Werkplan Gouden Weken

Werkplan invullen
Werkplan invullen
actief aan de slag met het werkplan Gouden Weken

De invulling van de eerste weken, de zogenoemde Gouden Weken, zijn cruciaal om tot een positieve groep te komen. Als je als docent met gepaste werkvormen en interventies kan inspelen op verloop van de groepsvorming, is het mogelijk om het groepsproces te ondersteunen en richting te geven en een sociaal veilig, positief klassenklimaat te creëren.

Een groep heeft begeleiding nodig en de regie daarin ligt bij de docent. Naast regels en duidelijke afspraken is het belangrijk om werkvormen in te zetten die de focus leggen op positiviteit. Een programma voor de mentorlessen van eerste weken van het schooljaar is daarom handig.

Het is fijn wanneer je met collea’s een houvast hebt. Bespreek het ‘Werkplan Gouden weken’ samen met je collega’s of met alle mentoren van een jaarlaag en vul het in.
Om het werkplan te downloaden KLIK HIER

Gebruikte literatuur en bronnen

Bakker, M., & Mijland, I. (2009). Handboek positievbe groepsvorming. Oirschot: Quirijn.
Engelen R, v. (2022). De groepscode. Huizen: Pica.
Overveld, K. (2015). Groepsplan gedrag in het voortgezet onderwijs. Huizen: Pica.
Remmerswaal, J. (1995). Handboek groepsdynamica Nelissen. Barneveld.

Met dank aan Bregje van Goethem en Bart de Wijs

Goed voorbereiden op de Gouden Weken na de vakantie?

Werken aan een sociaal veilige groep kan met GroepsGedoe 2.0. Een pakket met 74 verschillende stevige kaarten op A5-formaat met daarop stellingen die jongeren aan het denken zetten over hoe ze met elkaar pestgedrag kunnen voorkomen.

Het schooljaar positief beginnen met leerlingen?

Meer weten over groepsdynamiek en de eerste weken van het schooljaar? Ga met je team aan de slag tijdens een actieve, praktijkgerichte workshop:

Workshop Groepsdynamiek

workshop groepsdynamiek

Grip op de groep

workshop groepsdynamiek

Iedere docent weet hoe belangrijk groepsvorming is. In een positieve groep zullen leerlingen/studenten beter leren, elkaar steunen en helpen én respectvol met elkaar en met jou als docent omgaan.

Een groep moet daarin begeleid worden en de regie daarin ligt bij de docent. Naast regels en duidelijke afspraken is het belangrijk om werkvormen in te zetten die de focus leggen op positiviteit.
In deze workshop worden actuele en relevante theorieën rondom groepsdynamiek en groepsvorming besproken en gekoppeld aan de praktijk van iedere dag. De workshop heeft een actief karakter.

Onderwerpen:

  • Wanneer is een groep een fijne groep
  • Welke groepsrollen zijn er in de klas en kun je die in jouw groep herkennen
  • Hoe werk je aan sociale veiligheid
  • Heel veel werkvormen om te delen
  • De kracht van kennismakings-werkvormen
  • Hoe je het best groepjes kunt maken
  • Actieve/activerende werkvormen met stellingen
  • Hoe pas je werkvormen aan zodat het passend is voor jouw doelgroep of jouw vakgebied

De workshop is geschikt voor docenten en begeleiders zowel uit het PO als het VO en het MBO. De workshop kan op maat gemaakt worden wanneer dat nuttig of nodig is voor een groep deelnemers. Soms wil een schoolteam het vooral over een bepaald thema hebben. Informeer dan naar de mogelijkheden.

Aantal deelnemers: minimaal 10 maximaal 25.

Kieresoe is ingeschreven in het Centraal Register Kort Beroepsonderwijs.

Workshop Gouden weken

Werkplan invullen

Een goed begin is het halve werk

De start van het schooljaar is een belangrijk moment. Een nieuwe klas, een nieuwe groep is voor leerlingen/studenten vaak spannend maar ook voor de docent. Zeker wanneer je mentor bent.
De tijd en eneregie die je in de eerste weken steekt in werkvormen rond positieve groepsvorming en kennismaken zal zich in de loop van het jaar terug verdienen. Wanneer je immers halverwege het jaar steeds de les moet stilleggen omdat er ‘gedoe’ is in de groep ben je per saldo meer tijd kwijt. Om nog maar te zwijgen over de (negatieve) energie die dat kost.

Hoe bouw je aan een positieve groep met een veilig pedagogisch klimaat waarin studenten/leerlingen zichzelf kunnen zijn, voor elkaar opkomen wanneer dat nodig is en er een optimaal klimaat is om te leren.

In de workshop wordt de theorie rondom de ‘Gouden weken’ behandeld en is er aandacht voor hoe positieve groepsvorming tot stand komt. Veel actieve en activerende werkvormen en er is ruimte voor uitwisseling en voor met en van elkaar leren. Daarnaast wordt er gezamenlijk een plan ontworpen met daarin een duidelijk overzicht van mogelijke activiteiten.


Onderwerpen:

  • Wat houdt dat in ‘Gouden weken’
  • Welke fasen in groepsontwikkeling zijn er de eerste periode van het schooljaar
  • Hoe bouw je aan een positieve, fijne groep
  • Veel verschillende kennismakingswerkvormen
  • de do’s en don’ts gedurende de eerste periode van het jaar
  • Een activiteiten-plan opstellen voor de eerste periode van het schooljaar

De workshop is geschikt voor docenten en begeleiders zowel uit het PO als het VO en het MBO. De workshop kan op maat gemaakt worden wanneer dat nuttig of nodig is voor een groep deelnemers. Soms wil een schoolteam het vooral over een bepaald thema hebben. Informeer dan naar de mogelijkheden.

Aantal deelnemers: minimaal 10 maximaal 25.

Kieresoe is ingeschreven in het Centraal Register Kort Beroepsonderwijs.

Workshop sociale veiligheid

foto workshop over de streep werkvorm

Voor pesten bestaat geen recept

foto workshop over de streep werkvorm
foto workshop over de streep werkvorm

Iedere ‘pestsituatie’ is weer anders en vraagt iets anders. Wat bij de ene docent werkt is niet een-op-een te kopiëren naar een andere leerkracht. Wat in de ene situatie prima werkt kan in een ander geval nauwelijks effect hebben.

Het handelen in de praktijk krijgt vorm door je ervaring, je kennis en je vaardigheden en je inzichten. Het delen hiervan met anderen, het vormen van een eigen visie helpt wanneer je in ingewikkelde situaties beslissingen moet nemen.

De workshop zal theoretische inzichten en actuele ontwikkelingen op gebied van sociale veiligheid en pestproblematiek verbinden met de praktijk van alledag. In de workshop word je met behulp van verschillende activerende werkvormen aan het denken gezet en uitgedaagd om je eigen en andermans (voor)oordelen te ontdekken en te onderzoeken. Op een laagdrempelige manier kan het gesprek worden aangegaan en wordt het mogelijk om met en van elkaar te leren.

De methodiek die wordt gebruikt heeft een gedegen theoretische onderbouwing en heeft het karakter van een train-de-trainer. Daardoor wordt het makkelijker om de inzichten en werkwijzen te delen op je eigen school. De workshop is geschikt voor docenten en begeleiders zowel uit het PO als het VO en het MBO.
Ook buiten de onderwijssetting heeft de workshop zijn nut bewezen. In de kinderopvang, bij begeleiders van scouting en bij trainers en coaches in sportverenigingen.

Aantal deelnemers: minimaal 10 maximaal 25.

Kieresoe is ingeschreven in het Centraal Register Kort Beroepsonderwijs.

Complimenteren

Na elke vakantie is het goed om met de groep een positieve gezellige sfeer te creeëren. Na de zomervakantie zijn er de ‘Gouden weken’, na de kerstvakantie heb je de ‘Zilveren weken’. Het zijn periodes waarin positieve groepsvorming centraal staat. Na de meivakantie is het misschien wel extra belangrijk om de groepsdynamiek in de gaten te houden. De zogenaamde ‘Bronzen’ weken zijn aangebroken. Het laatste gedeelte van het schooljaar waarin de sfeer soms omslaat. Leerlingen/studenten kunnen extra hun best gaan doen om het schooljaar positief af te sluiten maar soms kunnen leerlingen/studenten ook de moed opgeven. Dit heeft effect op de groepsprocessen.
Elkaar bewust complimenteren kan helpen de groepsband te versterken. Een werkvorm die de nadruk legt op positiviteit en aandacht vraagt voor het zien en herkennen van goede eigenschappen en vaardigheden van klasgenoten. Complimenteren kun je leren.

Doel

  • (opnieuw) kennismaken
  • Leren complimenteren
  • (H)erkennen van eigenschappen
  • Inzicht krijgen in eigen en andermans kwaliteiten
  • Leren delen van kwaliteiten met de groep
  • Anderen helpen kwaliteiten te (h)erkennen
  • Creëren van een veilige gezellige sfeer
  • Bevorderen positief groepsgevoel

Voor wie

  • Bovenbouw PO
  • VO
  • MBO

Werkwijze

Voor deze werkvorm zijn veel (ongeveer 50) verschillende kaartjes nodig met daarop eigenschappen en vaardigheden die leerlingen mogelijkerwijs bezitten of willen verwerven. Het is fijn wanneer er veel kaartjes zijn, er mogen ook dubbele kaartjes tussen zitten: Leerlingen/studenten hebben dan wat te kiezen wanneer ze klasgenoten willen complimenteren en soms zal een kaartje geschikt zijn voor meer dan één leerling/student. Je kunt deze kaartjes zelf maken maar je zou ook ‘Complimentenmemory’ kunnen aanschaffen waarin zo’n 100 stevige kaarten zitten op A5-formaat die voor deze werkvorm heel geschikt zijn.
Voor meer informatie KLIK HIER.
Voor bestellen KLIK HIER.
Wil je de kaartjes zelf maken denk dan aan vaardigheden zoals ‘samenwerken’, ‘luisteren’, ‘geconcentreerd kunnen werken’ enzovoort.

  • Laat de leerlingen/studenten in een grote kring zitten.
  • Bespreek:
    • Hoe geef je een compliment op een goede manier?
    • Wat maakt of een compliment ook goed ‘aankomt’?
    • Hoe neem je een compliment in ontvangst?
  • Deel alle complimentenkaarten uit in de groep zodat iedereen nu minstens drie of meer kaarten heeft.
  • Leerlingen/studenten die een ‘dubbele’ kaart hebben mogen ruilen.
  • Om de beurt gaan leerlingen nu een kaart ‘cadeau’ geven aan een medeleerling/medestudenten waaraan ze meteen moesten denken toen ze de kaart kregen.
  • Als een leerling/student de kaart aan een medeleerling/medestudenten geeft wordt de volgende zin afgemaakt: “Ik geef je deze kaart omdat….”
  • Vertel in de instructie dat het de bedoeling is dat iedereen aan het eind van de les complimenten-kaarten heeft gekregen en niet dat een leerling/student tien kaarten heeft en een ander geen.

    Tip
  • Vraag na iedere uitgedeelde kaart verduidelijking waarom deze leerling/student juist deze kaart krijgt. Leerlingen/studenten zijn geneigd de motivatie erg kort of algemeen te houden.
  • Wanneer een leerling/student een van de kaarten zelf willen houden omdat ze vinden dat ze zelf deze eigenschap of vaardigheid hebben dan mag dat maar dan moeten ze wel uitleggen waarom.

Verder lezen

  • Effectief leren complimenteren, Coert Visser KLIK HIER
  • Welk effect hebben complimenten van de leerkracht op het zelfvertrouwen van leerlingen in de bovenbouw van de basisschool? Wij-leren KLIK HIER
  • Feedback om leren zichtbaar te maken. John Hattie & Shirley Clarke KLIK HIER

Werk aan de sociale veiligheid met:

Groepsvorming

foto ingevuld hexagoon

Iedere docent weet hoe belangrijk groepsvorming is. In een positieve groep zullen leerlingen/studenten beter leren en elkaar steunen en helpen en respectvol met elkaar en met jou als docent omgaan. Een groep moet daarin begeleid worden en de regie daarin ligt bij de docent. Naast regels en duidelijke afspraken is het belangrijk om werkvormen in te zetten die de focus leggen op positiviteit.

Elkaar bewust complimenteren kan helpen de groepsband te versterken. Een werkvorm die de nadruk legt op positiviteit. Complimenteren kun je leren. 

Een werkvorm waarbij leerlingen/studenten in groepjes gaan nadenken rondom een thema of een vraag. Hier is gekozen voor positieve groepsvorming. Er wordt geassocieerd en verbindingen gelegd.

Hoe beter klasgenoten elkaar kennen hoe makkelijker het wordt om een fijn pedagogisch en veilig klimaat te creëren. Met deze werkvorm ontdekken leerlingen/studenten dat ze welliswaar uniek zijn maar ook veel gemeen hebben met klasgenoten

Actieve werkvorm waarbij leerlingen op een ontspannen en laagdrempelige manier elkaar (beter) leren kennen.

We willen graag dat leerlingen op een goede manier voor zichzelf kunnen opkomen. Leerlingen/studenten kunnen het moeilijk vindenom 'Nee' te zeggen. Bonus: werkblad

In een klas kan geroddel zorgen voor een onveilig sociaal klimaat. Leerlingen zijn zich niet altijd bewust van het effect dat het doorvertellen van roddels kan hebben. Werkvorm met stellingen.

Hoe geef je nu precies complimenten en hoe ontvang je ze. Met behulp van het werkblad gaan leerlingen eerst individueel en daarna in een klein groepje nadenken over complimenten geven en ontvangen.

Respect is juist in de jongerencultuur erg belangrijk. Maar of jongeren dat ook vertalen naar gedrag in de klas is maar de vraag. Een werkvorm om het gesprek aan te gaan.

Wanneer is iets grappig en wanneer grensoverschrijdend? Door te lachen om een grap help je om de norm in een groep te bepalen. Werkvorm met stellingen.

Happertjes maken om elkaar beter te leren kennen. Voor de start van het schooljaar. Er zijn Engelse en Franse kennismakingshappertjes. Ook een voor collega's.

Werkvorm waarmee leerlingen/studenten eigen en andermans talenten ontdekken en leren ermee te communiceren in de vorm van een compliment.

Aan het eind van het schooljaar is het goed om terug te kijken op wat er leuk was en goed ging en om vooruit te blikken naar de vakantie en het komend schooljaar

Spel en spelen zijn onmisbaar voor de sociaal emotionele ontwikkeling. Dit spel laat leerlingen met elkaar kennismaken door met elkaar in gesprek te gaan over niet alledaagse vragen

Een hilarische actieve werkvorm waarbij leerlingen/studenten zich (geblinddoekt) moeten laten leiden door klasgenoten. Wie heeft vertrouwen in wie? Wie kan kalm en precies communiceren? Bonus: Formulier wat is 'vertrouwen' geeft een beeld van de sociale veiligheid .

Het aangeven van grenzen is moeilijk, zeker voor leerlingen/studenten. Deze werkvorm maakt met casussen leerlingen/studenten bewust van hun eigen handelen en laat ze oefenen om op een andere manier te reageren.

Een hele dag is er een geheime master actief die complimenten geeft. Om het spannend te maken gaat iedereen complimenten geven. Maar wie is de master?

Op een speelse manier bezig zijn met taal en tegelijk de sfeer in de groep positief beïnvloeden. Bonus: ook in te zetten bij vreemde talen

Leerlingen/studenten zijn zich niet altijd bewust van hun non-verbale communicatie. Met deze werkvorm leren leerlingen/studenten dat ze zonder woorden te gebruiken heel veel kunnen zeggen.Op actieve en vaak hilarische wijze wordt duidelijk hoe veelzeggend lichaamstaal kan zijn.

Een oefening waarbij duidelijk wordt dat wanneer je iets doorvertelt het nooit een exacte weergave is van het oorspronkelijke verhaal. Wat kan het effect zijn van het doorvertellen van geruchten.

Werkvorm met casussen. Leerlingen/studenten gaan in gesprek over een casus of spelen die uit in een rollenspel. Hierdoor ontstaat er inzicht in wat er precies gebeurt en welke mogelijke oplossingen er voor handen zijn.

 In een groep ontstaan als vanzelf rollen en gedragspatronen. Deze werkvorm geeft inzicht in rollen die leden van een groep mogelijk kunnen aannemen. Welke rollen zijn er te herkennen? Werkvorm die dit onderzoekt waarbij leerlingen/studenten hun eigen rol (h)erkennen.

Twee werkvormen met stellingen om het praten over seksueel grensoverschrijdend gedrag gemakkelijker te maken.

Groepsbindende werkvormen zorgen ervoor dat het groepsgevoel versterkt wordt. Deze werkvorm zet leerlingen aan om in korte tijd zoveel mogelijk van elkaar te weten te komen.

Leerlingenstudenten gaan eerst kijken naar wat goed gaat binnen de klas, de sfeer in de groep duiden. Daarna maken leerlingen een persoonlijke evaluatie op een oplossingsgerichte wijze.

Leerlingen/studenten oefenen concentratie door een ‘levend standbeeld’ te spelen: ‘Britse Wachters’ die niet bewegen en nergens op reageren. Ook niet wanneer ze door 'toeristen worden afgeleid. Beide groepen concentreren zich op een andere manier.

Bij een groep horen is belangrijk. Jongeren zijn zich vaak niet bewust van de druk die de groep heeft op hun gedrag. Deze werkvorm/les helpt daarbij door het bekijken van filmpjes en informatie (via een PowerPointPresentatie) en een werkblad.

Steeds vaker wordt het belang benadrukt dat leerlingen vaardigheden zoals de 21st century skills bezitten. Maar vragen we weleens aan leerlingen zélf hoe dit soort vaardigheden geleerd kunnen worden?

Kan en mag iedereen zichzelf zijn in de groep? Worden verschillen geaccepteerd? Paarse vrijdag is de dag waarop solidariteit getoond kan worden. Werkvorm met stellingen om lhbtiqa+ bespreekbaar te maken. Bonus: PowerPointPresentatie.

Waar ben je al goed in en waar wil je beter in worden. Leerlingen/studenten reflecteren hierop en delen dat in de groep. Bonus: oplossingsgericht werkblad.

Een hilarische actieve en activerende werkvorm waarbij deelnemers moeten aangeven waar ze goed in zijn. Eigendunk? Groepsleden leren elkaar op een ontspannen manier beter kennen.

Een actieve werkvorm die de sfeer positief beïnvloedt, die leerlingen/studenten in beweging brengt en die ze leert associëren en de woordenschat spelenderwijs vergroot. Er zijn 'gewone' kaartjes, 'Zomerkaartjes' en 'Winterkaartjes'.

Een grapje in de ene context kan prima zijn terwijl in een andere context dezelfde grap echt niet kan. Door te lachen accepteer je een grens. Werkvorm met een voorleesverhaal en stellingen. Bonus: PowerPointpresentatie.

Wat is dat nu eigenlijk ‘normaal’? Welk gedrag verwachten we van leerlingen? Wat vinden wij als docenten normaal en waarin ontstaan verschillen? Zijn deze verschillen te overbruggen? Welke ongeschreven regels zijn er in een groep?

Een formulier om te peilen wat leerlingen vinden wat 'vertrouwen' is en om een beeld te krijgen van de sociale veiligheid in een groep.

Wanneer de verschillen groot zijn is het vaak niet gemakkelijk om goed te communiceren. Hoe overbrug je verschillen? Hoe kun je toch goed samenwerken?

Leerlingen/studenten vinden werken in groepjes niet fijn. Ze zijn bang voor de samenstelling van de groep of bang om verkeerd te kiezen of om buitengesloten te worden. Deze werkvorm kan meerdere lessen beslaan. Of doe steeds een gedeelte tijdens een (mentor)les.

Werkvorm waarbij leerlingen/studenten een kwartetspel maken over de positieve, leuke en goede manier waarop ze met elkaar omgaan in de klas.

Hexagoon

foto ingevuld hexagoon

Na de meivakantie begint het laatste stukje schooljaar. Soms kan dat gedoe geven in de groep. De regelmaat van de week wordt doorbroken met allerlei vrije dagen. Leerlingen/studenten (en docenten) zijn moe. Leerlingen/studenten kunnen opzien tegen het einde van het schooljaar en alle mogelijke veranderingen die dat met zich meebrengt. Sommige leerlingen/studenten weten al dat ze niet in dezelfde groep terecht zullen komen. Sommige leerlingen/studenten hebben de moed laten zakken omdat ze het tóch niet meer halen.
Zelfs al was de groep het hele jaar een fijne, positieve groep dan kan dat zomaar omslaan. Daarom is het belangrijk om aandacht te blijven hebben voor de dynamiek en actieve, activerende werkvormen in te zetten. Dit keer een werkvorm uit het ‘Hexagoon denken’. Een werkvorm waarbij op een laagdrempelige, ontspannen manier leerlingen/studenten gaan nadenken over wat ze kunnen doen om de sfeer in de groep goed te houden.
Vragen of stellingen worden uitgedeeld op een zeshoekig blaadje. Aan ieder van de zes kanten kan een associatie, een verbinding gelegd worden. Vanuit die verbindingen ontstaan weer nieuwe inzichten en aansluitingen. Een creatieve manier om gezamenlijk op nieuwe ideeën en denkwijzen te komen. Het thema van deze Hexagoon is “een fijne groep”.

Doel

  • Bevorderen positief groepsgevoel
  • Op een positieve vooruitkijken naar de komende periode
  • Bewust maken van wat goed gaat
  • Reflecteren op eigen proces
  • Doelen stellen voor komende periode

Voor wie

  • Bovenbouw PO
  • VO
  • Mbo

Werkwijze

  • Bekijk de verschillende hexagonen op het docentwerkblad en kies de zeshoeken die je in de klas wil gaan gebruiken. Het aantal zeshoeken dat je kiest bepaalt het aantal groepjes dat je gaat maken.
  • Verdeel de klas in groepjes.
  • Print voor alle groepjes het werkblad Hexagoon leerlingen uit KLIK HIER en voor jezelf het werkblad Hexagoon Docenten uit KLIK HIER.
  • Geef ieder groepje het werkblad Hexagoon.
  • Knip zelf de hexagonen uit het docenten werkblad uit en geef ieder groepje een zeshoekje met een tekst waarover ze moeten nadenken.
  • Laat leerlingen/studenten de zeshoekjes uitknippen.
  • Leerlingen/studenten gaan nu zelf op de lege zeshoekjes een tekst schrijven die bij de uitgedeelde tekst past. Als iedereen klaar is worden de zeshoekjes om de hexagon met de tekst gelegd.
  • Nu gaat iedereen opnieuw nadenken en op een leeg zeshoekje opschrijven wat bij de hexagon past maar ook bij de zeshoekjes die anderen uit het groepje hebben ingevuld.
  • Ze herhalen dit tot alle zeshoekjes gebruikt zijn.
  • Geef ieder groepje een leeg vel laat ze hierop de zeshoeken zo plakken dat alle teksten mooi bij elkaar passen. Laat ze hun namen erboven schrijven.
  • Hang de werkstukken op in de klas, laat iedereen dit bekijken en voer vervolgens een klassengesprek. Vragen die je hierbij zou kunnen stellen zijn:
    • Welk hexagoon spreekt je het meeste aan en waarom?
    • Welke waarden/normen vinden we blijkbaar als groep belangrijk?
    • Wat kunnen we vandaag al doen om te behouden wat we hebben opgeschreven?
    • Wie of wat kan daarbij helpen?

Tip

Geen zin of tijd om de driehoekjes uit te knippen via : https://voordeklas.com/product/hexagonal-thinking/ zijn er herbruikbare zeshoekjes te koop.

Verder lezen:

“De Hexagon als instrument voor formatief handelen” Albert van der Koop: KLIK HIER

Extra werkvorm om het groepsgevoel te versterken:

Het blijft belangrijk om te investeren in groepsbindende activiteiten: kennismakingsspellen, werkvormen die een positieve sfeer in de groep bestendigen. Een mooie manier daarvoor is werken met ‘complimentenmemory’. De kaarten met positieve eigenschappen en vaardigheden kunnen gekoppeld worden aan de verschillende groepsrollen.
Leerlingen/studenten kunnen dan eerst een aantal kaartjes uit het spel kiezen waarvan ze denken dat het bij hen past en daarna kijken in hoeverre dat strookt met de groepsrol die ze zichzelf hebben toebedeeld. Ook hierover kun je als mentor later in gesprek.

Gedoe in groepen vóór zijn ?

Om gedoe in groepen vóór te zijn. Om te voorkomen dat pestgedrag ontstaat heeft Kieresoe twee spellen ontwikkeld:

Grip op de groep krijgen? Volg met je team een workshop

Samenwerken

Samenwerking overstijgt het individuele, maar tegelijkertijd neemt iedereen in de samenwerking zichzelf mee.
Het gezamenlijk resultaat staat bij samenwerken voorop. Beslissingen worden gezamenlijk genomen er wordt naar ieders bijdrage geluisterd. Er is respect voor de kwaliteiten van de ander maar voor ook eigen kracht.
Samenwerkingsvaardigheden zijn: actief luisteren, goed omgaan met feedback, afspraken nakomen, evenwichtige werkverdeling maken, op een assertieve manier opkomen voor jezelf, werksfeer bewaken en verantwoordelijkheid nemen voor je eigen en andermans bijdragen. Vaardigheden die je kunt oefenen door actieve en activerende werkvormen in te zetten.

Hoe geef je nu precies complimenten en hoe ontvang je ze. Met behulp van het werkblad gaan leerlingen eerst individueel en daarna in een klein groepje nadenken over complimenten geven en ontvangen.

Een hilarische actieve werkvorm waarbij leerlingen/studenten zich (geblinddoekt) moeten laten leiden door klasgenoten. Wie heeft vertrouwen in wie? Wie kan kalm en precies communiceren? Bonus: Formulier wat is 'vertrouwen' geeft een beeld van de sociale veiligheid .

Werkvorm met casussen. Leerlingen/studenten gaan in gesprek over een casus of spelen die uit in een rollenspel. Hierdoor ontstaat er inzicht in wat er precies gebeurt en welke mogelijke oplossingen er voor handen zijn.

 In een groep ontstaan als vanzelf rollen en gedragspatronen. Deze werkvorm geeft inzicht in rollen die leden van een groep mogelijk kunnen aannemen. Welke rollen zijn er te herkennen? Werkvorm die dit onderzoekt waarbij leerlingen/studenten hun eigen rol (h)erkennen.

Steeds vaker wordt het belang benadrukt dat leerlingen vaardigheden zoals de 21st century skills bezitten. Maar vragen we weleens aan leerlingen zélf hoe dit soort vaardigheden geleerd kunnen worden?

Wanneer de verschillen groot zijn is het vaak niet gemakkelijk om goed te communiceren. Hoe overbrug je verschillen? Hoe kun je toch goed samenwerken?

Leerlingen/studenten vinden werken in groepjes niet fijn. Ze zijn bang voor de samenstelling van de groep of bang om verkeerd te kiezen of om buitengesloten te worden. Deze werkvorm kan meerdere lessen beslaan. Of doe steeds een gedeelte tijdens een (mentor)les.

Werkvorm waarbij leerlingen/studenten een kwartetspel maken over de positieve, leuke en goede manier waarop ze met elkaar omgaan in de klas.

Persoonsvorming

kaartjes complimentenmemory

Persoonsvorming vindt gepland én ook ongepland plaats, overal en op elk moment. Binnen en buiten de school. Leerlingen/studenten leren hoe ze zich verhouden tot anderen. Vrijheid en verantwoordelijkheid spelen daarbij voortdurend een rol.
Jongeren leren de wereld kennen en moeten hun plaats daarin vinden. Ze ontdekken nieuwe aspecten over zichzelf. Ze ontwikkelen zelfkennis. Ze zijn op zoek naar een eigen identiteit. De docent is rolmodel maar ook medeleerlingen/medestudenten zijn belangrijke peers waaraan gespiegeld wordt. Erbij horen, zich geaccepteerd weten is voor jongeren erg belangrijk. Als docent/mentor kun je richting geven aan het proces van persoonsvorming door werkvormen in te zetten.

Elkaar bewust complimenteren kan helpen de groepsband te versterken. Een werkvorm die de nadruk legt op positiviteit. Complimenteren kun je leren. 

We willen graag dat leerlingen op een goede manier voor zichzelf kunnen opkomen. Leerlingen/studenten kunnen het moeilijk vindenom 'Nee' te zeggen. Bonus: werkblad

De fysieke afstand die we bewaren zegt veel over de relatie die we met iemand hebben en het contact dat we willen. Wanneer iemand te dichtbij komt kan dat soms vervelende of zelfs agressieve reacties oproepen. Bonus: werkblad

Hoe geef je nu precies complimenten en hoe ontvang je ze. Met behulp van het werkblad gaan leerlingen eerst individueel en daarna in een klein groepje nadenken over complimenten geven en ontvangen.

Twee verschillende kaartjes die leerlingen/studenten aan hun toekomstige zelf kunnen sturen. Een kaartje is vooral reflectief gericht het andere kaartje is gericht het op oplossingsgerichte wijze vooruitblikke

Respect is juist in de jongerencultuur erg belangrijk. Maar of jongeren dat ook vertalen naar gedrag in de klas is maar de vraag. Een werkvorm om het gesprek aan te gaan.

Leerlingen/studenten formuleren concrete doelen. Waar willen ze aan werken dit schooljaar en waarom is dat voor hen belangrijk? Bonus: Het werkblad geeft houvast voor een (mentor)gesprek.

Happertjes maken om elkaar beter te leren kennen. Voor de start van het schooljaar. Er zijn Engelse en Franse kennismakingshappertjes. Ook een voor collega's.

Leerlingen/studenten sturen een kaartje aan zichzelf. dat ze inleveren bij de mentor. Dezer geeft dit kaartje aan de nieuwe mentor. In de beginweken van het nieuwe schooljaar weer terug bezorgen.

Werkvorm waarmee leerlingen/studenten eigen en andermans talenten ontdekken en leren ermee te communiceren in de vorm van een compliment.

Aan het eind van het schooljaar is het goed om terug te kijken op wat er leuk was en goed ging en om vooruit te blikken naar de vakantie en het komend schooljaar

Wat willen Leerlingen/studenten bereiken en waarom is dat voor hen belangrijk? Ze denken na over hun eigen doelen en hoe ze die kunnen bereiken.

Een hilarische actieve werkvorm waarbij leerlingen/studenten zich (geblinddoekt) moeten laten leiden door klasgenoten. Wie heeft vertrouwen in wie? Wie kan kalm en precies communiceren? Bonus: Formulier wat is 'vertrouwen' geeft een beeld van de sociale veiligheid .

Het aangeven van grenzen is moeilijk, zeker voor leerlingen/studenten. Deze werkvorm maakt met casussen leerlingen/studenten bewust van hun eigen handelen en laat ze oefenen om op een andere manier te reageren.

Een hele dag is er een geheime master actief die complimenten geeft. Om het spannend te maken gaat iedereen complimenten geven. Maar wie is de master?

Leerlingen/studenten zijn zich niet altijd bewust van hun non-verbale communicatie. Met deze werkvorm leren leerlingen/studenten dat ze zonder woorden te gebruiken heel veel kunnen zeggen.Op actieve en vaak hilarische wijze wordt duidelijk hoe veelzeggend lichaamstaal kan zijn.

Een oefening waarbij duidelijk wordt dat wanneer je iets doorvertelt het nooit een exacte weergave is van het oorspronkelijke verhaal. Wat kan het effect zijn van het doorvertellen van geruchten.

Werkvorm met casussen. Leerlingen/studenten gaan in gesprek over een casus of spelen die uit in een rollenspel. Hierdoor ontstaat er inzicht in wat er precies gebeurt en welke mogelijke oplossingen er voor handen zijn.

Verkering? Fix? Relatie? Leerlingen/studenten zijn (net als volwassenen trouwens) onzeker wanneer het om liefde en relaties gaat.

Met deze LOB werkvorm denken leerlingen/studenten na over welke vaardigheden en eigenschappen bij verschillende beroepen passen.

 In een groep ontstaan als vanzelf rollen en gedragspatronen. Deze werkvorm geeft inzicht in rollen die leden van een groep mogelijk kunnen aannemen. Welke rollen zijn er te herkennen? Werkvorm die dit onderzoekt waarbij leerlingen/studenten hun eigen rol (h)erkennen.

Twee werkvormen met stellingen om het praten over seksueel grensoverschrijdend gedrag gemakkelijker te maken.

Leerlingen/studenten gaan reflecteren en heel praktische doelen stellen voor zichzelf. Bonus: Kan ook gebruikt worden voor een specifiek vak.

Leerlingenstudenten gaan eerst kijken naar wat goed gaat binnen de klas, de sfeer in de groep duiden. Daarna maken leerlingen een persoonlijke evaluatie op een oplossingsgerichte wijze.

Leerlingen/studenten oefenen concentratie door een ‘levend standbeeld’ te spelen: ‘Britse Wachters’ die niet bewegen en nergens op reageren. Ook niet wanneer ze door 'toeristen worden afgeleid. Beide groepen concentreren zich op een andere manier.

Steeds vaker wordt het belang benadrukt dat leerlingen vaardigheden zoals de 21st century skills bezitten. Maar vragen we weleens aan leerlingen zélf hoe dit soort vaardigheden geleerd kunnen worden?

Waar ben je al goed in en waar wil je beter in worden. Leerlingen/studenten reflecteren hierop en delen dat in de groep. Bonus: oplossingsgericht werkblad.

Een formulier om te peilen wat leerlingen vinden wat 'vertrouwen' is en om een beeld te krijgen van de sociale veiligheid in een groep.

Het is niet altijd gemakkelijk om (seksueel)grensoverschrijdend gedrag bespreekbaar te maken op school. Een van de manieren is het aan de hand van een verhaal te bespreken.

Reflecteren is vaak niet makkelijk maar zo belangrijk. Met deze werkvorm kijken leerlingen/studenten naar binnen, reflecteren en bespreken dit met anderen. Een mooi aanknopingspunt voor een begeleidingsgesprek.

Wanneer de verschillen groot zijn is het vaak niet gemakkelijk om goed te communiceren. Hoe overbrug je verschillen? Hoe kun je toch goed samenwerken?

Leerlingen/studenten vinden werken in groepjes niet fijn. Ze zijn bang voor de samenstelling van de groep of bang om verkeerd te kiezen of om buitengesloten te worden. Deze werkvorm kan meerdere lessen beslaan. Of doe steeds een gedeelte tijdens een (mentor)les.

Communicatie

Vrijwel ieder conflict is terug te voeren op een communicatie-probleem. Om tot een fijne, veilige en positieve groep te komen is een goede manier van communiceren van cruciaal belang. Hoe studenten/leerlingen met elkaar omgaan, een veilig sociaal klimaat: het hangt allemaal samen met de wijze van communiceren in de groep.
Leerlingen/studenten zijn zich niet altijd bewust van hun communicatie en hun lichaamstaal. Goed om regelmatig door het hele jaar te werken aan de communicatievaardigheden.

Elkaar bewust complimenteren kan helpen de groepsband te versterken. Een werkvorm die de nadruk legt op positiviteit. Complimenteren kun je leren. 

We willen graag dat leerlingen op een goede manier voor zichzelf kunnen opkomen. Leerlingen/studenten kunnen het moeilijk vindenom 'Nee' te zeggen. Bonus: werkblad

De fysieke afstand die we bewaren zegt veel over de relatie die we met iemand hebben en het contact dat we willen. Wanneer iemand te dichtbij komt kan dat soms vervelende of zelfs agressieve reacties oproepen. Bonus: werkblad

In een klas kan geroddel zorgen voor een onveilig sociaal klimaat. Leerlingen zijn zich niet altijd bewust van het effect dat het doorvertellen van roddels kan hebben. Werkvorm met stellingen.

Hoe geef je nu precies complimenten en hoe ontvang je ze. Met behulp van het werkblad gaan leerlingen eerst individueel en daarna in een klein groepje nadenken over complimenten geven en ontvangen.

Gebruik van mobiele telefoons is voortaan verboden in het VO. Ook in het Mbo worden telefoons vaak geweerd. Hoe wordt dit ervaren?

Happertjes maken om elkaar beter te leren kennen. Voor de start van het schooljaar. Er zijn Engelse en Franse kennismakingshappertjes. Ook een voor collega's.

Werkvorm waarmee leerlingen/studenten eigen en andermans talenten ontdekken en leren ermee te communiceren in de vorm van een compliment.

Aan het eind van het schooljaar is het goed om terug te kijken op wat er leuk was en goed ging en om vooruit te blikken naar de vakantie en het komend schooljaar

Spel en spelen zijn onmisbaar voor de sociaal emotionele ontwikkeling. Dit spel laat leerlingen met elkaar kennismaken door met elkaar in gesprek te gaan over niet alledaagse vragen

Een hilarische actieve werkvorm waarbij leerlingen/studenten zich (geblinddoekt) moeten laten leiden door klasgenoten. Wie heeft vertrouwen in wie? Wie kan kalm en precies communiceren? Bonus: Formulier wat is 'vertrouwen' geeft een beeld van de sociale veiligheid .

Het aangeven van grenzen is moeilijk, zeker voor leerlingen/studenten. Deze werkvorm maakt met casussen leerlingen/studenten bewust van hun eigen handelen en laat ze oefenen om op een andere manier te reageren.

Een hele dag is er een geheime master actief die complimenten geeft. Om het spannend te maken gaat iedereen complimenten geven. Maar wie is de master?

Op een speelse manier bezig zijn met taal en tegelijk de sfeer in de groep positief beïnvloeden. Bonus: ook in te zetten bij vreemde talen

Leerlingen/studenten zijn zich niet altijd bewust van hun non-verbale communicatie. Met deze werkvorm leren leerlingen/studenten dat ze zonder woorden te gebruiken heel veel kunnen zeggen.Op actieve en vaak hilarische wijze wordt duidelijk hoe veelzeggend lichaamstaal kan zijn.

Een oefening waarbij duidelijk wordt dat wanneer je iets doorvertelt het nooit een exacte weergave is van het oorspronkelijke verhaal. Wat kan het effect zijn van het doorvertellen van geruchten.

Verkering? Fix? Relatie? Leerlingen/studenten zijn (net als volwassenen trouwens) onzeker wanneer het om liefde en relaties gaat.

Twee werkvormen met stellingen om het praten over seksueel grensoverschrijdend gedrag gemakkelijker te maken.

Waar ben je al goed in en waar wil je beter in worden. Leerlingen/studenten reflecteren hierop en delen dat in de groep. Bonus: oplossingsgericht werkblad.

Een actieve werkvorm die de sfeer positief beïnvloedt, die leerlingen/studenten in beweging brengt en die ze leert associëren en de woordenschat spelenderwijs vergroot. Er zijn 'gewone' kaartjes, 'Zomerkaartjes' en 'Winterkaartjes'.

Een grapje in de ene context kan prima zijn terwijl in een andere context dezelfde grap echt niet kan. Door te lachen accepteer je een grens. Werkvorm met een voorleesverhaal en stellingen. Bonus: PowerPointpresentatie.

Wat is dat nu eigenlijk ‘normaal’? Welk gedrag verwachten we van leerlingen? Wat vinden wij als docenten normaal en waarin ontstaan verschillen? Zijn deze verschillen te overbruggen? Welke ongeschreven regels zijn er in een groep?

Het is niet altijd gemakkelijk om (seksueel)grensoverschrijdend gedrag bespreekbaar te maken op school. Een van de manieren is het aan de hand van een verhaal te bespreken.

Reflecteren is vaak niet makkelijk maar zo belangrijk. Met deze werkvorm kijken leerlingen/studenten naar binnen, reflecteren en bespreken dit met anderen. Een mooi aanknopingspunt voor een begeleidingsgesprek.

Wanneer de verschillen groot zijn is het vaak niet gemakkelijk om goed te communiceren. Hoe overbrug je verschillen? Hoe kun je toch goed samenwerken?