De laatste ‘Bronzen Weken’ van het schooljaar kunnen soms pittig zijn zowel voor docenten als
leerlingen/studenten. Soms heb je als mentor het hele jaar een fijne klas gehad waar je fijn mee kon werken. En dan ineens slaat het om. Er zijn kleine akkefietjes, meidenvennijn, ruzies om niets en wanneer je het ene brandje geblust hebt begint er ergens anders weer een verstoring van de orde en de sfeer.
Het einde van het schooljaar nadert en leerlingen/studenten beseffen dat ook. Het kan zijn dat ze de moed hebben opgegeven, ze gaan, zo denken ze, dit jaar tóch niet over dus gaan ze ook geen moeite meer doen, zitten niet lekker in hun vel zijn gedemotiveerd en slepen daar anderen daarin mee.
Groepsdynamisch gezien zijn de deze laatste weken de ‘Adjourning’-fase, de fase van afscheid nemen. Na de meivakantie is het misschien wel extra belangrijk om de groepsdynamiek in de gaten te houden. De zogenaamde ‘Bronzen’ weken zijn aangebroken.
Als docent heb je veel invloed op de groepsdynamiek. Met de juiste werkvormen en interventies op het juiste moment kun je inspelen op verloop van het proces van groepsvorming v an de eerste weken tot aan het eind van het schooljaar. Die laatste weken kunnen misschien wel pittig zijn maar het is een misvatting te denken dat je geen invloed meer kunt uitoefenen op de dynamiek in de groep. Begeleid en stuur het groepsproces en geef richting.
Een programma voor de mentorlessen van laatste weken van het schooljaar is handig. Het ‘Werkplan Bronzen Weken’ is een prettig houvast. Het geeft een overzicht van de fasen waarin groepsvorming verloopt, bevat tips voor mentoren en vakdocenten en welke werkvormen en spellen in welke periode geschikt zijn om in te zetten. Bespreek het werkplan samen met je collega’s of bijvoorbeeld met alle mentoren van een jaarlaag en vul het in. Om het werkplan te downloaden KLIK HIER
Er is ook een werkplan voor de Gouden Weken (bij de start van het schooljaar): KLIK HIER en een voor de zilveren weken (voor de eerste weken na de kerstvakantie): KLIK HIER
Gebruikte literatuur en bronnen
Bakker, M., & Mijland, I. (2009). Handboek positievbe groepsvorming. Oirschot: Quirijn.
Engelen R, v. (2022). De groepscode. Huizen: Pica.
Overveld, K. (2015). Groepsplan gedrag in het voortgezet onderwijs. Huizen: Pica.
Reijnen.L (2018) Groepsvorming en sociale veiligheid
Remmerswaal, J. (1995). Handboek groepsdynamica Nelissen. Barneveld.
Met dank aan Bregje van Goethem en Bart de Wijs
Werken aan pestpreventie?
Met het stellingen-pakket ‘GroepsGedoe’ leren leerlingen/studenten elkaar beter kennen en leren ze vooral hoe ze zelf invoed kunnen hebben op de dynamiek in de groep.
Werkvormen om aan de sociale veiligheid in groepen werken:
Het blijft belangrijk om te investeren in groepsbindende activiteiten: kennismakingsspellen, werkvormen die een positieve sfeer in de groep bestendigen. Een mooie manier daarvoor is werken met ‘complimentenmemory’. De kaarten met positieve eigenschappen en vaardigheden kunnen gekoppeld worden aan de verschillende groepsrollen.
Leerlingen/studenten kunnen dan eerst een aantal kaartjes uit het spel kiezen waarvan ze denken dat het bij hen past en daarna kijken in hoeverre dat strookt met de groepsrol die ze zichzelf hebben toebedeeld. Ook hierover kun je als mentor later in gesprek.
Kennismakingsspel: KlassenKlets
Door het hele jaar heen is het van belang om de dynamiek in een groep positief te beïnvloeden. Om de sfeer positief te beïnvloeden, om de onderlinge band te versterken en een gevoel van saamhorigheid te creëren zijn kennismakingsactiviteiten nuttig en nodig. Juist na de kerstvakantie is het belangrijk om te investeren in groepsdynamiek.
KlassenKlets bestaat uit kaartjes met vragen die je op verschillende manieren in de klas kunt gebruiken. Het is ook in te zetten als een bordspel. Hoe dat werkt en meer info zie: KlassenKlets
Sociale veiligheid op school? Volg met je team een workshop
