Zo aan het eind van het schooljaar is het goed om terug te kijken en vooruit te blikken. Soms zijn leerlingen/studenten wat onzeker in de laatste weken voor de zomervakantie. Er kan in de klas ook een onrustige sfeer ontstaan: de lange weekenden en extra vrije dagen zorgen voor het doorbreken van de dagelijkse routine. Soms zullen leerlingen/studenten ook ongerust zijn over het komend schooljaar. Terugkijken op wat er leuk was en goed ging en vooruitkijken naar de komende weken, de vakantie en het komend schooljaar kan een goede manier zijn om onzekerheden weg te nemen en om de sfeer ook het laatste stukje schooljaar goed te houden. Een speelse manier hiervoor is het werken met een ‘Happertje’. Lekker ontspannen vouwen en in groepjes de vragen beantwoorden.
Doel
Op een positieve manier terugkijken op het schooljaar
Vooruitkijken naar de komende periode
Bewust maken van wat goed gaat
Doelen stellen voor komende periode
Creëren van een prettige, ontspannen en gezellige sfeer
Voor wie
Bovenbouw PO
VO
Mbo
Hbo
Werkwijze
Verdeel de groep in tweetallen of kleine groepjes
Print voor alle leerlingen/studenten het werkblad uit: KLIK HIER
Laat leerlingen het Happertje uitknippen en vouwen.
Sommige leerlingen/studenten kennen dit al en kunnen anderen helpen
Leerlingen/studenten gaan vervolgens elkaar bevragen en in gesprek over die vragen
Bespreek klassikaal de opbrengsten na.
Meer werkvormen om op een positieve manier het jaar af te sluiten:
Soms kan het, tijdens laatste deel van het schooljaar, een uitdaging zijn om leerlingen/studenten te motiveren en doelgericht aan het werk te laten gaan. Het is (hopelijk) mooi weer. Er zijn wat lange weekends waardoor lessen uitvallen en soms routines worden doorbroken. De eindexamens komen er weer aan wat een andere sfeer geeft op school. Het einde van het schooljaar lijkt dichtbij. Soms met veel toetsen die belangrijk zijn om het jaar met voldoendes af te kunnen sluiten. Met deze werkvorm gaan leerlingen/studenten doelen formuleren. Wat willen ze nog bereiken dit schooljaar en waarom is dat voor hen belangrijk? Ze denken na over hun eigen doelen en hoe ze die kunnen bereiken.
Doel
Op een positieve (oplossingsgerichte manier) vooruitkijken naar de komende periode
Bewust maken van wat goed gaat
Reflecteren op eigen proces
Doelen stellen voor komende periode
Doelen praktisch en concreet leren formuleren
Voor wie
Bovenbouw PO
VO
Mbo
Werkwijze
Print voor alle leerlingen/studenten het vragenlijstje uit: KLIK HIER
Maak kaarten met daarop positieve eigenschappen en vaardigheden of gebruik kwaliteitenkaartjes. Je kunt ook kaarten uit ‘Complimentenmemory’ gebruiken. Meer info daarover: KLIK HIER.
Leg de kaarten goed zichtbaar in het lokaal en laat leerlingen/studenten een kaart uitkiezen.
Leerlingen/studenten vullen het vragenlijstje in. Het is de bedoeling dat ze bij de gekozen kaart een heel praktisch doel formuleren.
Laat leerlingen/studenten in tweetallen of in een klein groepje in gesprek gaan over wat ze hebben ingevuld om elkaar te helpen om een zo goed en concreet mogelijk beeld te krijgen van wat ze willen bereiken.
Er mogen verbeteringen of aanvullingen gedaan worden op wat al is opgeschreven naar aanleiding van dit gesprekje.
Bespreek klassikaal de opbrengsten. Leg daarbij de nadruk op vragen als:
Zijn er gezamenlijke doelen?
Wat kunnen we doen om hieraan te werken?
Hoe kunnen we elkaar helpen doelen te bereiken?
Het ingevulde vragenlijstje kan een mooi gespreksonderwerp zijn voor een coaching- of mentorgesprek.
Pakket werkvormen om de groepscohesie te versterken:
Durven leerlingen/studenten op elkaar te vertrouwen? Deze werkvorm gaat over vertrouwen, over durven loslaten, over samenwerken en zorgvuldig communiceren. Maar ook over verantwoordelijkheid nemen en betrouwbaar zijn. De ene leerling/student neemt de ander (geblinddoekt) mee door de ‘jungle’ waarin allerlei obstakels zijn: blind vertrouwen… Na het uitvoeren van deze werkvorm kunnen leerlingen/studenten het werkblad invullen. Het werkblad kan van pas komen tijdens een begeleidings/mentorgesprek.
Doel
Versterken samenwerking
Verbeteren communicatie
Elkaar vertrouwen
Zorgvuldig formuleren
Plezier
Versterken onderlinge band
Bevorderen positief groepsgevoel
Voor wie
Bovenbouw PO
VO
Mbo
Werkwijze
Print voor alle leerlingen/studenten het werkblad uit: KLIK HIER
Maak tweetallen en geef de volgende instructie:
De ruimte wordt zodadelijk een ‘jungle’ waar de een de ander veilig doorheen moet loodsen.
Een van het tweetal is de begeleider, de ander is de volger.
De volger krijgt een blinddoek voor of sluit de ogen.
In de ruimte worden meerdere obstakels gelegd: een tas, omgekeerde stoelen, de prullenbak, een etui of misschien zelfs een medeleerling/medestudent (die zich niet mag verroeren als het tweetal nadert)
De begeleider leidt de geblinddoekte naar de overkant van de ruimte door zo precies mogelijk (alleen mondelinge) instructies te geven. Bijvoorbeeld: “Voor je ligt een tas daar moet je omheen, zet een klein stapje naar links…”
De volger maakt heel kleine stapjes.
Raakt de volger een obstakel dan zijn ze alle twee af en mag het volgende tweetal
Bespreek de oefening goed na met elk tweetal vraag daarbij wat de ander goed deed, welke instructies fijn zijn en welke minder duidelijk. Het volgende tweetal kan dit meenemen in hun poging.
Variatie 1: laat de begeleider meelopen met de volger
Variatie 2: laat meerdere tweetallen tegelijk oversteken (hilarisch maar chaotisch)
Let op: leerlingen/studenten kunnen moeite hebben met het verschil tussen links en rechts…
Verder lezen:
Vertrouwen als vierde basisbehoefte: ‘Goed onderwijs is onderwijs dat deugt’ artikel van Dolf van der Berg KLIK HIER
Vertrouwen en zelfvertrouwen als kwaliteiten van ontwikkeling en leren artikel van Luc Stevens KLIK HIER
Bron
Voor deze werkvorm heb ik het spel ‘Jungle’ als basis genomen en aangepast zodat het paste bij de mijn praktijksituatie. Ik heb naar de oorspronkelijke bron van ‘Jungle’ gezocht maar niet gevonden.
Meer werkvormen om de sociale veiligheid een boost te geven
Er is de keus uit drie spellen met elk een heleboel werkvormen om de groepsdynamiek in je klas op een positieve manier te versterken:
Pakket werkvormen om te komen tot een sociaal veilig klimaat
Voor jezelf opkomen op een goede manier is voor veel mensen moeilijk. De mening van een ander wordt soms heel belangrijk gevonden. Het aangeven van grenzen is moeilijk, zeker voor leerlingen/studenten. Ze kunnen de neiging hebben om ‘Ja ‘ te zeggen terwijl ze eigenlijk veel liever ‘Nee’ zouden zeggen. Niet assertief zijn kan leiden tot ongewenste of heel onveilige situaties. Denk aan ondermijning waarbij leerlingen/studenten zelfs in de criminaliteit terecht kunnen komen. Deze actieve werkvorm maakt leerlingen/studenten bewust van hun eigen handelen en geeft ze de kans om te oefenen om op een andere manier te reageren. Ze ervaren daarbij hoe het op een andere manier te reageren op een situaties een ander ook op een andere manier zal reageren. Twee verschillende werkwijzen aan de hand van herkenbare situaties.
Doel
Bevorderen positief groepsgevoel
Leerlingen/studenten bewust maken van de eigen manier van handelen
Leerlingen/studenten bewust maken van de mate waarin ze voor zichzelf op kunnen komen
Voorkomen/studenten van ondermijning
Leerlingen/studenten laten ervaren hoe eigen reactie invloed heeft op het gedrag van de ander
Leerlingen/studenten handvatten geven om op de-escalerende wijze te reageren
Leerlingen/studenten durven zichzelf te laten zien
Leerlingen/studenten leren de begrippen assertiviteit en sub-assertiviteit
Voor wie
Bovenbouw PO
VO
MBO
Werkwijze
Geef kort een uitleg over wat assertiviteit is en de verschillen met agressiviteit en sub-assertiviteit. Voor info KLIK HIER . Of maak gebruik van de PowerPoint: KLIK HIER
Wanneer je wil checken of leerlingen/studenten een goed beeld hebben bij de begrippen: laat ze het werkblad invullen om te oefenen met de begrippen assertiviteit, sub-assertiviteit en agressiviteit KLIK HIER
Verdeel de klas in groepjes van twee of drie personen
Print de situaties/casussen uit en geef alle groepjes een van de situaties KLIK HIER
Werkwijze 1 in groepjes bespreken:
Ieder groepje krijgt een casus die ze moeten bespreken.
Instructie groepjes:
Lees de casus goed door en beantwoordt de volgende vragen op het werkblad:
Is de situatie herkenbaar?
Wat zouden jullie doen in zo’n soort situatie?
Wat kunnen daarvan de gevolgen zijn?
Wat zijn andere manieren om hiermee om te gaan?
Welke manier is volgens jullie het beste?
Welke manier maakt de problemen groter?
Bespreek de opbrengsten van ieder groepje klassikaal.
Werkwijze 2 Rollenspel
Maak ruimte in het lokaal
Vertel leerlingen/studenten dat in een theatervoorstelling eindeloos geoefend wordt. Dus als het resultaat minder geslaagd is dan leerlingen vooraf hoopten, ligt het vooral daaraan.
Geef leerlingen/studenten niet te lang de tijd om te bedenken en te repeteren: tussen de vijf of tien minuten is voldoende. Dit maakt de presentatie achteraf ‘veiliger’.
Instructie groepjes:
Lees de casus goed door
Bedenk een scene op een manier waarop er niet assertief (dus óf subassertief óf agressief) gereageerd wordt. Bedenk ook met elkaar hoe de scene verloopt als er op een goede manier gereageerd wordt.
Verdeel de rollen
Zorg ervoor dat jullie scene duidelijk begin, midden en een einde heeft.
Aan elkaar presenteren en nabespreken.
Vragen voor de nabespreking :
Wat heeft dit groepje goed gedaan?
Was er assertief, sub-assertief en agressief gedrag te herkennen?
Werkvormen om aan de sociale veiligheid in groepen werken:
Het blijft belangrijk om te investeren in groepsbindende activiteiten: kennismakingsspellen, werkvormen die een positieve sfeer in de groep bestendigen. Een mooie manier daarvoor is werken met ‘complimentenmemory’. De kaarten met positieve eigenschappen en vaardigheden kunnen gekoppeld worden aan de verschillende groepsrollen. Leerlingen/studenten kunnen dan eerst een aantal kaartjes uit het spel kiezen waarvan ze denken dat het bij hen past en daarna kijken in hoeverre dat strookt met de groepsrol die ze zichzelf hebben toebedeeld. Ook hierover kun je als mentor later in gesprek.
Nee, niet iedereen is een held. Wel kan iedereen heldhaftig zijn. Niemand is een superman of supervrouw. Maar iedereen kan wel iets doen dat voor anderen ‘super’ is. Dat is waar deze werkvorm om draait. Een groep wordt een supergroep wanneer iedereen zich prettig voelt, waarin iedereen durft te zeggen wat ie wil zeggen. Waarin groepsleden naar elkaar luisteren. Waarin iedereen zich op zijn gemak kan voelen, lekker kan (samen)werken en er een goede sfeer hangt. Een groep waarin iedereen zich verantwoordelijk voelt voor de groep. In een supergroep helpen leerlingen/studenten elkaar, kunnen ze voor zichzelf en voor anderen opkomen en geven ze elkaar complimenten. In zo’n groep accepteren leerlingen/studenten elkaar en hebben er begrip voor dat iedereen anders is.
Doel
Bevorderen positief groepsgevoel
Bewust worden van de invloed die je kunt uitoefenen
Focus van leerkracht en leerlingen/studenten leggen op dat wat goed gaat
De groepsdynamiek positief beïnvloeden
Versterken van onderlinge betrokkenheid
Aandacht richten op positieve eigenschappen van klasgenoten
Inzicht krijgen in het beeld dat leerlingen/studenten hebben over klasgenoten
Voor wie
Bovenbouw basisschool (PO)
Onderbouw voortgezet onderwijs (VO)
Onderbouw MBO
Werkwijze
Vouw voor iedere leerling een briefje twee keer dubbel. Op één briefje staat ‘held’. Geef alle leerlingen een opgevouwen briefje. Een willekeurige leerling krijgt het briefje waarop ‘held’ staat.
Benadruk dat niemand mag weten wie het is want aan het eind van de dag is pas de onthulling. Indien de werkvorm uitgevoerd wordt in het voortgezet onderwijs: de volgende les.
Hij of zij is de held van de dag en daarmee degene die de hele dag aardige dingen doet. Dat kan bijvoorbeeld het geven van eerlijke, goede complimenten zijn, het helpen van iemand, het ongevraagd iets opruimen, enz. De held van de dag doet zijn werk zo onopvallend mogelijk.
De klas moet aan het eind van de dag raden wie de held is. Om dat zo moeilijk mogelijk te maken gaan andere leerlingen ook ‘heldendaden’ verrichten en complimenten uitdelen.
Om leerlingen te helpen kun je kaarten met complimenten in de klas leggen. Die kun je zelf maken of gebruik de kant en klare kaarten uit ‘Complimentenmemory’.
Zet aan het eind van de dag (of de volgende mentorles) op het bord de namen van de leerlingen die genoemd worden als mogelijke helden. Aan degene die een leerling noemt wordt gevraagd waarom en wanneer deze leerling ook een held was. Ook deze leerlingen krijgen dan een positieve boost. Ten slotte mag de echte ‘held’ opstaan.
Vragen vooraf aan de groep:
Wat maakt een held in de eerste plaats een held?
Hoe gaat een held onder andere gewoonlijk te werk?
Wat kan de held bijvoorbeeld op school en in de klas doen?
Vragen achteraf aan de groep:
Wat gebeurde er in de groep doordat er een held van de dag was?
Waardoor hebben “heldendaden” bijvoorbeeld effect?
Hoe kon je weten of de held de echte held was?
Wat is de leukste of mooiste heldendaad die je zag?
Vragen achteraf aan de ‘held’:
Waardoor was het moeilijk om een held te zijn?
Wanneer was het juist gemakkelijk?
Wat of wie maakte het moeilijk ofwel makkelijk?
Wie of wat was daarnaast helpend?
Wat zou je een volgende keer anders doen?
Variaties:
Dit kan een herhaald worden met (terwijl leerlingen dat niet weten) kleine variaties.
Geef meerdere leerlingen een briefje met ‘held’ te geven
Geef niemand een briefje met ‘held’
Geef iedereen een briefje met ‘held’
Literatuur Dirk van der Wulp: Tijdschrift voor Kinder- en Jeugdpsychotherapie 2008 KLIK HIER Fredrike Bannink: Optimaal Onderwijs 2021
Bron:
Voor deze werkvorm kwam de inspiratie uit het het E-Book ’20 werkvormen voor in de klas’ van Jelly Bijlsma. Daarin staat een werkvorm de ‘Complimentensleutel’ waarbij een van de kinderen een sleutel in zijn of haar laatje vindt en daarmee degene is die de hele dag complimentjes gaat geven. Inzien? KLIK HIER
Extra werkvorm om het groepsgevoel te versterken:
Het blijft belangrijk om te investeren in groepsbindende activiteiten: kennismakingsspellen, werkvormen die een positieve sfeer in de groep bestendigen. Een mooie manier daarvoor is werken met ‘complimentenmemory’. De kaarten met positieve eigenschappen en vaardigheden kunnen gekoppeld worden aan de verschillende groepsrollen. Leerlingen kunnen dan eerst een aantal kaartjes uit het spel kiezen waarvan ze denken dat het bij hen past en daarna kijken in hoeverre dat strookt met de groepsrol die ze zichzelf hebben toebedeeld. Ook hierover kun je als mentor later in gesprek.
Een werkvorm waarbij leerlingen/studenten op een creatieve manier omgaan met taal en stukjes tekst, ze schrijven in tweetallen een absurde dialoog. Er worden dialogen geschreven die niet alleen absurd maar ook hilarisch kunnen zijn. Dit komt omdat ze van elkaar niet weten wat de ander heeft opgeschreven. Ook leerlingen/studenten die niet graag schrijven gaan hiermee enthousiast aan de slag. Een werkvorm om op een speelse manier bezig te zijn met taal en die tevens de sfeer in de groep positief beïnvloedt. Natuurlijk kan deze werkvorm ook ingezet worden bij de vreemde talen.
Doel
Bevorderen creativiteit.
Spelen met taal
Positieve groepsvorming
Plezier
Voor wie
Bovenbouw basisschool (PO)
Voortgezet onderwijs (VO)
MBO
Werkwijze
Leerlingen/studenten krijgen allemaal een ‘dialoog’ a-4tje. Voor een uitprintbare versie KLIK HIER
Verdeel de leerlingen/studenten in tweetallen.
Ze gaan samen een dialoog schrijven op de volgende (absurde) manier.
Ze schrijven als eerste zin een begroeting en een compliment op. Dit is gericht aan een personage, niet aan de medeleerling/medestudent, aan zo maar iemand. Als ze de zin hebben opgeschreven vouwen ze de tekst weg zodat de ander dit niet ziet. Vervolgens wisselen ze van papier.
De volgende regel bestaat uit een bedankje met een reactie. Ze hebben het compliment niet gezien maar verzinnen gewoon iets. Opnieuw wegvouwen en opnieuw wisselen. De volgende zin bestaat uit een vraag, de volgende een antwoord. Zie onderstaand instructievoorbeeld. Om het voorbeeld uit te printen KLIK HIER
Voor sommige klassen is het slim ze er van te voren op te wijzen dat de dialogen voorgelezen gaan worden en dat de taal die ze gebruiken niet ongepast mag zijn.
Als de laatste zin is opgeschreven vouwen ze de briefjes open en lezen ze het geheel aan elkaar voor.
Samen kiezen ze de leukste dialoog uit en lezen die voor aan de klas.
Wanneer er tijd over is kunnen de dialogen ook uitgespeeld worden.
Opdracht is dan: Hoe kun je met een absurde tekst door middel van ‘stil’ spel en handelingen toch een logische scene maken.
Andere werkvormen die de sociale cohesie in de groep versterken:
Zorgen voor een positief pedagogisch klimaat in een groep? Aan de slag met complimenten en positieve feedback? KLIK HIERvoor meer info over de kracht van complimenten. ‘Complimentenmemory’ is een kaarten-set met veel verschillende stellingen en werkvormen waarmee je de sociale cohesie in een groep kunt verbeteren. ‘Complimentenmemory’ is uitgebracht in een beperkte oplage. Het bestaat uit 100 kaarten met 50 verschillende eigenschappen en vaardigheden die als een compliment gegeven kunnen worden. De stevige kaarten zijn goed leesbaar (formaat-A6) en zitten in een mooi blik. KLIK HIERvoor bestellen.
Leerlingen/studenten zijn zich niet altijd bewust van hun non-verbale communicatie. Met deze werkvorm leren leerlingen/studenten dat ze zonder woorden te gebruiken heel veel kunnen zeggen. Verbale communicatie is dat wat je zegt met woorden. Non-verbale communicatie is dat wat je zegt zonder woorden. Lichaamstaal is veel krachtiger dan wat je met woorden kunt zeggen. Wanneer iemand iets met woorden zegt maar met zijn lijf iets anders laat zien worden niet de woorden maar de lichaamstaal geloofd. Een werkvorm die op actieve en vaak hilarische wijze duidelijk maakt hoe veelzeggend lichaamstaal kan zijn.
Doel
Bewust worden van verschil tussen verbale en non-verbale communicatie
Bewust worden hoe veelzeggend non-verbale communicatie kan zijn
Artikel: “Breng je boodschap overtuigender over” Leraar 24 KLIK HIER Blog: “Wat zegt lichaamstaal over jou en hoe herken je signalen?” Marc Wessels KLIK HIER
Werkvormen om de sociale veiligheid een boost te geven
Om te zorgen voor een positieve groep, om pestgedrag te voorkomen en om een veilig pedagogisch klimaat te bestendigen heeft Kieresoe (spel)materiaal ontwikkeld. Er is de keus uit drie spellen met elk een heleboel werkvormen om de groepsdynamiek in je klas op een positieve manier te versterken:
Pakket werkvormen om te komen tot een sociaal veilig klimaat
Door het hele jaar heen is het van belang om de dynamiek in een groep positief te beïnvloeden. Om de sfeer positief te beïnvloeden, om de onderlinge band te versterken en een gevoel van saamhorigheid te creëren zijn kennismakingsactiviteiten nuttig en nodig. KlassenKlets bestaat uit kaartjes met vragen die je op verschillende manieren in de klas kunt gebruiken. Het is ook in te zetten als een bordspel. Hoe dat werkt en meer info zie:
Het is raar met complimenten. Soms komt een compliment echt binnen en gloei je van trots. En soms kan precies hetzelfde compliment totaal nietszeggend zijn. Soms is een compliment zo fout dat je je juist niet gewaardeerd of gezien voelt. “Een compliment voor de één is een straf voor een ander’’ wordt weleens gezegd. En dat klopt ook wel. Wanneer op school een leerling/student een compliment krijgt zullen er altijd klasgenoten zijn die denken ‘En ik dan?’ en zich niet gezien, niet erkend en niet gewaardeerd voelen.
Ik geloof in de kracht van complimenten en ik denk dat wanneer het zorgvuldig wordt ingezet het dezelfde heilzame werking kan hebben als positieve feedback. Complimenten gebruiken als beloning, als middel om gedrag te veranderen is iets anders en kan daardoor minder positief werken. Complimenten kunnen zelfs schadelijk zijn wanneer ze worden ingezet om te manipuleren.
Voor een team kan het goed zijn om het gesprek over complimenten aan te gaan en een mooi hulpmiddel daarbij is gebruik maken van stellingen.
Werkwijze
Stellingen zijn op talrijke wijze in te zetten. In dit geval noem ik enkele manieren om het gesprek op gang te brengen. Om de kaartjes uit te printen KLIK HIER.
Leg de kaartjes, die voor jouw team het meest relevant of aansprekend zijn, verspreid op tafel in de docentenkamer en hoop op een spontane discussie tijdens de pauze of een tussenuur.
Hang iedere dag een paar andere kaartjes op het mededelingenbord met een leeg A-4tje eronder zodat collega’s op de stellingen kunnen reageren.
Gebruik de stellingen als een Energizer tijdens een teambijeenkomst, vergadering of studiedag. Deel hiervoor kaartjes random uit aan collega’s en vraag ze om de beurt om een reactie. Ook nu: kies kaartjes die voor jouw team het meest relevant of aansprekend zijn.
Maak ruimte tijdens een teambuildings-dag of studiedag en bespreek dit onderwerp wat meer uitgebreid.
Verdeel het team in groepjes en geef iedere groepje eenzelfde setje kaartjes met stellingen om over te praten. Laat iedere groepje kort de opbrengsten van de discussie noteren.
Over welke stelling was het meest discussie?
Over welke stelling was iedereen het eens?
Hoe kunnen opbrengsten van de discussie vertaald worden naar het omgaan met leerlingen/studenten?
‘Complimentenmemory’ is een kaarten-set met veel verschillende spellen en werkvormen waarmee je de sociale cohesie in een groep kunt verbeteren. Door het werken met ‘Complimentenmemory’ leren leerlingen/studenten complimenten te geven, te ontvangen en te internaliseren. Het kan het zelfvertrouwen en het zelfinzicht vergroten. Het is een laagdrempelige, actieve manier om jongeren te laten reflecteren op zichzelf en op elkaar. Als leerkracht geeft het werken met deze kaarten ook inzicht in hoe leerlingen/studenten elkaar zien. Het spel bevat 100 stevige kaarten op A6-formaat met eigenschappen en vaardigheden die als compliment gegeven kunnen worden.
Een oefening waarbij duidelijk wordt dat wanneer je iets doorvertelt het nooit een exacte weergave is van het oorspronkelijke verhaal. Leerlingen/studenten gaan nadenken over wat dat betekent wanneer ze luisteren naar roddels en wat het effect kan zijn van het doorvertellen van geruchten.
Doel
Leren gericht en objectief luisteren
Trainen van het geheugen
Bewustwording van de effecten van doorvertellen
Ervaren dat bij doorvertellen het nooit een exacte weergave kan zijn van het oorspronkelijke verhaal
Herkenning van het mechanisme bij doorvertellen
Bewustwording van de gevolgen van verhalen doorvertellen
Leerlingen/studenten de koppeling laten maken naar roddelen en de effecten daarvan
Bewust worden dat goed luisteren alleen niet genoeg is om de ‘waarheid’ te weten
Vier of vijf leerlingen/studenten wachten op de gang.
Een leerling/student zit op de luisterstoel en hoort het verhaal uit eerste hand van de docent die het voorleest.
De eerste leerling/student wordt van de gang gehaald en gaat op de luisterstoel zitten. De leerling/student die op de stoel zat wordt nu de verteller. Deze moet proberen het verhaal zo goed mogelijk door te vertellen.
Vervolgens gaat de leerling/student die geluisterd heeft de volgende halen en vertelt het verhaal zoals deze het onthouden heeft door. En zo gaat het door.
De laatste leerling/student vertelt uiteindelijk de laatste versie aan de groep.
Het ‘publiek’ moet zo stil mogelijk zijn en moet proberen niet te reageren wanneer er fouten insluipen. Dat kan soms erg moeilijk zijn.
Probeer ervoor te zorgen dat alle leerlingen/studenten een keer op de ‘luisterstoel’ gezeten hebben.
Vaak blijft er maar weinig over van het oorspronkelijke verhaal. Het is goed om aan het eind het originele verhaal nogmaals voor te lezen.
Bespreek klassikaal na aan de hand van onderstaande vragen en/of laat leerlingen/studenten een werkblad invullen. Voor een printbare versie van het werkblad: KLIK HIER
Vragen voor de nabespreking:
Hoe komt het dat het verhaal verandert?
Wat valt vooral op?
Wat gebeurt er met de nonverbale communicatie en de lichaamstaal. Hoe komt dit?
Wat betekent dit voor wanneer je zelf een verhaal over iemand hoort?
Wat kunnen de gevolgen zijn van zo’n doorverteld verhaal?
Werkblad Om het geleerde op persoonlijke, reflectieve manier te verwerken kunnen leerlingen het werkblad invullen. Het kan ook een mooie huiswerkopdracht zijn.
Verder lezen
Artikel School en Veiligheid “Tik-Tok roddelkanalen” KLIK HIER
Artikel Kuiper G. “Roddel en geruchten als vormen van communicatie” KLIK HIER
Bron
Deze werkvorm heb ik geschreven en vorm gegeven zodat het paste bij mijn praktijksituatie. Ik heb naar de oorspronkelijke bron gezocht maar niet gevonden.
Nieuw Kennismakingsspel: KlassenKlets
Door het hele jaar heen is het van belang om de dynamiek in een groep positief te beïnvloeden. Om de sfeer positief te beïnvloeden, om de onderlinge band te versterken en een gevoel van saamhorigheid te creëren zijn kennismakingsactiviteiten nuttig en nodig. KlassenKlets bestaat uit kaartjes met vragen die je op verschillende manieren in de klas kunt gebruiken. Het is ook in te zetten als een bordspel. Hoe dat werkt en meer info zie:
Werkvormen om de saamhorigheid in een groep te versterken:
Het is, na een vakantie bij voorbeeld, belangrijk om opnieuw te investeren in groepsbindende activiteiten: kennismakingsspellen, werkvormen die een positieve sfeer in de groep bestendigen. Een mooie manier daarvoor is werken met ‘complimentenmemory’.
Het geeft soms gedoe in de groep op het moment dat leerlingen/studenten gevraagd wordt om in groepjes samen te werken. Door casussen met elkaar te bespreken en/of ze daadwerkelijk uit te spelen ontstaat er inzicht in wat er precies gebeurt en welke mogelijke oplossingen er voor handen zijn.
Doel
Samenwerkingsvaardigheden bevorderen
Bewust worden van eigen reserves wanneer het gaat om groepswerk
Bevorderen positief groepsgevoel
Bewust worden van de invloed die je kunt uitoefenen
Bewust worden van de eigen rol in een groep
Reflecteren op het eigen functioneren in een groep
Ieder groepje krijgt een casus die ze moeten uitspelen.
Vertel leerlingen/studenten dat in een theatervoorstelling eindeloos geoefend wordt. Dus als het resultaat minder geslaagd is dan leerlingen vooraf hoopten, ligt het vooral daaraan.
Geef leerlingen/studenten niet te lang de tijd om te bedenken en te repeteren: een minuut of tien is voldoende. Dit maakt de presentatie achteraf ‘veiliger’.
Instructie groepjes:
Lees de casus goed door
Bedenk een manier waarop je kunt laten zien hoe dit gebeurt: maak er een scene van.
Verdeel de rollen
Zorg ervoor dat jullie scene duidelijk begin, midden en een einde heeft.
Aan elkaar presenteren en nabespreken.
Vragen voor nabespreking:
Wat heeft deze scene ons willen zeggen?
Was wat er gebeurde herkenbaar?
Wat heeft het groepje leerlingen/studenten goed gedaan?
NB: De gebruikte situaties zijn eigen casussen gebaseerd op praktijk en ervaring
Verder lezen:
Bakker, M., & Mijland, I. (2009). Handboek positieve groepsvorming. Oirschot: Quirijn.
Remmerswaal, J. (2013). Handboek groepsdynamica. Amsterdam: Boom.
Nieuw Kennismakingsspel: KlassenKlets
Door het hele jaar heen is het van belang om de dynamiek in een groep positief te beïnvloeden. Om de sfeer positief te beïnvloeden, om de onderlinge band te versterken en een gevoel van saamhorigheid te creëren zijn kennismakingsactiviteiten nuttig en nodig. KlassenKlets bestaat uit kaartjes met vragen die je op verschillende manieren in de klas kunt gebruiken. Het is ook in te zetten als een bordspel. Hoe dat werkt en meer info zie:
Werkvormen om de saamhorigheid in een groep te versterken:
Het is wanneer ‘groepjes maken’ in een klas niet gemakkelijk verloopt, belangrijk om opnieuw te investeren in groepsbindende activiteiten: kennismakingsspellen, werkvormen die een positieve sfeer in de groep bestendigen. Een mooie manier daarvoor is werken met ‘complimentenmemory’.
