De manosfeer is een online verzamelnaam voor sociale media, podcasts en platforms die zich richten op jongens en mannen. Influencers bereiken miljoenen jongeren via TikTok, YouTube en Instagram. De content bestaat grofweg uit twee kanten:
Self-improvement: focus op discipline, sport, mentale weerbaarheid, succes en zelfstandigheid.
Ideologische kant: sterke kritiek op moderne genderrollen, feminisme en de huidige maatschappij, vaak met zwart-witbeelden over mannen en vrouwen.
De giftige manosfeer zorgt steeds vaker voor probleemgedrag op school. Deze werkvorm biedt een handvat om de klas te informeren over de invloed van influencers, over de manosfeer en om met name de toxische kant ervan te bespreken.
De werkvorm is zo ingericht dat er ruimte is voor leerlingen om van gedachten te wisselen over elkaars standpunten zonder dat het polariserend werkt in de groep.
Doel
- Informatie krijgen over de manosfeer
- Bewust worden van de invloed van influencers
- Kritisch nadenken bevorderen
- Constructief discussiëren
- Ruimte bieden aan standpunten van een ander
- Inleven in de standpunten van een ander
- Bevorderen positieve sfeer in de groep
- Kritisch leren kijken naar stereotypering
Voor wie
- Voortgezet onderwijs (VO)
- MBO
Werkwijze
- Print voor alle studenten/leerlingen het werkblad uit: KLIK HIER
- Open de PowerPoint presentatie met informatie over de manosfeer KLIK HIER
- Wil je nog meer achtergrond-informatie: KLIK HIER
- Leg uit wat de manosfeer is en welke kanttekeningen je erbij kunt plaatsen
- Laat studenten/leerlingen de kaartjes met stellingen uitknippen
- Studenten/leerlingen maken twee stapeltjes één met stellingen waar ze het mee eens zijn en één met stellingen waar ze het niet mee eens zijn
- Daarna worden er van elk stapeltjes de drie meest belangrijke uitgekozen
- In het formulier “Mee eens” op het werkblad schrijven ze op volgorde van belangrijkheid de stellingen waar ze het mee eens zijn over en geven het waarom aan
- Studenten/leerlingen beschrijven welke redenen iemand kan hebben die het niet met de stelling eens is. Ze vullen het formulier “Niet mee eens” op het werkblad op soortgelijke wijze in
- Verdeel de klas in kleine groepjes
- Studenten/leerlingen overleggen om tot een gezamenlijke top 3 te komen van stellingen waar ze het mee eens zijn
- Indien nodig mogen ze de stellingen aanpassen zodat iedereen in het groepje het eens is of wordt
- Klassikaal nabespreken. Eventuele vragen:
– Hoe denk je dat relaties tussen mannen en vrouwen erover 10 jaar uitzien als de manosfeer-ideeën de norm worden?
– Hoe zou de samenleving veranderen als online influencers meer invloed krijgen dan ouders of leraren?
– Wat gebeurt er als jongeren alleen nog content zien die hun eigen mening bevestigt? - Laat de ingevulde werkbladen inleveren het vormt wellicht een mooie ingang voor een begeleidingsgesprek.
Verder lezen
NJI. (2026, 5 15). De impact van de manosfeer. Opgehaald van NJI: https://www.nji.nl/kennis/radicalisering/de-impact-van-de-manosphere
Onderzoek naar invloed manosphere. (2026). Opgehaald van School en veiligheid: https://www.schoolenveiligheid.nl/news/onderzoek-manosphere-onderwijs/
Ribeiro, M. H. (2020). The Evolution of the Manosphere Across the Web. The Evolution of the Manosphere Across the Web.
Reijnen, L. (2026). Manosfeer. Opgehaald van Kieresoe: https://www.kieresoe.nl/wp-content/uploads/2026/05/De-manosphere-artikel.pdf
Werkvormen om aan de sociale veiligheid in groepen werken:
Het blijft belangrijk om te investeren in groepsbindende activiteiten: kennismakingsspellen, werkvormen die een positieve sfeer in de groep bestendigen. Een mooie manier daarvoor is werken met ‘complimentenmemory’. De kaarten met positieve eigenschappen en vaardigheden kunnen gekoppeld worden aan de verschillende groepsrollen.
Leerlingen/studenten kunnen dan eerst een aantal kaartjes uit het spel kiezen waarvan ze denken dat het bij hen past en daarna kijken in hoeverre dat strookt met de groepsrol die ze zichzelf hebben toebedeeld. Ook hierover kun je als mentor later in gesprek.
Nieuw: KlassenKlets
Door het hele jaar heen is het van belang om de dynamiek in een groep positief te beïnvloeden. Om de sfeer positief te beïnvloeden, om de onderlinge band te versterken en een gevoel van saamhorigheid te creëren zijn kennismakingsactiviteiten nuttig en nodig. KlassenKlets bestaat uit kaartjes met vragen die je op verschillende manieren in de klas kunt gebruiken. Het is ook in te zetten als een bordspel. Hoe dat werkt en meer info zie:
Werken aan pestpreventie?
Met het stellingen-pakket ‘GroepsGedoe’ leren leerlingen/studenten elkaar beter kennen en leren ze vooral hoe ze zelf invoed kunnen hebben op de dynamiek in de groep.
