Iedere docent weet hoe belangrijk groepsvorming is. In een positieve groep zullen leerlingen/studenten beter leren en elkaar steunen en helpen en respectvol met elkaar en met jou als docent omgaan. Een groep moet daarin begeleid worden en de regie daarin ligt bij de docent. Naast regels en duidelijke afspraken is het belangrijk om werkvormen in te zetten die de focus leggen op positiviteit.

Happertje Nieuwjaar

In een klein groepje een ‘happertje’ maken is een leuke activiteit waarbij ze elkaar helpen bij het vouwen en daarna met het happertje met elkaar in gesprek gaan. Over wat ze willen, hopen en verwachten in het nieuwe jaar bij voorbeeld.

KlassenKlets

KlassenKlets is een kenninsmakingsspel maar ook zeker een werkvorm die je het hele jaar door kunt uitvoeren met een klas. Niet alleen leren leerlingen elkaar beter kennen, ook jij als docent krijgt een beter beeld van je studenten

Check! Kaartje raden

De vrolijke, laagdrempelige werkvorm ‘Check! Kaartje raden’ beïnvloedt de sfeer positief , brengt leerlingen/studenten in beweging en leert ze associëren en vergroot de woordenschat spelenderwijs. En dat terwijl er complimenten uitgedeeld worden.

Vliegende start

In een klein groepje een ‘vliegtuigje’ vouwen is een leuke activiteit waarbij ze met elkaar in gesprek gaan. Over wat ze willen, hopen en verwachten bij voorbeeld. Ze leren elkaar beter kennen. Het vliegtuigje wordt namelijk gevouwen van een speciaal sjabloon.

Complimenten Rally

Leerlingen/studenten gaan, voor ze iemand uitkiezen in deze 'rally', hardop met elkaar bespreken bij wie een bepaalde vaardigheid/eigenschap het beste past. Dus ook klasgenoten wiens naam niet op het briefje staan ontvangen op deze manier positieve feedback cq een compliment.

Argumentatieschema

Groepswerk is meer dan alleen taken verdelen. Het is een kans om belangrijke vaardigheden te leren, zoals samenwerken, plannen en communiceren. Door de ingevulde schema's ontstaat er inzicht en worden eventuele oplossingen duidelijk.

Imago en Identiteit

Jongeren zijn op zoek. Zowel naar wie ze zijn als naar hoe ze door anderen gezien willen worden. En dan is er nog de druk van het erbij willen horen. Wat is identiteit, wat is imago en wat zijn daar de verschillen tussen. Zien anderen jou zoals je jezelf ziet?

Complimenteren

Elkaar bewust complimenteren kan helpen de groepsband te versterken. Een werkvorm die de nadruk legt op positiviteit. Complimenteren kun je leren. 

Hexagoon

Een werkvorm waarbij leerlingen/studenten in groepjes gaan nadenken rondom een thema of een vraag. Hier is gekozen voor positieve groepsvorming. Er wordt geassocieerd en verbindingen gelegd.

Omgaan met conflicten

"Ja maar mevrouw, hij begon!" en "Zal ik eens laten zien wat zij gepost heeft!" en "Niet eerlijk, ik krijg altijd de schuld" en voor je het weet is een klein meningsverschil een flinke ruzie geworden. Iedereen is moe aan het einde van het schooljaar. Een werkvorm om eens stil te staan bij conflicten.

Ik ben uniek

Hoe beter klasgenoten elkaar kennen hoe makkelijker het wordt om een fijn pedagogisch en veilig klimaat te creëren. Met deze werkvorm ontdekken leerlingen/studenten dat ze welliswaar uniek zijn maar ook veel gemeen hebben met klasgenoten

Over de streep ‘light’

Actieve werkvorm waarbij leerlingen op een ontspannen en laagdrempelige manier elkaar (beter) leren kennen.

Assertiviteit: Nee-zeggen

We willen graag dat leerlingen op een goede manier voor zichzelf kunnen opkomen. Leerlingen/studenten kunnen het moeilijk vindenom 'Nee' te zeggen. Bonus: werkblad

Roddelen

In een klas kan geroddel zorgen voor een onveilig sociaal klimaat. Leerlingen zijn zich niet altijd bewust van het effect dat het doorvertellen van roddels kan hebben. Werkvorm met stellingen.

Omgaan met complimenten

Hoe geef je nu precies complimenten en hoe ontvang je ze. Met behulp van het werkblad gaan leerlingen eerst individueel en daarna in een klein groepje nadenken over complimenten geven en ontvangen.

Respect

Respect is juist in de jongerencultuur erg belangrijk. Maar of jongeren dat ook vertalen naar gedrag in de klas is maar de vraag. Een werkvorm om het gesprek aan te gaan.

Huiswerk onzin?

Huiswerk maken gaat bij de start van het schooljaar goed maar dan komt er vaak de klad in. Een huiswerk-bingo om zicht te krijgen op de zin/onzin van huiswerk

Humor, lachen en uitlachen

Wanneer is iets grappig en wanneer grensoverschrijdend? Door te lachen om een grap help je om de norm in een groep te bepalen. Werkvorm met stellingen.

Kennismaken Happertje

Happertjes maken om elkaar beter te leren kennen. Voor de start van het schooljaar. Er zijn Engelse en Franse kennismakingshappertjes. Ook een voor collega's.

Complimenten uitdelen

Werkvorm waarmee leerlingen/studenten eigen en andermans talenten ontdekken en leren ermee te communiceren in de vorm van een compliment.

Happertje einde schooljaar

Aan het eind van het schooljaar is het goed om terug te kijken op wat er leuk was en goed ging en om vooruit te blikken naar de vakantie en het komend schooljaar

Blind vertrouwen

Een hilarische actieve werkvorm waarbij leerlingen/studenten zich (geblinddoekt) moeten laten leiden door klasgenoten. Wie heeft vertrouwen in wie? Wie kan kalm en precies communiceren? Bonus: Formulier wat is 'vertrouwen' geeft een beeld van de sociale veiligheid .

Assertief zijn

Het aangeven van grenzen is moeilijk, zeker voor leerlingen/studenten. Deze werkvorm maakt met casussen leerlingen/studenten bewust van hun eigen handelen en laat ze oefenen om op een andere manier te reageren.

Complimenten master

Een hele dag is er een geheime master actief die complimenten geeft. Om het spannend te maken gaat iedereen complimenten geven. Maar wie is de master?

Absurde dialoog

Op een speelse manier bezig zijn met taal en tegelijk de sfeer in de groep positief beïnvloeden. Bonus: ook in te zetten bij vreemde talen

Lichaamstaal

Leerlingen/studenten zijn zich niet altijd bewust van hun non-verbale communicatie. Met deze werkvorm leren leerlingen/studenten dat ze zonder woorden te gebruiken heel veel kunnen zeggen.Op actieve en vaak hilarische wijze wordt duidelijk hoe veelzeggend lichaamstaal kan zijn.

Luisteren

Een oefening waarbij duidelijk wordt dat wanneer je iets doorvertelt het nooit een exacte weergave is van het oorspronkelijke verhaal. Wat kan het effect zijn van het doorvertellen van geruchten.

In groepjes werken…

Werkvorm met casussen. Leerlingen/studenten gaan in gesprek over een casus of spelen die uit in een rollenspel. Hierdoor ontstaat er inzicht in wat er precies gebeurt en welke mogelijke oplossingen er voor handen zijn.

Groepsrollen

 In een groep ontstaan als vanzelf rollen en gedragspatronen. Deze werkvorm geeft inzicht in rollen die leden van een groep mogelijk kunnen aannemen. Welke rollen zijn er te herkennen? Werkvorm die dit onderzoekt waarbij leerlingen/studenten hun eigen rol (h)erkennen.

Seksuele intimidatie

Twee werkvormen met stellingen om het praten over seksueel grensoverschrijdend gedrag gemakkelijker te maken.

Wat past bij wie

Groepsbindende werkvormen zorgen ervoor dat het groepsgevoel versterkt wordt. Deze werkvorm zet leerlingen aan om in korte tijd zoveel mogelijk van elkaar te weten te komen.

Kerstles

Leerlingenstudenten gaan eerst kijken naar wat goed gaat binnen de klas, de sfeer in de groep duiden. Daarna maken leerlingen een persoonlijke evaluatie op een oplossingsgerichte wijze.

Werkvorm Concentratie

Leerlingen/studenten oefenen concentratie door een ‘levend standbeeld’ te spelen: ‘Britse Wachters’ die niet bewegen en nergens op reageren. Ook niet wanneer ze door 'toeristen worden afgeleid. Beide groepen concentreren zich op een andere manier.

Groepsdruk

Bij een groep horen is belangrijk. Jongeren zijn zich vaak niet bewust van de druk die de groep heeft op hun gedrag. Deze werkvorm/les helpt daarbij door het bekijken van filmpjes en informatie (via een PowerPointPresentatie) en een werkblad.

Vaardigheden eigen maken

Steeds vaker wordt het belang benadrukt dat leerlingen vaardigheden zoals de 21st century skills bezitten. Maar vragen we weleens aan leerlingen zélf hoe dit soort vaardigheden geleerd kunnen worden?

Werkvormen Paarse Vrijdag

Kan en mag iedereen zichzelf zijn in de groep? Worden verschillen geaccepteerd? Paarse vrijdag is de dag waarop solidariteit getoond kan worden. Werkvorm met stellingen om lhbtiqa+ bespreekbaar te maken. Bonus: PowerPointPresentatie.

Goed in….

Waar ben je al goed in en waar wil je beter in worden. Leerlingen/studenten reflecteren hierop en delen dat in de groep. Bonus: oplossingsgericht werkblad.

Eigendunk

Een hilarische actieve en activerende werkvorm waarbij deelnemers moeten aangeven waar ze goed in zijn. Eigendunk? Groepsleden leren elkaar op een ontspannen manier beter kennen.

 Kaartje raden

Een actieve werkvorm die de sfeer positief beïnvloedt, die leerlingen/studenten in beweging brengt en die ze leert associëren en de woordenschat spelenderwijs vergroot. Er zijn 'gewone' kaartjes, 'Zomerkaartjes' en 'Winterkaartjes'.

 Grapje! Moet toch kunnen?!

Een grapje in de ene context kan prima zijn terwijl in een andere context dezelfde grap echt niet kan. Door te lachen accepteer je een grens. Werkvorm met een voorleesverhaal en stellingen. Bonus: PowerPointpresentatie.

Ongeschreven regels

Wat is dat nu eigenlijk ‘normaal’? Welk gedrag verwachten we van leerlingen? Wat vinden wij als docenten normaal en waarin ontstaan verschillen? Zijn deze verschillen te overbruggen? Welke ongeschreven regels zijn er in een groep?

Vertrouwen

Een formulier om te peilen wat leerlingen vinden wat 'vertrouwen' is en om een beeld te krijgen van de sociale veiligheid in een groep.

Omgaan met verschillen

Wanneer de verschillen groot zijn is het vaak niet gemakkelijk om goed te communiceren. Hoe overbrug je verschillen? Hoe kun je toch goed samenwerken?

Samenwerken

Leerlingen/studenten vinden werken in groepjes niet fijn. Ze zijn bang voor de samenstelling van de groep of bang om verkeerd te kiezen of om buitengesloten te worden. Deze werkvorm kan meerdere lessen beslaan. Of doe steeds een gedeelte tijdens een (mentor)les.

Zelf een kwartetspel maken

Werkvorm waarbij leerlingen/studenten een kwartetspel maken over de positieve, leuke en goede manier waarop ze met elkaar omgaan in de klas.

Samenwerking overstijgt het individuele, maar tegelijkertijd neemt iedereen in de samenwerking zichzelf mee.
Het gezamenlijk resultaat staat bij samenwerken voorop. Beslissingen worden gezamenlijk genomen er wordt naar ieders bijdrage geluisterd. Er is respect voor de kwaliteiten van de ander maar voor ook eigen kracht.
Samenwerkingsvaardigheden zijn: actief luisteren, goed omgaan met feedback, afspraken nakomen, evenwichtige werkverdeling maken, op een assertieve manier opkomen voor jezelf, werksfeer bewaken en verantwoordelijkheid nemen voor je eigen en andermans bijdragen. Vaardigheden die je kunt oefenen door actieve en activerende werkvormen in te zetten.

Happertje Nieuwjaar

In een klein groepje een ‘happertje’ maken is een leuke activiteit waarbij ze elkaar helpen bij het vouwen en daarna met het happertje met elkaar in gesprek gaan. Over wat ze willen, hopen en verwachten in het nieuwe jaar bij voorbeeld.

Vliegende start

In een klein groepje een ‘vliegtuigje’ vouwen is een leuke activiteit waarbij ze met elkaar in gesprek gaan. Over wat ze willen, hopen en verwachten bij voorbeeld. Ze leren elkaar beter kennen. Het vliegtuigje wordt namelijk gevouwen van een speciaal sjabloon.

Complimenten Rally

Leerlingen/studenten gaan, voor ze iemand uitkiezen in deze 'rally', hardop met elkaar bespreken bij wie een bepaalde vaardigheid/eigenschap het beste past. Dus ook klasgenoten wiens naam niet op het briefje staan ontvangen op deze manier positieve feedback cq een compliment.

Help! Stress!

Studiestress ontstaat wanneer de druk van schoolwerk, sociale verwachtingen en zelf opgelegde eisen zich opstapelen. Het ontdekken van persoonlijke kernwaarden met bijbehorende valkuilen helpt stress verminderen en motivatie te verbeteren.

Argumentatieschema

Groepswerk is meer dan alleen taken verdelen. Het is een kans om belangrijke vaardigheden te leren, zoals samenwerken, plannen en communiceren. Door de ingevulde schema's ontstaat er inzicht en worden eventuele oplossingen duidelijk.

Slakkenspel

Een leuke en effectieve manier om leerstof te leren. Het werkt omdat actief omgaan met de lesstof uitlokt tot actieve verwerking. Het ‘Slakken spel’ zet aan het denken over de te leren lesstof álle spelers. Ter voorbereiding op een toets of om met elkaar in gesprek gaan rondom een casus.

Hexagoon

Een werkvorm waarbij leerlingen/studenten in groepjes gaan nadenken rondom een thema of een vraag. Hier is gekozen voor positieve groepsvorming. Er wordt geassocieerd en verbindingen gelegd.

Omgaan met conflicten

"Ja maar mevrouw, hij begon!" en "Zal ik eens laten zien wat zij gepost heeft!" en "Niet eerlijk, ik krijg altijd de schuld" en voor je het weet is een klein meningsverschil een flinke ruzie geworden. Iedereen is moe aan het einde van het schooljaar. Een werkvorm om eens stil te staan bij conflicten.

Omgaan met complimenten

Hoe geef je nu precies complimenten en hoe ontvang je ze. Met behulp van het werkblad gaan leerlingen eerst individueel en daarna in een klein groepje nadenken over complimenten geven en ontvangen.

Blind vertrouwen

Een hilarische actieve werkvorm waarbij leerlingen/studenten zich (geblinddoekt) moeten laten leiden door klasgenoten. Wie heeft vertrouwen in wie? Wie kan kalm en precies communiceren? Bonus: Formulier wat is 'vertrouwen' geeft een beeld van de sociale veiligheid .

In groepjes werken…

Werkvorm met casussen. Leerlingen/studenten gaan in gesprek over een casus of spelen die uit in een rollenspel. Hierdoor ontstaat er inzicht in wat er precies gebeurt en welke mogelijke oplossingen er voor handen zijn.

Groepsrollen

 In een groep ontstaan als vanzelf rollen en gedragspatronen. Deze werkvorm geeft inzicht in rollen die leden van een groep mogelijk kunnen aannemen. Welke rollen zijn er te herkennen? Werkvorm die dit onderzoekt waarbij leerlingen/studenten hun eigen rol (h)erkennen.

Vaardigheden eigen maken

Steeds vaker wordt het belang benadrukt dat leerlingen vaardigheden zoals de 21st century skills bezitten. Maar vragen we weleens aan leerlingen zélf hoe dit soort vaardigheden geleerd kunnen worden?

Omgaan met verschillen

Wanneer de verschillen groot zijn is het vaak niet gemakkelijk om goed te communiceren. Hoe overbrug je verschillen? Hoe kun je toch goed samenwerken?

Samenwerken

Leerlingen/studenten vinden werken in groepjes niet fijn. Ze zijn bang voor de samenstelling van de groep of bang om verkeerd te kiezen of om buitengesloten te worden. Deze werkvorm kan meerdere lessen beslaan. Of doe steeds een gedeelte tijdens een (mentor)les.

Zelf een kwartetspel maken

Werkvorm waarbij leerlingen/studenten een kwartetspel maken over de positieve, leuke en goede manier waarop ze met elkaar omgaan in de klas.

Persoonsvorming vindt gepland én ook ongepland plaats, overal en op elk moment. Binnen en buiten de school. Leerlingen/studenten leren hoe ze zich verhouden tot anderen. Vrijheid en verantwoordelijkheid spelen daarbij voortdurend een rol.
Jongeren leren de wereld kennen en moeten hun plaats daarin vinden. Ze ontdekken nieuwe aspecten over zichzelf. Ze ontwikkelen zelfkennis. Ze zijn op zoek naar een eigen identiteit. De docent is rolmodel maar ook medeleerlingen/medestudenten zijn belangrijke peers waaraan gespiegeld wordt. Erbij horen, zich geaccepteerd weten is voor jongeren erg belangrijk. Als docent/mentor kun je richting geven aan het proces van persoonsvorming door werkvormen in te zetten.

Happertje Nieuwjaar

In een klein groepje een ‘happertje’ maken is een leuke activiteit waarbij ze elkaar helpen bij het vouwen en daarna met het happertje met elkaar in gesprek gaan. Over wat ze willen, hopen en verwachten in het nieuwe jaar bij voorbeeld.

Cirkel van Invloed

Het is niet altijd gemakkelijk wanneer de wereld de klas binnenkomt. Jongeren zien dagelijks nieuws over geweld, vluchtelingen en internationale spanningen. Dit kan gevoelens van machteloosheid oproepen. Er over praten kan helpen.

Help! Stress!

Studiestress ontstaat wanneer de druk van schoolwerk, sociale verwachtingen en zelf opgelegde eisen zich opstapelen. Het ontdekken van persoonlijke kernwaarden met bijbehorende valkuilen helpt stress verminderen en motivatie te verbeteren.

Argumentatieschema

Groepswerk is meer dan alleen taken verdelen. Het is een kans om belangrijke vaardigheden te leren, zoals samenwerken, plannen en communiceren. Door de ingevulde schema's ontstaat er inzicht en worden eventuele oplossingen duidelijk.

Imago en Identiteit

Jongeren zijn op zoek. Zowel naar wie ze zijn als naar hoe ze door anderen gezien willen worden. En dan is er nog de druk van het erbij willen horen. Wat is identiteit, wat is imago en wat zijn daar de verschillen tussen. Zien anderen jou zoals je jezelf ziet?

Odd socks day

Vier uniciteit! Door twee verschillende sokken te dragen geef je aan tegen discriminatie en pesten te zijn. Mooi moment om stil te staan bij sociale, culturele en persoonlijke diversiteit. Wat is identiteit, wat is imago en wat zijn daar de verschillen tussen. Zien anderen jou zoals je jezelf ziet?

Complimenteren

Elkaar bewust complimenteren kan helpen de groepsband te versterken. Een werkvorm die de nadruk legt op positiviteit. Complimenteren kun je leren. 

Omgaan met conflicten

"Ja maar mevrouw, hij begon!" en "Zal ik eens laten zien wat zij gepost heeft!" en "Niet eerlijk, ik krijg altijd de schuld" en voor je het weet is een klein meningsverschil een flinke ruzie geworden. Iedereen is moe aan het einde van het schooljaar. Een werkvorm om eens stil te staan bij conflicten.

Assertiviteit: Nee-zeggen

We willen graag dat leerlingen op een goede manier voor zichzelf kunnen opkomen. Leerlingen/studenten kunnen het moeilijk vindenom 'Nee' te zeggen. Bonus: werkblad

Persoonlijke ruimte

De fysieke afstand die we bewaren zegt veel over de relatie die we met iemand hebben en het contact dat we willen. Wanneer iemand te dichtbij komt kan dat soms vervelende of zelfs agressieve reacties oproepen. Bonus: werkblad

Omgaan met complimenten

Hoe geef je nu precies complimenten en hoe ontvang je ze. Met behulp van het werkblad gaan leerlingen eerst individueel en daarna in een klein groepje nadenken over complimenten geven en ontvangen.

Reflecteren en vooruitkijken

Twee verschillende kaartjes die leerlingen/studenten aan hun toekomstige zelf kunnen sturen. Een kaartje is vooral reflectief gericht het andere kaartje is gericht het op oplossingsgerichte wijze vooruitblikken

Respect

Respect is juist in de jongerencultuur erg belangrijk. Maar of jongeren dat ook vertalen naar gedrag in de klas is maar de vraag. Een werkvorm om het gesprek aan te gaan.

Humor, lachen en uitlachen

Wanneer is iets grappig en wanneer grensoverschrijdend? Door te lachen om een grap help je om de norm in een groep te bepalen. Werkvorm met stellingen.

Persoonlijke doelen

Leerlingen/studenten formuleren concrete doelen. Waar willen ze aan werken dit schooljaar en waarom is dat voor hen belangrijk? Bonus: Het werkblad geeft houvast voor een (mentor)gesprek.

Kennismaken Happertje

Happertjes maken om elkaar beter te leren kennen. Voor de start van het schooljaar. Er zijn Engelse en Franse kennismakingshappertjes. Ook een voor collega's.

Kaartje volgend schooljaar

Leerlingen/studenten sturen een kaartje aan zichzelf dat ze inleveren bij de mentor. Deze geeft dit kaartje aan de nieuwe mentor. In de beginweken van het nieuwe schooljaar wordt het kaartje weer terugbezorgd.

Complimenten uitdelen

Werkvorm waarmee leerlingen/studenten eigen en andermans talenten ontdekken en leren ermee te communiceren in de vorm van een compliment.

Happertje einde schooljaar

Aan het eind van het schooljaar is het goed om terug te kijken op wat er leuk was en goed ging en om vooruit te blikken naar de vakantie en het komend schooljaar

Doelen formuleren

Wat willen Leerlingen/studenten het laatste stukje schooljaar bereiken en waarom is dat voor hen belangrijk? Nadenken over eigen doelen en hoe die te bereiken.

Blind vertrouwen

Een hilarische actieve werkvorm waarbij leerlingen/studenten zich (geblinddoekt) moeten laten leiden door klasgenoten. Wie heeft vertrouwen in wie? Wie kan kalm en precies communiceren? Bonus: Formulier wat is 'vertrouwen' geeft een beeld van de sociale veiligheid .

Assertief zijn

Het aangeven van grenzen is moeilijk, zeker voor leerlingen/studenten. Deze werkvorm maakt met casussen leerlingen/studenten bewust van hun eigen handelen en laat ze oefenen om op een andere manier te reageren.

Complimenten master

Een hele dag is er een geheime master actief die complimenten geeft. Om het spannend te maken gaat iedereen complimenten geven. Maar wie is de master?

Lichaamstaal

Leerlingen/studenten zijn zich niet altijd bewust van hun non-verbale communicatie. Met deze werkvorm leren leerlingen/studenten dat ze zonder woorden te gebruiken heel veel kunnen zeggen.Op actieve en vaak hilarische wijze wordt duidelijk hoe veelzeggend lichaamstaal kan zijn.

Luisteren

Een oefening waarbij duidelijk wordt dat wanneer je iets doorvertelt het nooit een exacte weergave is van het oorspronkelijke verhaal. Wat kan het effect zijn van het doorvertellen van geruchten.

In groepjes werken…

Werkvorm met casussen. Leerlingen/studenten gaan in gesprek over een casus of spelen die uit in een rollenspel. Hierdoor ontstaat er inzicht in wat er precies gebeurt en welke mogelijke oplossingen er voor handen zijn.

Valentijnsdag Verkering

Verkering? Fix? Relatie? Leerlingen/studenten zijn (net als volwassenen trouwens) onzeker wanneer het om liefde en relaties gaat.

Wat past bij welk beroep?

Met deze LOB werkvorm denken leerlingen/studenten na over welke vaardigheden en eigenschappen bij verschillende beroepen passen.

Groepsrollen

 In een groep ontstaan als vanzelf rollen en gedragspatronen. Deze werkvorm geeft inzicht in rollen die leden van een groep mogelijk kunnen aannemen. Welke rollen zijn er te herkennen? Werkvorm die dit onderzoekt waarbij leerlingen/studenten hun eigen rol (h)erkennen.

Seksuele intimidatie

Twee werkvormen met stellingen om het praten over seksueel grensoverschrijdend gedrag gemakkelijker te maken.

Werkblad Nieuwjaar

Leerlingen/studenten gaan reflecteren en heel praktische doelen stellen voor zichzelf. Bonus: Kan ook gebruikt worden voor een specifiek vak.

Kerstles

Leerlingenstudenten gaan eerst kijken naar wat goed gaat binnen de klas, de sfeer in de groep duiden. Daarna maken leerlingen een persoonlijke evaluatie op een oplossingsgerichte wijze.

Werkvorm Concentratie

Leerlingen/studenten oefenen concentratie door een ‘levend standbeeld’ te spelen: ‘Britse Wachters’ die niet bewegen en nergens op reageren. Ook niet wanneer ze door 'toeristen worden afgeleid. Beide groepen concentreren zich op een andere manier.

Vaardigheden eigen maken

Steeds vaker wordt het belang benadrukt dat leerlingen vaardigheden zoals de 21st century skills bezitten. Maar vragen we weleens aan leerlingen zélf hoe dit soort vaardigheden geleerd kunnen worden?

Goed in….

Waar ben je al goed in en waar wil je beter in worden. Leerlingen/studenten reflecteren hierop en delen dat in de groep. Bonus: oplossingsgericht werkblad.

Vertrouwen

Een formulier om te peilen wat leerlingen vinden wat 'vertrouwen' is en om een beeld te krijgen van de sociale veiligheid in een groep.

Grensoverschrijdend gedrag

Het is niet altijd gemakkelijk om (seksueel)grensoverschrijdend gedrag bespreekbaar te maken op school. Een van de manieren is het aan de hand van een verhaal te bespreken.

Handig reflecteren

Reflecteren is vaak niet makkelijk maar zo belangrijk. Met deze werkvorm kijken leerlingen/studenten naar binnen, reflecteren en bespreken dit met anderen. Een mooi aanknopingspunt voor een begeleidingsgesprek.

Omgaan met verschillen

Wanneer de verschillen groot zijn is het vaak niet gemakkelijk om goed te communiceren. Hoe overbrug je verschillen? Hoe kun je toch goed samenwerken?

Samenwerken

Leerlingen/studenten vinden werken in groepjes niet fijn. Ze zijn bang voor de samenstelling van de groep of bang om verkeerd te kiezen of om buitengesloten te worden. Deze werkvorm kan meerdere lessen beslaan. Of doe steeds een gedeelte tijdens een (mentor)les.

Vrijwel ieder conflict is terug te voeren op een communicatie-probleem. Om tot een fijne, veilige en positieve groep te komen is een goede manier van communiceren van cruciaal belang. Hoe studenten/leerlingen met elkaar omgaan, een veilig sociaal klimaat: het hangt allemaal samen met de wijze van communiceren in de groep.
Leerlingen/studenten zijn zich niet altijd bewust van hun communicatie en hun lichaamstaal. Goed om regelmatig door het hele jaar te werken aan de communicatievaardigheden.

Happertje Nieuwjaar

In een klein groepje een ‘happertje’ maken is een leuke activiteit waarbij ze elkaar helpen bij het vouwen en daarna met het happertje met elkaar in gesprek gaan. Over wat ze willen, hopen en verwachten in het nieuwe jaar bij voorbeeld.

KlassenKlets

KlassenKlets is een kenninsmakingsspel maar ook zeker een werkvorm die je het hele jaar door kunt uitvoeren met een klas. Niet alleen leren leerlingen elkaar beter kennen, ook jij als docent krijgt een beter beeld van je studenten

Check! Kaartje raden

De vrolijke, laagdrempelige werkvorm ‘Check! Kaartje raden’ beïnvloedt de sfeer positief , brengt leerlingen/studenten in beweging en leert ze associëren en vergroot de woordenschat spelenderwijs. En dat terwijl er complimenten uitgedeeld worden.

Help! Stress!

Studiestress ontstaat wanneer de druk van schoolwerk, sociale verwachtingen en zelf opgelegde eisen zich opstapelen. Het ontdekken van persoonlijke kernwaarden met bijbehorende valkuilen helpt stress verminderen en motivatie te verbeteren.

Argumentatieschema

Groepswerk is meer dan alleen taken verdelen. Het is een kans om belangrijke vaardigheden te leren, zoals samenwerken, plannen en communiceren. Door de ingevulde schema's ontstaat er inzicht en worden eventuele oplossingen duidelijk.

Imago en Identiteit

Jongeren zijn op zoek. Zowel naar wie ze zijn als naar hoe ze door anderen gezien willen worden. En dan is er nog de druk van het erbij willen horen. Wat is identiteit, wat is imago en wat zijn daar de verschillen tussen. Zien anderen jou zoals je jezelf ziet?

Odd socks day

Vier uniciteit! Door twee verschillende sokken te dragen geef je aan tegen discriminatie en pesten te zijn. Mooi moment om stil te staan bij sociale, culturele en persoonlijke diversiteit. Wat is identiteit, wat is imago en wat zijn daar de verschillen tussen. Zien anderen jou zoals je jezelf ziet?

Complimenteren

Elkaar bewust complimenteren kan helpen de groepsband te versterken. Een werkvorm die de nadruk legt op positiviteit. Complimenteren kun je leren. 

Hexagoon

Een werkvorm waarbij leerlingen/studenten in groepjes gaan nadenken rondom een thema of een vraag. Hier is gekozen voor positieve groepsvorming. Er wordt geassocieerd en verbindingen gelegd.

Omgaan met conflicten

"Ja maar mevrouw, hij begon!" en "Zal ik eens laten zien wat zij gepost heeft!" en "Niet eerlijk, ik krijg altijd de schuld" en voor je het weet is een klein meningsverschil een flinke ruzie geworden. Iedereen is moe aan het einde van het schooljaar. Een werkvorm om eens stil te staan bij conflicten.

Assertiviteit: Nee-zeggen

We willen graag dat leerlingen op een goede manier voor zichzelf kunnen opkomen. Leerlingen/studenten kunnen het moeilijk vindenom 'Nee' te zeggen. Bonus: werkblad

Persoonlijke ruimte

De fysieke afstand die we bewaren zegt veel over de relatie die we met iemand hebben en het contact dat we willen. Wanneer iemand te dichtbij komt kan dat soms vervelende of zelfs agressieve reacties oproepen. Bonus: werkblad

Roddelen

In een klas kan geroddel zorgen voor een onveilig sociaal klimaat. Leerlingen zijn zich niet altijd bewust van het effect dat het doorvertellen van roddels kan hebben. Werkvorm met stellingen.

Omgaan met complimenten

Hoe geef je nu precies complimenten en hoe ontvang je ze. Met behulp van het werkblad gaan leerlingen eerst individueel en daarna in een klein groepje nadenken over complimenten geven en ontvangen.

Stellingen telefoonverbod

Gebruik van mobiele telefoons is voortaan verboden in het VO. Ook in het Mbo worden telefoons vaak geweerd. Hoe wordt dit ervaren?

Kennismaken Happertje

Happertjes maken om elkaar beter te leren kennen. Voor de start van het schooljaar. Er zijn Engelse en Franse kennismakingshappertjes. Ook een voor collega's.

Complimenten uitdelen

Werkvorm waarmee leerlingen/studenten eigen en andermans talenten ontdekken en leren ermee te communiceren in de vorm van een compliment.

Happertje einde schooljaar

Aan het eind van het schooljaar is het goed om terug te kijken op wat er leuk was en goed ging en om vooruit te blikken naar de vakantie en het komend schooljaar

Blind vertrouwen

Een hilarische actieve werkvorm waarbij leerlingen/studenten zich (geblinddoekt) moeten laten leiden door klasgenoten. Wie heeft vertrouwen in wie? Wie kan kalm en precies communiceren? Bonus: Formulier wat is 'vertrouwen' geeft een beeld van de sociale veiligheid .

Assertief zijn

Het aangeven van grenzen is moeilijk, zeker voor leerlingen/studenten. Deze werkvorm maakt met casussen leerlingen/studenten bewust van hun eigen handelen en laat ze oefenen om op een andere manier te reageren.

Complimenten master

Een hele dag is er een geheime master actief die complimenten geeft. Om het spannend te maken gaat iedereen complimenten geven. Maar wie is de master?

Absurde dialoog

Op een speelse manier bezig zijn met taal en tegelijk de sfeer in de groep positief beïnvloeden. Bonus: ook in te zetten bij vreemde talen

Lichaamstaal

Leerlingen/studenten zijn zich niet altijd bewust van hun non-verbale communicatie. Met deze werkvorm leren leerlingen/studenten dat ze zonder woorden te gebruiken heel veel kunnen zeggen.Op actieve en vaak hilarische wijze wordt duidelijk hoe veelzeggend lichaamstaal kan zijn.

Luisteren

Een oefening waarbij duidelijk wordt dat wanneer je iets doorvertelt het nooit een exacte weergave is van het oorspronkelijke verhaal. Wat kan het effect zijn van het doorvertellen van geruchten.

Valentijnsdag Verkering

Verkering? Fix? Relatie? Leerlingen/studenten zijn (net als volwassenen trouwens) onzeker wanneer het om liefde en relaties gaat.

Seksuele intimidatie

Twee werkvormen met stellingen om het praten over seksueel grensoverschrijdend gedrag gemakkelijker te maken.

Goed in….

Waar ben je al goed in en waar wil je beter in worden. Leerlingen/studenten reflecteren hierop en delen dat in de groep. Bonus: oplossingsgericht werkblad.

 Kaartje raden

Een actieve werkvorm die de sfeer positief beïnvloedt, die leerlingen/studenten in beweging brengt en die ze leert associëren en de woordenschat spelenderwijs vergroot. Er zijn 'gewone' kaartjes, 'Zomerkaartjes' en 'Winterkaartjes'.

 Grapje! Moet toch kunnen?!

Een grapje in de ene context kan prima zijn terwijl in een andere context dezelfde grap echt niet kan. Door te lachen accepteer je een grens. Werkvorm met een voorleesverhaal en stellingen. Bonus: PowerPointpresentatie.

Ongeschreven regels

Wat is dat nu eigenlijk ‘normaal’? Welk gedrag verwachten we van leerlingen? Wat vinden wij als docenten normaal en waarin ontstaan verschillen? Zijn deze verschillen te overbruggen? Welke ongeschreven regels zijn er in een groep?

Grensoverschrijdend gedrag

Het is niet altijd gemakkelijk om (seksueel)grensoverschrijdend gedrag bespreekbaar te maken op school. Een van de manieren is het aan de hand van een verhaal te bespreken.

Handig reflecteren

Reflecteren is vaak niet makkelijk maar zo belangrijk. Met deze werkvorm kijken leerlingen/studenten naar binnen, reflecteren en bespreken dit met anderen. Een mooi aanknopingspunt voor een begeleidingsgesprek.

Omgaan met verschillen

Wanneer de verschillen groot zijn is het vaak niet gemakkelijk om goed te communiceren. Hoe overbrug je verschillen? Hoe kun je toch goed samenwerken?

De tijd en energie die je de eerste weken besteedt aan kennismaken en aan werkvormen die positieve groepsvorming bevorderen verdien je in de loop van het jaar dubbel en dwars terug. Een groep die niet goed functioneert zal niet of moeilijker tot leren komen. Wanneer je regelmatig een les stil moet leggen omdat er gedoe is in de groep kost dat niet alleen tijd maar vooral veel negatieve energie.
Aan het begin van het schooljaar zijn kennismakingsspellen cruciaal om van een klas een positieve groep te maken. Maar ook door het jaar heen blijven deze werkvormen belangrijk om elkaar beter of op een andere manier te leren kennen.

Happertje Nieuwjaar

In een klein groepje een ‘happertje’ maken is een leuke activiteit waarbij ze elkaar helpen bij het vouwen en daarna met het happertje met elkaar in gesprek gaan. Over wat ze willen, hopen en verwachten in het nieuwe jaar bij voorbeeld.

KlassenKlets

KlassenKlets is een kenninsmakingsspel maar ook zeker een werkvorm die je het hele jaar door kunt uitvoeren met een klas. Niet alleen leren leerlingen elkaar beter kennen, ook jij als docent krijgt een beter beeld van je studenten

Check! Kaartje raden

De vrolijke, laagdrempelige werkvorm ‘Check! Kaartje raden’ beïnvloedt de sfeer positief , brengt leerlingen/studenten in beweging en leert ze associëren en vergroot de woordenschat spelenderwijs. En dat terwijl er complimenten uitgedeeld worden.

Vliegende start

In een klein groepje een ‘vliegtuigje’ vouwen is een leuke activiteit waarbij ze met elkaar in gesprek gaan. Over wat ze willen, hopen en verwachten bij voorbeeld. Ze leren elkaar beter kennen. Het vliegtuigje wordt namelijk gevouwen van een speciaal sjabloon.

Complimenten Rally

Leerlingen/studenten gaan, voor ze iemand uitkiezen in deze 'rally', hardop met elkaar bespreken bij wie een bepaalde vaardigheid/eigenschap het beste past. Dus ook klasgenoten wiens naam niet op het briefje staan ontvangen op deze manier positieve feedback cq een compliment.

Help! Stress!

Studiestress ontstaat wanneer de druk van schoolwerk, sociale verwachtingen en zelf opgelegde eisen zich opstapelen. Het ontdekken van persoonlijke kernwaarden met bijbehorende valkuilen helpt stress verminderen en motivatie te verbeteren.

Odd socks day

Vier uniciteit! Door twee verschillende sokken te dragen geef je aan tegen discriminatie en pesten te zijn. Mooi moment om stil te staan bij sociale, culturele en persoonlijke diversiteit. Wat is identiteit, wat is imago en wat zijn daar de verschillen tussen. Zien anderen jou zoals je jezelf ziet?

Ik ben uniek

Hoe beter klasgenoten elkaar kennen hoe makkelijker het wordt om een fijn pedagogisch en veilig klimaat te creëren. Met deze werkvorm ontdekken leerlingen/studenten dat ze welliswaar uniek zijn maar ook veel gemeen hebben met klasgenoten

Over de streep ‘light’

Actieve werkvorm waarbij leerlingen op een ontspannen en laagdrempelige manier elkaar (beter) leren kennen.

Omgaan met complimenten

Hoe geef je nu precies complimenten en hoe ontvang je ze. Met behulp van het werkblad gaan leerlingen eerst individueel en daarna in een klein groepje nadenken over complimenten geven en ontvangen.

Respect

Respect is juist in de jongerencultuur erg belangrijk. Maar of jongeren dat ook vertalen naar gedrag in de klas is maar de vraag. Een werkvorm om het gesprek aan te gaan.

Huiswerk onzin?

Huiswerk maken gaat bij de start van het schooljaar goed maar dan komt er vaak de klad in. Een huiswerk-bingo om zicht te krijgen op de zin/onzin van huiswerk

Persoonlijke doelen

Leerlingen/studenten formuleren concrete doelen. Waar willen ze aan werken dit schooljaar en waarom is dat voor hen belangrijk? Bonus: Het werkblad geeft houvast voor een (mentor)gesprek.

Kennismaken Happertje

Happertjes maken om elkaar beter te leren kennen. Voor de start van het schooljaar. Er zijn Engelse en Franse kennismakingshappertjes. Ook een voor collega's.

Kaartje volgend schooljaar

Leerlingen/studenten sturen een kaartje aan zichzelf dat ze inleveren bij de mentor. Deze geeft dit kaartje aan de nieuwe mentor. In de beginweken van het nieuwe schooljaar wordt het kaartje weer terugbezorgd.

Wat past bij wie

Groepsbindende werkvormen zorgen ervoor dat het groepsgevoel versterkt wordt. Deze werkvorm zet leerlingen aan om in korte tijd zoveel mogelijk van elkaar te weten te komen.

Eigendunk

Een hilarische actieve en activerende werkvorm waarbij deelnemers moeten aangeven waar ze goed in zijn. Eigendunk? Groepsleden leren elkaar op een ontspannen manier beter kennen.

Het is belangrijk om aandacht te hebben voor het welbevinden van het team en de directe collega’s. Een aantal werkvormen die hier aandacht voor hebben maar ook werkvormen over de zin en ozin van huiswerkmaken, over de kracht van de conciërge binnen de school, over de vrijheid van meningsuiting. Over manipulatie met complimenten, over leerling- en studentenwelzijn.

Happertje Nieuwjaar Collega’s

Met een happertje kun je op een laagdrempelige manier je verwachtingen en je hoop voor de rest van het schooljaar delen. Ook collega’s kunnen elkaar beter leren kennen met een happertje.

Werkplan Zilveren Weken

Na de kerstvakantie kan het soms 'rommelen' in de groep. Het is fijn wanneer je met collega’s een houvast hebt. Bespreek het ‘Werkplan Zilveren Weken’ samen met mentoren en vakdocenten. Maak een programma met werkvormen voor de tweede helft van het schooljaar.

14 Manieren om groepjes te maken

Werken in groepjes gaat niet vanzelf. Het indelen in groepjes ook niet. Toch is het wijs om leerlingen/studenten niet zelf groepjes te laten maken. Wanneer een klas gewend is om steeds in wisselende samenstellingen te werken, leren ze elkaar veel beter en op een andere manier kennen.

Werkplan Gouden Weken

Tijdens de eerste weken van het schooljaar is het belangrijk om de groepsdynamiek goed te begeleiden. Gebruik naast regels en duidelijke afspraken, interventies en werkvormen die de focus leggen op positiviteit. Een programma samenstellen voor de mentorlessen is daarom handig.

Stellingen: 10 werkwijzen

Werken met stellingen in de klas kan polariserend werken. Het is belangrijk dat discussies worden gevoerd maar het moet op een respectvolle wijze gebeuren. Zeker wanneer opvattingen botsen moet de school een (veilige) oefenplaats zijn. 10 manieren om in de klas met stellingen te werken

Studenten welzijn

Een belangrijk containerbegrip waaraan thema's als 'sociale veiligheid', 'kansenongelijkheid' en 'prestatiedruk' aan op te hangen zijn. Vaak denken we dat we binnen het team over dit soort zaken vanzelfsprekend hetzelfde denken. Dat hoeft echter helemaal niet zo te zijn.

Complimenten aan collega’s

Energizer voor de start van een workshop of studiedag om collega's te laten focussen op goede eigenschappen en vaardigheden die medewerkers hebben. Een mooie manier van feedback geven in de vorm van complimenten.

Kennismaken collega’s

Collega's gaan in gesprek over thema's die verder gaan dan het uitwisselen van vakantieverhalen. Voor nieuwe collega's is het een leuke manier van kennismaken.

Kennismaken Happertje

Happertjes maken om elkaar beter te leren kennen. Voor de start van het schooljaar. Er zijn Engelse en Franse kennismakingshappertjes. Ook een voor collega's.

Stellingen complimenten

Complimenten: is dat nu feedback geven of manipuleren? Zorgvuldigheid is belangrijk. Stellingen om met je team het gesprek aan te gaan tijdens een studiedag of als onderdeel van een bijeenkomst met collega's.

Dag van de conciërge

Op 8 februari is het de ‘Dag van de Conciërge’. Conciërges zijn niet alleen onmisbaar voor het reilen en zeilen in een school maar ook kunnen ze een cruciale rol spelen wanneer het gaat om sociale veiligheid. vier werkvormen om ze in het zonnetje te zetten.

Soms gebeurt er iets verschrikkelijks in de wereld. Soms is er een vechtpartij geweest itijdens de pauze. Soms is er in de (sociale) media ineens aandacht voor (seksuele) intimidatie. Dingen die ongepland de klas inkomen en waarbij je steeds opnieuw de afweging moet maken of je er ‘iets’ mee moet of wil doen, of je er aandachtvoor moet hebben.
Maar ook zijn er terugkerende thema’s, feestdagen of dagen waaraan je op een of andere manier als school aandacht voor wil hebben, de dag van de conciërge, feestdagen rond de jaarwisseling, vuurwerk, vapen, valentijnsdag, paarse vrijdag enzovoort.

Cirkel van Invloed Het is niet altijd gemakkelijk wanneer de wereld de klas binnenkomt. Jongeren zien dagelijks nieuws over geweld, vluchtelingen en internationale spanningen. Dit kan gevoelens van machteloosheid oproepen. Er over praten kan helpen. Stellingen telefoonverbod Gebruik van mobiele telefoons is voortaan verboden in het VO. Ook in het Mbo worden telefoons vaak geweerd. Hoe wordt dit ervaren? Reflecteren en vooruitkijken Twee verschillende kaartjes die leerlingen/studenten aan hun toekomstige zelf kunnen sturen. Een kaartje is vooral reflectief gericht het andere kaartje is gericht het op oplossingsgerichte wijze vooruitblikken Vapen Vapen is net zo verslavend als het roken van sigaretten. Toch denken leerlingen/studenten niet snel dat het schadelijk is. Twee werkvormen met stellingen. Huiswerk onzin? Huiswerk maken gaat bij de start van het schooljaar goed maar dan komt er vaak de klad in. Een huiswerk-bingo om zicht te krijgen op de zin/onzin van huiswerk Valentijnsdag Verkering Verkering? Fix? Relatie? Leerlingen/studenten zijn (net als volwassenen trouwens) onzeker wanneer het om liefde en relaties gaat. Wat past bij welk beroep? Met deze LOB werkvorm denken leerlingen/studenten na over welke vaardigheden en eigenschappen bij verschillende beroepen passen. Seksuele intimidatie Twee werkvormen met stellingen om het praten over seksueel grensoverschrijdend gedrag gemakkelijker te maken. Werkblad Nieuwjaar Leerlingen/studenten gaan reflecteren en heel praktische doelen stellen voor zichzelf. Bonus: Kan ook gebruikt worden voor een specifiek vak. Kerstles Leerlingenstudenten gaan eerst kijken naar wat goed gaat binnen de klas, de sfeer in de groep duiden. Daarna maken leerlingen een persoonlijke evaluatie op een oplossingsgerichte wijze. Vuurwerk Op veel jongeren heeft vuurwerk afsteken een enorme aantrekkingskracht en ze zijn geneigd te experimenteren. Drie verschillende werkvormen met stellingen om hierover in gesprek te gaan. Bonus: PowerPoint Werkvormen Paarse Vrijdag Kan en mag iedereen zichzelf zijn in de groep? Worden verschillen geaccepteerd? Paarse vrijdag is de dag waarop solidariteit getoond kan worden. Werkvorm met stellingen om lhbtiqa+ bespreekbaar te maken. Bonus: PowerPointPresentatie. Grensoverschrijdend gedrag Het is niet altijd gemakkelijk om (seksueel)grensoverschrijdend gedrag bespreekbaar te maken op school. Een van de manieren is het aan de hand van een verhaal te bespreken.