke kaarten ze hebben gekozen en waarom. Je kunt ze daarbij laten nadenken hoe ze zich de vaardigheid die ze graag willen gaan beheersen eigen kunnen maken. Na een paar weken kun je de werkbladen weer uitdelen en leerlingen laten kijken hoever ze zijn met het halen van de doelen die ze zich gesteld hebben. Om het werkblad te downloaden KLIK HIER

Werkvorm: Eigendunk

Een actieve en activerende werkvorm waarbij leerlingen elkaar beter leren kennen en er een enthousiaste prettige sfeer in de groep ontstaat. Leerlingen vinden het vaak moeilijk om te benoemen waar ze goed in zijn. Zeggen dat je ergens goed in bent getuigt in hun ogen van eigendunk en als je iets niet mag hebben is het ‘eigendunk’. Meteen een mooie gelegenheid om het te hebben over eigendunk en het verschil met zelfwaardering en terecht trots mogen zijn op iets waarin je goed bent. Het spel lijkt op een stoelendans.

Doel:

  • Kennismaken met docent en met elkaar
  • Aandacht richten op elkaar en op de groep
  • Leren delen van kwaliteiten met de groep
  • Anderen helpen kwaliteiten te (h)erkennen
  • Creëren van een veilige gezellige sfeer

Voor wie:

Bovenbouw PO
VO
MBO

Werkwijze:

Het spel begint als ‘Fruitmandje’, een soort stoelendans die een aantal leerlingen al zullen kennen. Als dit een tijdje gespeeld is verandert het spel in het ‘Eigendunk’-spel.

Het leuke van deze oefening is dat leerlingen elkaar gaan helpen. Wanneer iemand in het midden staat die maar niet kan bedenken waar hij of zij goed in, is zullen groepsgenoten snel zeggen; “Oh, maar jij bent heel goed in….”. Dit is heel ondersteunend en een meerwaarde voor de positieve sfeer in de groep.

Voor de uitgebreide werkwijze KLIK HIER

Werkvorm: KAARTJE RADEN

Een vrolijke, laagdrempelige werkvorm die de sfeer positief beïnvloedt, die leerlingen in beweging brengt en die leerlingen leert associëren en de woordenschat spelenderwijs vergroot. Het spel lijkt een beetje op ‘Thirty seconds’.

Doel:

  • Leerlingen durven voor de klas te staan om iets uit te beelden dan wel te omschrijven
  • Vergroten actieve woordenschat
  • Leerlingen leren associëren
  • Plezierig met elkaar in competitie gaan
  • Creëren van een gezellige fijne sfeer

Voor wie:

  • Bovenbouw basisschool (PO)
  • Onderbouw voortgezet onderwijs (VO)

Werkwijze:

Print te pagina met de kaartjes en knip de kaartjes uit.
De leerlingen zetten de tafels aan de kant en zetten de stoelen in een grote V-vorm.
Daarna kan het spel gespeeld worden. Je hebt ook een stopwatch nodig. Dat kan via een smartphone waarbij je een van de leerlingen de rol van tijdbewaker geeft. Of digitaal via het digibord bijvoorbeeld :
https://www.online-stopwatch.com/dynamite-timer/full-screen/
dan komt er een geluidssignaal wanneer de tijd om is.

Spelregels:

Verdeel de groep in twee teams en zet deze schuin tegenover elkaar.
Een leerling uit een van de twee teams gaat voor de klas staan en krijgt een minuut de tijd om zoveel mogelijk kaartjes ‘weg’ te spelen. Laat de leerling die aan de beurt is een kaartje zien en deze gaat wat erop staat uitbeelden en/of omschrijven. Het uitbeelden doet de leerling voor het eigen team dat moet raden wat er op het kaartje staat. Zodra het woord geraden is krijgt de leerling het volgende kaartje te zien. Voor ieder weggespeeld kaartje krijgt men een punt.
Zegt een leerling per ongeluk een woord of een gedeelte daarvan dat op het kaartje staat dan telt het kaartje niet mee en volgt een time-out van tien strafseconden waarin niet geraden kan worden. Ik doe dat door hardop van tien terug te tellen naar nul.
Het team dat niet aan de beurt moet stil zijn.
De score wordt bijgehouden op een blaadje.
Leerlingen kunnen erg fanatiek worden en hard gaan roepen. Maak hierover afspraken.
Om de kaartjes te downloaden KLIK HIER

Werkvorm: Grapje!?!

‘Wanneer is een grapje grappig?’ is een vraag die haast niet te beantwoorden is. Wanneer is iets grappig en wanneer grensoverschrijdend? Een grapje in de ene context kan prima zijn terwijl in een andere context dezelfde grap echt niet kan.

Humor en grappen stellen een toehoorder vaak ook voor een dilemma. Als je niet lacht zul je de grap wel niet snappen of een ‘zeikerd’ zijn of iemand zonder gevoel voor humor.
Door te lachen om een grap help je om de norm in een groep te bepalen. Door te lachen accepteer je een grens.
Een grap kan ook bedoeld zijn om een spiegel voor te houden en daardoor kunnen mensen aan het denken gezet worden over de (uitvergrote) werkelijkheid.
Daarom is het goed om dit thema in schoolklassen aan de orde te stellen. Bij voorbeeld met de stellingen-werkvormen die bij Kieresoe ontwikkeld zijn.

Doel

  • Bewust-worden van gevolgen van schijnbaar onschuldige grapjes
  • Bespreekbaar maken uitschelden
  • Leerlingen laten nadenken welke rol je kunt pakken in deze situatie
  • Leren van elkaars inzichten
  • Bevorderen positief groepsgevoel

Voor wie

  • Bovenbouw PO
  • VO
  • MBO

Werkwijze

Deze werkvorm bestaat uit twee delen: Een voorleesverhaal en een aantal werkvormen waarbij gebruik wordt gemaakt van stellingen. Een printbare versie van beide documenten vind je HIER.
Alleen het verhaal voorlezen en even in algemene zin erover doorpraten met een klas kan. Wanneer je wat meer de diepte wil ingaan kun je ook de PowerPointpresentatie met de stellingen downloaden. Dat kan HIER.

Deze werkvorm bestaat uit twee delen: Een voorleesverhaal en een klassengesprek naar aanleiding van stellingen.
Alleen het verhaal voorlezen en even in algemene zin erover doorpraten met een klas kan. Wanneer je wat meer de diepte wil ingaan kun je ook de PowerPointpresentatie met de stellingen downloaden. De stellingen gaan niet over het verhaal maar over grapjes maken in het algemeen. Lees vooraf de stellingen goed door en kies die stellingen die passen bij jouw groep. Hoe je gaat werken met de stellingen hangt af van je eigen voorkeur.

Je kunt kiezen voor een ‘Over de streep’-achtige activiteit. Je kunt werken met post-its en een flap. Je zou leerlingen scenes kunnen laten maken die ze uitspelen. Of je kunt werken met rode en groene kaartjes om het gesprek op gang te helpen.
Voor een uitgebreide, heldere uitleg van deze werkvormen: KLIK HIER

Meer lezen over dit thema:
Huygen, S. (2018, 25 oktober). Wat er schuil gaat achter “zomaar een grapje.
Stevens, L. en Bors, G. (2015) Pedagogisch Tact. 3e druk. Garant.

Werkvorm: Ongeschreven regels

Wat is dat nu eigenlijk ‘normaal’? Welk gedrag verwachten we van leerlingen? Wat vinden wij als docenten normaal en waarin ontstaan verschillen? Zijn deze verschillen te overbruggen? Welke ongeschreven regels zijn er in een groep?
Met een klas in gesprek gaan aan de hand van onderstaande werkvorm kan een hulpmiddel zijn om duidelijkheid te krijgen en een aanleiding om over normen en waarden van gedachten te wisselen.

Doel

  • Helder krijgen wat gewenst gedrag eigenlijk is
  • (H)erkennen ongeschreven regels
  • Verschillen herkennen in elkaars visie
  • Gesprek aangaan over verschillen in normen en waarden

Voor wie

  • Groep 8 PO
  • VO
  • MBO

Werkwijze

Ongeschreven regels zijn omgangsvormen, een soort afspraken waar iedereen zich aan houdt zonder dat het échte regels zijn.
Start de werkvorm met uitleg en laat leerlingen komen met voorbeelden of gebruik onderstaande voorbeelden:

  • Je kijkt niet ongevraagd op iemands telefoon mee
  • Je draagt geen sokken als je sandalen aanhebt
  • Je maakt niet ongevraagd een foto van iemand
  • Je bent niet té eerlijk
  • Je moet iemand niet de hele tijd aanstaren
  • Je gaat niet ongevraagd spieken
  • snitchen

In sommige groepen gelden ongeschreven regels die soms vervelend zijn

  • Het is stom om goede cijfers te halen
  • Als je iets heel op tijd inlevert ben je een nerd
  • Als je met die en die omgaat hoor je er niet meer bij

Welke ongeschreven regels zijn er in deze groep?
Leerlingen bespreken dit in kleine groepjes en noteren deze regels. Wat zijn de consequenties wanneer je die overschrijdt?
Klassikaal bespreken en op het bord de meest voorkomende ongeschreven regels noteren.

Bespreken wat de verschillen zijn tussen ‘netjes’ en ‘normaal’. Netjes is beschaafd, beleefd. Het is fijn als leerlingen dit doen. Normaal is vanzelfsprekend. Er mag van alle leerlingen verwacht worden dat dit gebeurt.

.

Leerlingen krijgen allemaal een werkblad ‘Netjes of Normaal’ en vullen dit individueel in. Om het formulier te downloaden KLIK HIER
Het werkblad bevat een extra kolommen waar leerlingen eigen gedragsvoorbeelden kunnen invullen.
In een groepsgesprek worden alle gedragingen besproken en vervolgens op het bord ingedeeld in kolommen.
Leerlingen in kleine groepjes (of tweetallen) gedragingen laten verzinnen die hier nog aan toegevoegd kunnen worden.

Bespreek tot slot of er verschil is in wat volwassenen (docenten) normaal vinden en wat leerlingen vinden

Deze laatste werkvorm en ook het formulier is gebaseerd op een lesidee van Paul Pelle. Paul verzamelt veel lessen voor met name mentoren in het VO en publiceert deze op zijn website. Zie: www.mentortijd.nl


Werkvorm: Vertrouwen

We hebben het vaak over vertrouwen. We moeten op elkaar vertrouwen, we moeten op onszelf vertrouwen. We moeten ergens vertrouwen in hebben. Onze hele samenleving is gebaseerd op basis van vertrouwen. De vierde aflevering van de podcast GroepsGedoe gaat over vertrouwen. Ik bevraag daarin experts, docenten en leerlingen over dit onderwerp.

Om te peilen wat leerlingen vinden wat vertrouwen is en om een beeld te krijgen van de sociale veiligheid in een groep kun je leerlingen een vragenlijst laten invullen en deze klassikaal te bespreken. De formulieren laten inleveren: het bevat voor de docent interessante informatie over hoe een leerling denkt over vertrouwen, controle en ‘snitchen’. Wellicht zullen sommige antwoorden aanleiding geven om individueel na te praten met een leerling.

Doel

  • Inzicht krijgen in de sociale veiligheid binnen de groep
  • Bevorderen positief groepsgevoel
  • Leren van elkaars inzichten
  • Nadenken over wat maakt dat het goed gaat in de groep

Voor wie

  • Groep 8 PO
  • VO
  • MBO

Werkwijze

  • Laat leerlingen het formulier invullen
  • Laat leerlingen in tweetallen of kleine groepjes elkaars antwoorden bespreken
  • Bespreek vervolgend klassikaal vraag voor vraag het formulier
  • Laat leerlingen het formulier inleveren.

Om het formulier te downloaden KLIK HIER

Werkvorm: Seksueel grensoverschrijdend gedrag

Misstanden bij het populaire televisie-programma “The Voice of Holland’ zorgen voor maatschappelijke beroering. In de media, in kranten en op social media volgt de ene onthulling na de andere. Een werkvorm in de vorm van een PowerPoint om naar aanleiding hiervan seksueel grensoverschrijdend gedrag bespreekbaar te maken in de klas.

Doel

  • Leerlingen betrekken bij een maatschappelijk thema
  • Leerlingen bewustmaken van seksueel grensoverschrijdend gedrag en de gevolgen ervan
  • Leerlingen laten nadenken over hoe zij hier mee zelf omgaan
  • Leerlingen laten nadenken over hoe moeilijk het is om ‘nee’ te zeggen in sommige situaties
  • Leerlingen bewust maken van hulpbronnen

Voor wie

  • Groep 8 PO
  • VO
  • MBO

Werkwijze

  • Bekijk de PowerPoint kritisch ‘door de ogen’ van de leerlingen aan wie je deze les wil geven en kies eventueel slides uit die je niet wil laten zien.
  • Laat de PowerPointpresentatie zien en bespreek de afbeeldingen en de vragen klassikaal, in kleine groepjes of in tweetallen.
  • Bekijk de PowerPoint kritisch ‘door de ogen’ van de leerlingen aan wie je deze les wil geven en kies eventueel slides uit die je niet wil laten zien.
  • Laat de PowerPointpresentatie zien en bespreek de afbeeldingen en de vragen klassikaal, in kleine groepjes of in tweetallen.
  • Een prettige, veilige sfeer in de groep zal eraan bijdragen dat leerlingen ‘open’ meepraten en maakt het mogelijk om de verschillende vragen klassikaal te bespreken. Kies een werkwijze die bij jouw klas past.

Om de PowerPoint te downloaden KLIK HIER

Werkvorm: Help we moeten in groepjes werken!

Doel

  • Bevorderen positief groepsgevoel
  • Samenwerkingsvaardigheden bevorderen
  • Herkennen groepsrollen
  • Reflecteren op eigen rol in de groep
  • Bewust worden van de invloed die je kunt uitoefenen

Voor wie

  • Bovenbouw basisschool (PO)
  • Voortgezet onderwijs (VO)
  • MBO

Werkwijze

Leerlingen ontdekken eigen en andermans angsten en (voor)oordelen wanneer het om werken in groepjes gaat. Ze gaan aan de slag met de place-mat methode, beantwoorden vragen over groepsrollen en bespreken casussen. Voor een uitgebreide werkwijze en toelichting: Klik hier

Werkvorm: Wie is de held?

Yes super held

Doel

  • Bevorderen positief groepsgevoel
  • Bewust worden van de invloed die je kunt uitoefenen
  • Focus van leerkracht en leerlingen leggen op dat wat goed gaat

Voor wie

  • Bovenbouw basisschool (PO)
  • Onderbouw voortgezet onderwijs (VO)

Werkwijze

Een van de leerlingen wordt een ‘held’ door allerlei aardige dingen te doen of te zeggen, deze leerling heeft hiervoor een briefje gekregen waarop ‘held’ staat. De rest van de klas moet aan het eind van de dag (of de afgesproken periode) raden wie de held was. Werkvorm met een positief effect op de hele groep. Voor de uitgebreide werkwijze en toelichting: klik hier. Daar vind je ook variaties op de werkvorm.

Werkvorm: Zelf een kwartetspel maken

Doel

  • Bevorderen positief groepsgevoel
  • Samenwerkingsvaardigheden bevorderen
  • Leren gebruik maken van elkaars talenten
  • Nadenken over wat goed gaat in de groep
  • Creatief vertalen in een gezamenlijk product

Voor wie

  • Bovenbouw basisschool (PO)
  • Onderbouw voortgezet onderwijs (VO)

Werkwijze

Leerlingen krijgen de opdracht om zelf een kwartet te maken. Ieder groepje krijgt een categorie waar ze plaatjes en teksten bij moeten maken. Voor de uitgebreide werkwijze, voor de verschillende te gebruiken categorieën en voor te downloaden voorbeeld kaartjes klik hier.

Werkvorm: Complimentenmemory

Doel

  • De groepsdynamiek positief beïnvloeden
  • Samenwerkingsvaardigheden bevorderen
  • Leerlingen laten nadenken over wat goed gaat in de groep
  • Het leren geven en ontvangen van feedback
  • Versterken van onderlinge betrokkenheid
  • Aandacht richten op positieve eigenschappen van klasgenoten
  • Inzicht krijgen in het beeld dat leerlingen hebben over klasgenoten
  • Samenwerkingsvaardigheden bevorderen
  • Leren geven en ontvangen van feedback
  • Het vergroten van zelfvertrouwen en zelfinzicht
  • Het (h)erkennen van de eigen rol in de groep

Voor wie

  • Bovenbouw PO
  • VO
  • MBO

Over ‘Complimentenmemory’ was zoveel enthousiasme dat het is doorontwikkeld. Het is binnenkort verkrijgbaar als spel. ‘Complimentenmemory’ bestaat uit 100 stevige complimentenkaarten op A5-formaat in een mooie blikken doos. Op de kaarten staan 50 verschillende vaardigheden en eigenschappen die als een compliment gegeven kunnen worden. Alle kaarten zitten er twee keer in.
Bij ‘Complimentenmemory’ hoort een uitgebreide handleiding met maar liefst 8 actieve en activerende werkvormen.

Zorgen voor een positief pedagogisch klimaat in een groep? Aan de slag met complimenten en positieve feedback.

Bestellen: KLIK HIER

WERKVORM: HANDIG

Bewerk”Werkvorm: Handig”

Doel

  • Bevorderen positief groepsgevoel
  • (H)erkennen van eigenschappen
  • Leren reflecteren
  • Leren geven en ontvangen van feedback

Voor wie

  • Bovenbouw PO
  • VO
  • MBO

Werkwijze

Geef alle leerlingen een A-viertje met daarop een afbeelding van een omtrek van een hand. Met daaronder een aantal vragen. Je kunt ook de afbeelding weglaten en leerlingen de omtrek van hun eigen hand laten tekenen.

Leerlingen beantwoorden de vragen en bespreken het vervolgens na in een groepje. Bij het maken van de vragen de leerlingen laten beginnen bij het positieve de duim. Bij het nabespreken beginnen bij de pink zodat ze het positieve vasthouden.

  • Duim: waar ben je goed in en kun je anderen helpen ?
  • Wijsvinger: waar wil je naar toe? Wat wil je graag?
  • De middelvinger: waar heb je een hekel aan en waarom?
  • De ringvinger: waar ben je ‘trouw’ in mensen kunnen op jou rekenen wanneer…, Hoe komt dat?
  • De pink: Wat wil je nog echt graag leren en waarom?

Plenair kunnen vervolgens leerlingen die dat willen reageren.

Pas op: deze oefening is moeilijker dat het lijkt. Het is goed om zelf het eerst in te vullen om de oefening te ervaren zodat je beter voorbereid bent op vragen.

Goed nabespreken en of de leerlingen deze hand zelf laten bewaren of deze laten inleveren zodat er later eventueel op teruggekomen kan worden.

Bij de werkvorm “Handig” is een (handig) A-4tje gemaakt dat zo gedownload kan worden: Klik op  Deze link